Neck Glands လည္ပင္း အက်ိတ္


ဒီေမးခြန္းေမးတဲ့သူေတြနဲ႔ အျပန္အလွန္လုပ္ရေသးတယ္။ အခ်ိန္ပိုကုန္တယ္။

ေမးခြန္း (၁)
ဆရာရွင့္ ႕႕႕႕႕ က အသက္ ၂၃၊ ဘန္ေကာက္မွာေနပါတယ္ရွင့္။ လည္ပင္းမွာ အက်ိတ္ဖုေလး ေသးေသးေလးေတြ႔လို႔ပါ။ နာက်င္မႈ့လဲမရွိပါဘူး ေဆး႐ုံမွာသြားစစ္ဖို႔ လိုအပ္ပါသလားရွင့္။

အက်ိတ္ကို တိတိက်က်ေျပာပါ။ ေနရာ။ အေရအတြက္။ အရြယ္အစား။ ပံုပန္း။ ေရြ႕ရ မရ။ နာ မနာ။ ၾကီးလာ မလာ။

လည္ပင္းနဲ႔ ဂုတ္ၾကားမွာပါ ညာဖက္မွာပါရွင့္ လက္တဆစ္ေလာက္ပဲရွိတာပါ တစ္ခုထဲပါရွင္ မနာပါရွင့္။ သတိထားမိတာ သံုးရက္ေလာက္ရွိၿပီ။ ႀကီးလဲမလာပါဘူးရွင့္ ေရႊ႕လို႔ရပါတယ္ရွင့္။

လည္ပင္းနဲ႔ ဂုတ္ဆိုတာ မရွင္းပါ။ ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ ထူးျခားရင္ ေမးလိုက ေမးပါ။ ပါရာစီတေမာေသာက္ရင္ နာတာ + ေရာင္တာ သက္သာမယ္။ တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္။ ၄-၅ ရက္။

(ပံု)
အဲ့လိုေနရာမွာပါ ဆရာ။ ဒါေပမဲ့ ႕႕႕႕႕ ရဲ႕ အက်ိတ္က မျမင္ရပါဘူး။ အဲ့လိုအက်ိတ္လဲအျပင္မထြက္ေနပါဘူးရွင့္။ ဂုတ္ရဲ႕ အေၾကာအေပၚမွာ အက်ိတ္လက္တဆစ္ေလာက္ျဖစ္ေနတာပါ။ နာက်င္မႈလဲမရွိပါဘူးရွင့္။ ကင္ဆာျဖစ္မွာ ေၾကာက္လို႔ပါဆရာ။

ေမးခြန္း (၂)
လည္ပင္းကျဖစ္တဲ့အက်ိတ္ ဘယ္ႏွစ္မိ်ဴး ရွိပါသလဲဆရာ။ လည္ပင္းက အေၾကာအတုိင္း တစ္လံုးျပီး တစ္လံုး တန္းစီျပီးထြက္တဲ့အက်ိတ္က ဘယ္လုိဆုိးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ေစတာလဲ။ ေဆးေသာက္တာနဲ႔ ေပ်ာက္နုိင္ပါသလား။

ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ၊ ျဖစ္တာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ၊ တျခားဘာလကၡဏာေတြရွိတယ္။ ဥပမာ ဓါတ္မွန္၊ နာ-မနာ၊ လူပိန္လာ-မလာ၊ သိခ်င္ပါေသးတယ္။ မတူတာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိလို႔ပါ။ တက္ေစ့ေရာင္တာ၊ တီဘီ၊ ကင္ဆာ အေတာ္ မတူတာေတြ။

ျဖစ္တာက ညီမေလးတေယာက္ပါဆရာ။ သူက နဂုိပိန္တာပါ။ သိပ္မၾကာေသးဘူးထင္တာပဲ။ သူကခုမွ ကုိယ္ကုိယ္ကုိ စမ္းမိတာတဲ့၊ အလံုးက မျမင္ရပါဘူး။ လက္နဲ႔ စမ္းၾကည့္မွ သိတာပါ။ လည္ပင္း အက်ိတ္ ဟုတ္-မဟုတ္ ဆုိတာလည္း မသိပါဘူး။ လူက ပိန္ရင္ လည္ပင္းက အရုိးၾကီးေပၚေနတယ္ေလေနာ္။ အဲဒီေပၚေနတဲ့ အရုိးန႔ဲကပ္လွ်က္ အေပၚဘက္ လည္ပင္း ခ်ိဳင့္ေနတဲ့ ေနရာမွာရွိတယ္။ အလံုးက ညာဘက္မွာပါ။ နာလည္း မနာဘူးတဲ့။ ေဆးခန္းလည္း မသြားရေသးပါဘူး။ ေဆးခန္းမွာ ဓါတ္မွန္ရုိက္ျပီး ေသေသခ်ာခ်ာ စမ္သပ္ၾကည့္ရမွာေပါ့ေနာ္ ဆရာ၊။ အသက္က ၂၈ႏွစ္ ျပည့္ေတာ့မွာပါ။ ေခ်ာင္းဆိုးေနတာ ၃၊ ၄ ပတ္ရွိျပီဆရာ။ ေခ်ာင္းဆုိးတာ ေဆးခန္း သြားျပီးပါျပီ။ အခု နဲနဲဆုိးပါေသးတယ္။ ဆရာေျပာတဲ႔ အျခား လကၡဏာေတာ့ မေတြ႔ေသးပါဘူးဆရာ။

မေျဖခင္ ထပ္ (ထပ္) ေျပာပါရေစ။ ေမးတဲ့သူေတြက ကိုယ့္နာမည္ကို အဖ်ားဆြတ္ေျပာသလို ထည့္ေရးတာ နားလည္ရ ခက္ေစပါတယ္။ ပဌမေမးခြန္းမွာ ႕႕႕႕႕ ေတြက ေမးတဲ့သူက သူ႔နာမည္လို႔ ယူဆရတာကို ထည့္ေရးထားပါတယ္။ အေျဖစာထဲက အဂၤလိပ္စာလံုေလးေတြကို ေက်ာ္ဖတ္လို႔ ရပါတယ္။ ေဆာရီး။

လူတိုင္းမွာ Lymphatic system ဆိုတဲ့ ေသြးျပန္ရည္စနစ္ရွိတယ္။ Lymph Nodes အေစ့ေလးေတြ တခုနဲ႔တခု အေၾကာေတြနဲ႔ ဆက္ေနတာ။ တကုိယ္လံုးလိုလိုမွာ ရွိတာ။ စုေနတဲ့ေနရာေတြ ရွိတယ္။ လည္ပင္းက တခုေပါ့။ ေမးေအာက္၊ ခ်ိဳင္းနဲ႔ ေပါင္ရင္းေတြမွာလည္း ရွိတယ္။ ဒီစနစ္က Immune system ခံႏိုင္အားအတြက္ အသံုးက်တယ္။ မသင့္တာတခုခုျဖစ္ရင္ ေနာက္ ဒါမ်ိဳး ထပ္မျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးတာမ်ိဳးေျပာတာ။ အေစ့တခုခု ေရာင္ေနတယ္ဆိုတာ ေရာဂါတခုခု ရွိေနျပီးသားလို႔ သိႏိုင္တယ္။

သူ႔အရည္ Lymph ထဲမွာ ေသြးျဖဴဥေတြ၊ အူကလာတဲ့ Chyle အရည္ နဲ႔ ေသြးနီဥ နည္းနည္းပါတယ္။ ေရာဂါရေနရင္ သူ႔ထဲမွာ ပိုးေတြနဲ႔ တျခားပစၥည္း Antigens (အင္တီဂ်င္) ေတြပါေနလိမ့္မယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ဝင္သြားၾကတယ္။ Spleen ေဘလံုးဟာလည္း ဒါမ်ိဳးဘဲ။ Tonsils အာသီးလည္း မထူးဘူး။ အေစ့ေတြ အထဲမွာ WBC ေသြးျဖဥေတြက ေရာဂါပိုးေတြကိုျပီးေစႏိုင္တဲ့ Antibodies ခံႏိုင္စြမ္း ထုတ္ေပးတယ္။

ေပါင္ျခံနဲ႔ ခ်ိဳင္းမွာ လကၼဝက္ေလာက္သာရွိတဲ့ တက္ေစ့ေလးေတြ ရွိေနတာေတာ့ ကိစၥမရွိပါ။ အေအးမိ-ႏွာေစးလို ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ လည္ပင္းနာ၊ အာသီးေရာင္၊ အနာျဖစ္တာနဲ႔ တြဲေနရင္ ပဋိဇီဝေဆး အရင္ဆံုးေပးမယ္။ နာတာ-ေရာင္တာ သက္သာေအာင္လည္း Ibuprofen, Paracetamol ေဆး ေပးႏိုင္တယ္။ ၂ ပါတ္ေလာက္မွာ ျပန္ေကာင္းသြားမယ္။ ဆက္မၾကီးဘဲ ေသးေသးသြားလိမ့္မယ္။ ေရာင္-နာ-ၾကီး ေနတဲ့ တက္ေစ့က အထဲမွာျပည္တည္ရင္ေတာ့ Abscess ျပည္တည္နာျဖစ္လို႔ခြဲရမွာေပါ့။

တက္ေစ့ၾကီးေနယံုကေတာ့ ျပႆနာမဟုတ္ေသးပါ။ ၂ ပါတ္ေက်ာ္လာျပီ၊ လူကပိန္လာတယ္၊ ညပိုင္း ေခြ်းထြက္တယ္၊ အားယုတ္လာတယ္၊ ေငြ႔ေငြ႔အဖ်ားတာရွည္မယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ တီဘီအက်ိတ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၾကီးေနတဲ့အေစ့က မာေနတယ္၊ ၾကီးလာတာလည္း ျမန္မယ္၊ သူ႔အနားက အေရျပားျဖစ္ျဖစ္ ေအာက္ကိုျဖစ္ျဖစ္ ကပ္ေနလို႔ ေရြ႕-လႈပ္ မရရင္၊ အေစ့ အထက္က အေရျပားက နီ-နာလာရင္၊ လည္ပင္းအေျခ၊ Collar bone ညွပ္ရိုးနား ကပ္ေနရင္၊ (အခုေမးသူလို)၊ ေဆးစစ္ရလိမ့္မယ္။ ကင္ဆာကိုသံသယရွိရမယ္။

အေစ့ေတြ ဘာလို႔ၾကီးလာသလဲ။ ေရာဂါပိုးဝင္တာ။ ကင္ဆာ၊ Lymphoma, Leukemia ေသြးကင္ဆာ။ စံုေအာင္သာ ေရးျပတာပါ။ ေမးတဲ့သူအတြက္ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ဓါတ္ပံုထဲကသူမွာ ေရာဂါပိုးဝင္တာသာ ျဖစ္မွာပါ။ ပိုးအမ်ိဳးအစားကိုေတာ့ သိဘို႔ လိုလာျပီ။ အာဂႏၱဳလား၊ နာတာရွည္တည္းခိုေနတဲ့ေရာဂါလား ခြဲျခားရတယ္။

အာဂႏၱဳေတြက လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ႏွာေစး၊ အေရျပားအနာ၊ နဲနဲျပင္းတာေတြက တီဘီ၊ ဖန္းဂတ္စ္၊ ပါရာဆိုက္၊ ရူမတြိဳက္ အဆစ္နာ၊ Lupus လူးပတ္စ္၊ ေနာက္ဆံုး HIV ကို ေရြးထုတ္ရမယ္။

ေဆးစစ္တာ သိပ္အလွ်င္စလို လုပ္ဘို႔ မလိုပါ။ ဆရာဝန္ဆီ ေရာက္ရင္ အရင္ဆံုး ႏုတ္ေျဖ စာေမးပြဲ အစစ္ခံရမယ္။ ေသြးစစ္တာ၊ ဓါတ္မွန္ရိုက္တာ၊ CT scan လုပ္တာ၊ ေနာက္တခါလာရင္ Biopsy အသားစ ျဖတ္ထုတ္-စစ္ေဆးတာ လုပ္ခ်င္လုပ္မယ္။ ေဆးကုဘို႔ကေတာ့ ဓါတ္မွန္အေျဖ၊ ေသြးစစ္ခ်က္၊ အသားစျဖတ္စစ္တဲ့ ရလဒ္ေတြအေပၚ မူတည္လိမ့္မယ္။

ေမးခြန္း (၃)
၁ နွစ္ ၈ လအ႐ြယ္ ကေလးရဲ႕ လည္ပင္းေဘး ဘယ္/ညာမွာ အလံုးက်ိတ္ေသးေသးေလးရွိေနပါတယ္။ စမ္းၾကည့္လိုက္ရင္လည္ းေ႐ြ႕ေ႐ြ႕သြားပါတယ္ဆရာ။ အဲဒါ အႏၲရာယ္ရွိမရွိ သိပါရေစ။

Lymph node တက္ေစ့ေရာင္တာျဖစ္တယ္။ အျဖစ္မ်ားတယ္။ သက္ဆိုင္တဲ့တေနရာရာမွာ ေရာင္ရမ္းတာျဖစ္လို႔ တက္ေစ့ဆီေရာက္ျပီးေရာင္တယ္။ သြားနာ၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာကေနရင္း၊ အနာေပါက္တာ၊ နားကိုက္တာ အစံုကေနျဖစ္တယ္။ ပင္ရင္းေနရာ ေရာင္တာေပ်ာက္ေပမဲ့ တက္ေစ့က က်န္ေနတတ္တယ္။ ၾကာရင္ ေပ်ာက္တယ္။ က်န္ေနတာလဲ ရွိတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြက ပိုးေသေဆးနဲ႔ အေရာင္က်ေဆးေပးတာနဲ႔ ပိုးကင္းရွင္းသြားမယ္။ တီဘီ အက်ိတ္ေရာင္တာလဲရွိတယ္။ အဲတာကေတာ့ ေဆးစစ္မွသာ ဟုတ္-မဟုတ္သိမယ္။ ဟုတ္လဲ ေဆးေသာက္ ေပ်ာက္တယ္။ ကေလးက ကိုယ္အေလးခ်ိန္မတက္ရင္၊ ညေခြ်းထြက္ရင္ တီဘီ စစ္သင့္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

Older Parenthood အသက္ၾကီးမွ ကေလးရရင္


ဆရာရွင့္ ကၽြန္မအသက္ ၄၄နစ္ပါ။ အမ်ဳိးသားအသက္ကေတာ့ ၄၅နစ္ပါ။ အရင္ ၂နစ္က ကေလးကရၿပီး ၆ ပတ္နဲ႔ ၆ရက္မွာ ေဆးခန္းသြားျပေတာ့ ကေလးရင္မခုန္လို႔သားအိမ္ျခစ္လိုက္ရပါတယ္။ ခု ၂နစ္ေနၿပီး မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ကေလးရပါတယ္။ ကၽြန္မက ႕႕႕႕႕ မွာအလုပ္လုပ္ေနေတာ့ သည္ကသားဖြားအထူးကုနဲ႔ျပပါတယ္။ ဆရာဝန္က ကၽြန္မကို အသက္ ၄၄မို႔ ကေလးအတြက္ Down syndrome စစ္ရမယ္ဆိုလို႔ Panorama Prenatal Screen test စစ္ရပါတယ္။ အေျဖမေကာင္းရင္ ကေလးကိုဖ်က္ခ်နိင္တယ္ေျပာပါတယ္။ ခုဝမ္းသာစရာအေျဖကေကာင္းပါတယ္။ ခုကိုယ္ဝန္ ၄လေက်ာ္ထဲေရာက္ေနပါၿပီ။ ေနာက္လဆိုFA Scan -Obsteric U/S (18-22)week စစ္ရမယ္ေျပာပါတယ္။ ခုကၽြန္မစိတ္ဆင္းရဲေနတာက ကၽြန္မရဲ႕အမေတြက အသက္ႀကီးမွေမြးလို႔က ၽြန္မအတြက္ေရာ ကလးကလည္း မေကာင္းႏိုင္ဘူး ခုစစ္ထားတာကလည္း မေသခ်ာဘူးဆိုၿပီး ကေလးကိုဖ်က္ခ်ပါဆိုၿပိးေျပာေနၾကပါတယ္။ ကၽြန္မမွာ ဘာေရာဂါမွမရွိပါဘူး။ ဘာေဆးမွလည္း မေသာက္ရပါဘူး။ အရက္ေဆးလိပ္လည္းမေသာက္ပါဘူး။ အမ်ဳိးသားမွာေတာ့ ကိုလက္စေတာ့မ်ားလို႔ ေဆးေသာက္ရတာ ရွိပါတယ္။ ဆရာအၾကံေပးပါအုန္း။ ကေလးက အသက္ႀကီးရင္ ေမြးလို႔မရဘူးလားရွင္။ သူတို႔ေျပာေနတာ ဉာဏ္ရည္မမီတာေတြ ၿပီးေတာ့ ေအာ္တစ္ဇင္ကေလးေတြ ရႏိူင္တယ္ဆိုၿပီး ဖ်က္ခ်ခိုင္းေနတယ္ဆရာရယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ကေလးမရွိလို႔လိုခ်င္ပါတယ္။ ဖ်က္လည္းမခ်ရက္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာဆီက အၾကံဉာဏ္ေလးမ်ား လိုခ်င္လို႔ အီးေမးပို႔ၿပီးေမးရတာပါ။ ျပန္လည္ေျဖၾကားေပးပါဆရာ။ ဆရာက်န္းမာပါေစ။

၂။ က်မ အသက္က အခု ၄၃ နစ္ပါ။ ခက္တာက လက္ထပ္မဲ့သူက ခုအသက္ ၅ဝ ရွိပါျပီ။ သူကသူ႔မွာ မ်ိဳးဆက္ မရွိတ႔ဲအတြက္ က်မန႔ဲ ကေလးတေယာက္ ယူခ်င္ပါတယ္။ က်မလဲ အသက္က ၄ဝ ေက်ာ္ေနျပီျဖစ္လို႔ စိတ္မွာ မယူခ်င္ဘူး။ က်မ ေႀကာက္တာက မျပည့္မဲ့ကေလးေတြ ေမြးမွာကို ေႀကာက္တယ္။ နစ္ေယာက္လံုးလဲ အသက္ႀကီးေနႀကျပီ။ တကယ္ ကေလး ယူျဖစ္ရင္လဲ က်မအသက္ ၄၄ ေက်ာ္မွ ေမြးနိင္မယ္ေလ။ အဲဒါ ျဖစ္နိင္-မျဖစ္နိင္ ဆရာဆီမွာ ေမးႀကည္႔တာပါ။ က်မက တနစ္ တခါ က်န္းမာေရး စစ္တ႔ဲအတြက္ ေသြးတိုး၊ ဆီခ်ိဳ၊ နွလံုး ဘာေရာဂါမွ မရွိပါဘူး။ တကယ္လို႔ ယူျဖစ္ရင္လဲ ဘာေတြ ဆိုးက်ိဳး ျဖစ္လာနိင္တယ္ ဆိုတာလဲ သိခ်င္ပါတယ္။

သိပ္အစိုးရိမ္မၾကီးပါနဲ႔။ ဥာဏ္ရည္မမွီ ကေလးက မိဘေတြ အသက္အရြယ္ ၾကီးတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ရွားပါတယ္။ ေယာက္်ား အသက္ ၅ဝ၊ မိန္းမ ၄၃၊ ႏွစ္ဦးလံုး ကေလးရႏိုင္ေသးပါတယ္။ ရာသီလာေန-မွန္ေနရင္ေပါ့။

ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းေနတဲ့ကေလး ေမြးလာတာကို ပတ္ဝန္းက်င္ နဲ႔ မ်ိဳးဗီဇ ကို လႊဲခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ရွာလို႔ရတဲ့ အေၾကာင္းခံေတြ ထဲမွာ သေႏၡစရွိခါစမွာ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးသံုးတာ၊ ဥပမာ Sulfonamide နဲ႔ Nitrofurantoin ေဆး၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနတံုး တခ်ိဳ႕ေရာဂါပိုးဝင္တာ၊ အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ ဥပမာ Iodine, Vitamin A, Vitamin A B 2, Vitamin C, Vitamin E နည္းတာ၊ Petroleum ဓါတ္ဆီ အဆိပ္သင့္တာ၊ Fusarium mycotoxin zearalenone အဆိပ္သင့္တာေတြပါတယ္။ သတိျပဳဘို႔ ေကာင္းတာက ဒီအထဲမွာ မိဘ အသက္ၾကီးလို႔ေၾကာင့္ဆိုတာ မပါတာ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

ဒါေတာင္ ၆ဝ% ေလာက္က ဘာလို႔ ျဖစ္လဲ မသိရပါ။ အဲဒါ ကြ်န္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြ ထင္မွတ္ လက္ခံတဲ့ အခ်က္အတိုင္း ဆိုရင္ ကံတရားအရ ျဖစ္တာေပါ့။

ခုေခတ္မွာ အသက္ ငယ္ငယ္ေလးေတြေရာ ၾကီးသူေတြပါ ကိုယ္ဝန္ရသူ တိုးလားေနတယ္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္က အဂၤလန္နဲ႔ (ေဝးလ္စ္) မွာ စစ္ေတာ့ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၄၈% ရွိတယ္။ ၁၉၈၆ တံုးက ၂၈% သာ ရွိရာကေန တိုးလာတာပါ။ အသက္ ၃၅-၃၉ အုပ္စုကလဲ တိုးလာတယ္။ ၄ဝ ေက်ာ္က အႏွစ္ ၂ဝ အတြင္းမွာ ၁႕၁% ကေန ၃႕၅% ျဖစ္လာလို႔ ၂ ဆတိုးလာတယ္။

အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ လံုးဝမစိုးရိမ္ပါနဲ႔လို႔ေတာ့ မေျပာပါ။ ၃ဝ ေက်ာ္တာနဲ႔ ကေလးရႏိုင္တဲ့ အခြင့္ အလမ္းကစ နည္းလာတယ္။ ၃၅ နဲ႔ ၃၉ ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၂ဝ% အခြင့္အလမ္းမရွိတာ ေတြ႔ရတယ္။

အရင္ကေတာ့ အသက္ၾကီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဆိုတာ ကေလးေတြ အမ်ားၾကီး ေမြးထားျပီးတဲ့သူကို ေျပာၾကေပမဲ့ အခုေခတ္မွာ အသက္သာ နဲနဲၾကီးေပမဲ့ ကေလးေမြးမမ်ား ေသးသူေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အမွန္က ကေလးမ်ားမ်ား ေမြးသူေတြသာ အခက္အခဲေတြ ပိုၾကံဳေလ့ရွိတာပါ။ ေခတ္အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ဗဟုသုတေရာ အာဟာရပါ ပိုျပည့္ဝ ၾကံ့ခိုင္ေနတာ မ်ားလာတယ္။ အရြယ္ရလာသူေတြဟာ သူ႔တို႔ ကိုယ္ခႏၡာကို ပိုသိၾကတယ္။ ျဖစ္လာမွာကို ခံႏိုင္ရည္ ပိုရွိၾကတယ္။ ပိုလြတ္လပ္မႈရွိတယ္။ အမွိခို နည္းတတ္ၾကတယ္။ အသက္ ပိုရလာလို႔ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳစတာေတြ မရွိဘို႔သာ အေရးၾကီးတာပါ။

တခုကေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေမြးလာမဲ့ ကေလးဟာ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာမ်ိဳးက ငယ္သူေတြထက္ေတာ့ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေစာေစာက သုေတသနကဘဲ ေျပာတယ္၊ ၃၅-၃၉ အတြင္း ၅ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ အဲလိုျဖစ္ရင္၊ ၄ဝ-၄၅ အတြင္္းေတြက ၂၅ဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တယ္။ ၄၅ ေက်ာ္ရင္ ၇ဝ မွာ ၁ ေယာက္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Maternal serum screening နဲ႔ တျခား စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္သင့္ၾကတယ္။ Chorionic villus sampling ဒါမွမဟုတ္ Amniocentesis စမ္းနည္းေတြ ေျပာတာပါ။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ အဲလို စစ္လို႔ ၾကိဳသိရရင္ ကိုယ္ဝန္ကို ရပ္ျပစ္ႏိုင္တယ္။

အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ကေလး အေသေမြးႏံႈး Stillbirth မ်ားတတ္ေသးတယ္။ ၂ဝ-၃၉ အတြင္းမွာ လူ ၁ဝဝဝ ထဲက ၅-၆ ေယာက္၊ ၄ဝ ေက်ာ္ရင္ ၉ ေယာက္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူတို႔ကို တျခား ကိုယ္ဝန္ေတြထက္ ANC မေမြးမီ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ပိုလုပ္ေပးရလိမ့္မယ္။ ဒါေတြက လြဲရင္ ကေလးေတြ အားလံုး က်န္းမာၾကပါတယ္။

အသက္ၾကီးသူေတြကို ေမြးတဲ့အခါမွာလည္း ပိုဂရုစိုက္စရာ လိုၾကပါတယ္။ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြကို Induced labour ေမြးေစေအာင္ ကူညီလုပ္ေပးျခင္း၊ Epidural ခါးထံုေဆးနဲ႔ ေမြးေပးျခင္း၊ Oxytocin ညွစ္အားေကာင္းေဆးသြင္း ေမြးျခင္း၊ Forceps delivery ညွပ္ဆြဲ ေမြးေပးျခင္း၊ Caesareans ဗိုက္ခြဲေမြးေပးျခင္းေတြ ေျပာတာပါ။ အမွန္က ဆရာဝန္ေတြက Risk မယူျခင္ၾကတာလည္း ပါေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ မိခင္ေလာင္းေရာ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြပါ Stress မမ်ားဘဲ၊ သိပ္အစိုးရိမ္လည္း မၾကီးသင့္ၾကဘူး။

• အသက္ၾကီးမိခင္ေတြကေန ေမြးတဲ့ကေလးမွာ Autism ဆိုတဲ့ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိတ္တာ မ်ားျပီ၊ အသက္ၾကီး ဖခင္ရဲ႕ဇနီးဟာ အသက္ ၃ဝ ထက္ငယ္ေနရင္ ေမြးလဲတဲ့ကေလးေတြမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိတာ တျခားစံုတြဲေတြထက္ ပိုတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြ႕ ေျပာေနပါတယ္။ သူမ်ားေတြထက္ပိုတယ္ဆိုတာ အဲဘဲမလြဲမေသြေမြးမယ္လို႔ဆိုတာ မဟုတ္ပါ။
• ဒီက အေမရိကား၊ ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာ ၁၉၉ဝ တံုးက Autism ေရာဂါရွိေနတဲ့ ကေလးေပါင္း ၁၂၁၅၉ ေယာက္ကို ေလ့လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေမြးလူနာေပါင္း ၅ သန္းထဲကေတြ႔ရွိရတာပါ။
• ဒိအရင္ေလ့လာမႈအရ ဖခင္က အသက္ၾကီးေလေလ အျဖစ္မ်ားေလေလ။ အုေတြ႔ရွိခ်က္အရ ဖေအက အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္၊ မေအက အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ေတြမွာ ငယ္ရြယ္သူဖခင္ေတြထက္ ၅၉% ပိုတာေတြ႔ရတယ္။ မိခင္က ၃ဝ ေက်ာ္၊ သူ႔ေယာက္်ားက ၄ဝ ေက်ာ္ဆိုရင္ ၁၃% သာပိုတယ္။
• မိခင္အသက္ ၅ ႏွစ္ပိုၾကီးေလေလ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ၁၈% တိုးတယ္။ အသက္ ၄ဝ ရွိမခင္ေတြဟာ ၂ဝ ေက်ာ္ေတြထက္ ၂ ဆ ပိုတယ္။ ၃၅ ႏွစ္ေအာက္ေတြထက္ ၇၇% ပိုတယ္။
• တခုသိထားရတာက စမ္းသပ္မႈလုပ္တဲ့ေနရာမွာ အဲဒီကာလမွာ အသက္ ၄ဝ ေရာက္ျပီးမွ ကေလးေမြးလာၾကတာ ပိုမ်ားလာတာမို႔ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြကို ကာလတိုင္းအတြက္ အတည္ယူလို႔မသင့္ဘူး။
• ဒီေမြးရာပါေရာဂါက မိခင္အသက္မေရြးမွာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ေလ့လာမႈ ၂ ခုကိုယွဥ္လိုက္ရင္ ဖေအ့အသက္ၾကီးတာက မေအအသက္ၾကီးတာထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အစၥေရးလ္မွာလုပ္တဲ့ ေလ့လာခ်က္မွာေတာ့ အသက္ ၃ဝ ေအာက္ဖခင္ေတြထက္ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္ ဖခင္ေတြကေန ၅ ဆ ပိုျဖစ္ေစတာ ေတြ႔ရတယ္။ မိခင္ေတြကို ပုိျပီးေထာက္မျပၾကဘို႔ သတိေပးခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။
• ၂ဝ၁ဝ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈတခုအရ အေမရိကားမွာ ကေလးေမြးလာတဲ့ မိခင္ေတြရဲ႕အသက္ဟာ အရင္ အႏွစ္ ၂ဝ ကနဲ႔စာရင္ အသက္ပိုၾကီးတာေတြ႔ရတယ္။ ၁၉၉ဝ တံုးကဆိုရင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မိခင္ေတြက ၁၃%၊ အသက္ ၃၅ ေက်ာ္ေတြ႕ ၉% သာရွိခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၈ ေရာက္ေတာ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္မိခင္ေတြက ၁ဝ%သာရွိျပီး ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ မိခင္ေတြက ၁၄% ရွိလာတယ္။ အရင္ကဆိုရင္ ကေလးလာေမြးေပမဲ့ လက္မထပ္သူက ၃၁% ရွိခဲ့ရာကေန ေနာက္မွာ ၂၈% သာရွိလာတယ္။

Tony Randall ရုပ္ရွင္မင္းသား (တိုနီ ရန္းဒဲလ္) ရ့ဲ ပထမဆံုးကေလးကို သူ႔အသက္ ၇၇ ႏွစ္မွာရတယ္။ Larry King (လယ္ရီ ကင္း) ေခၚတဲ့ CNN ကနာမည္ၾကီးပင္တိုင္ထုတ္လႊင့္သူဟာ သူ႔ရ့ဲ သတၲမေျမာက္ဇနီးနဲ႔ ကေလးေမြးေတာ့ သူ႔အသက္က ၆၆ ႏွစ္ရွိျပီ။ Mary Elizabeth Anania Edwards နာမည္ၾကီးေရွ႕ေန (အဲလိဇဗက္ အက္ဒ္ဝပ္) ဟာ အသက္ ၅ဝ မွာကေလးေမြးတယ္။

Older Parenthood အသက္ၾကီးမွ ကေလးရရင္ https://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/older-parenthood.html
Young father ေယာက်္ားက အသက္ငယ္ေနရင္ ဥာဏ္ရည္မမွီတဲ့ ကေလး ေမြးတတ္သလား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/young-father.html

Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/posts/1566516380109507

လူ႔ခႏၶာကုိယ္​အတြက္​ သံဓာတ္​


ခႏၶာကုိယ္​အတြက္​ မ႐ွိမျဖစ္​လုိ​အပ္​​ေသာ ဓာတ္​မ်ားစြာ႐ွိ​ေန​ေပမဲ့ သံဓာတ္​ သည္​လည္​း အဓိကက်ပါသည္​ ။
သံဓာတ္​အားနည္​းသည္​့အခါ ဌင္​းသံဓာတ္​အားနည္​း​ေနျခင္​း​ေၾကာင္​့​ေသြးတြင္​းဟီမုိဂလုိဘင္​ပါ အားနည္​းျဖစ္​​ေပၚလာသည္​့အတြက္​ ခႏၶာကုိယ္​အတြက္​ ​ေအာက္​စီဂ်င္​​ေလ်ာ့နည္​းျခင္​းျဖစ္​​ေပၚလာရပါသည္​ ။
​ေအာက္​စီဂ်င္​​ေလ်ာ့နည္​းလာျခင္​း​ေၾကာင္​့ ဦး​ေႏွာက္​မၾကည္​မလင္​ျဖစ္​​ေပၚလာျခင္​း ၊ အားအင္​နည္​း ႏြမ္​းလ်ျဖစ္​ျခင္​း ​ေမာပမ္း​လာျခင္​း စိတ္​မၾကည္​လင္​ျခင္း အစ႐ွိသည္​့တုိ႔ ျဖစ္​​ေပၚခံစားရတက္​ပါသည္​ ။

အမ်ဳိးသားမ်ားထက္​ အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္​ သံဓာတ္​​ေလွ်ာ့နည္​းျဖစ္​​ေပၚမွဳ႔မ်ားသည္​့အတြက္​ ပုိမုိလုိအပ္​​ေသာ သံဓာတ္​ျဖစ္​ပါသည္​ ။ လစဥ္​တုိင္​အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ​အပ်ုိအရြယ္​ဝင္​စခ်ိန္​မွစတင္​ခါ ဓမၼတာလာသည္​့ ​ေသြးအတြက္​​ေၾကာင္​့ ဌင္​းသံဓာတ္​ပုိမုိနည္​းပါးတက္ျပီး ​ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ သံဓာတ္ပမာဏကုိ သာမန္​အခ်ိန္​ထက္​ မ်ားစြာလုိအပ္​ပါသည္​ ။

သံဓာတ္​ပါဝင္​မူ႔မ်ားသည္​့ အမဲအသည္​း ၊ နီျမန္​း​ေသာအသား ၊ ၾကက္​သားရင္​ အသားျဖစ္ျပီး ပဲနီ​ေလး ၊ ​ေထာပတ္​ပဲ တုိဟူး ၊ အာလူး ႏွင္​့ ပန္​း​ေဂၚဖီ ကန္​စြန္​းရြက္​
စားသင္​့သလုိ အခြံမာ​ေသာအ​ေစ့အဆန္​ႏွင္​့ ​ဖ႐ုံ​အ​ေစ့
ေျမပဲ ၊ အသီးအရြက္​အ​ေနျဖင္​့ ဟင္​းႏုနယ္ရြက္​တြင္​ သံဓာတ္​မ်ားျပီး ကန္​စြန္​ရြက္တုိ႔တြင္​ပမာဏအနည္​းငယ္​ပါဝင္​သျဖင္​့ စား​ေသာက္​သင္​့ပါသည္​ ။
သံဓာတ္​နည္​းပါးသည္​အတြက္​ သံဓာတ္​ပါဝင္​ႏွဳန္​းမ်ား​ေသာ အသားမ်ားစားျခင္​း အရြက္​မ်ားစားျခင္​း သာမန္​​လူအ​ေနျဖင္​့ တည္​​ေပမဲ့
အသည္​း​ေရာဂါ အသည္​းပုိး​ေရာဂါျဖစ္​​ေနပါက သံဓာတ္​မ်ား​ေသာ အစားအစာမ်ား ​ေ႐ွာင္​႐ွားရပါမည္​ ။

အသည္​း​ေဝဒနာခံစားျဖစ္​​ေပၚ​ေနသည္​့အတြက္​ သံဓာတ္​ပမာဏမ်ား​ေသာ​ေၾကာင္​့ အသည္​းပုိမုိ ပ်က္​စီး​ေစသည္​့အတြက္​ အထူးဂ႐ုျပဳဳ႕သင္​့ပါသည္​ ။ အသည္​း​ေရာဂါႏွင္႔ ​စီပုိး ႐ွိ​ေနပါက နီ​ေသာအသားႏွင္​့ အသည္း​ ကလီစာမ်ား မစားသင္​့သလုိ သံဓာတ္​ပါဝင္​မ်ား​ေသာ အရြက္​မ်ား လြန္​ကဲစား​ေသာက္​ျခင္​းကုိ ​ေ႐ွာင္​သင္​့့ပါသည္​ ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေနပါ


ဥတုရာသီေၿပာင္းလဲလာသည့္ အခ်ိန္ခါမ်ဳိးတြင္ သတိေမ့ေလ်ာ့စြာ သြားလာေနထုိင္လုိက္မည့္ဆုိပါက ေနမေကာင္းဖ်ားနာတက္သည့္ စပ္ကူးမတ္ကူးဥတုအေၿပာင္းအလဲ အခ်ိန္ကာလၿဖစ္ေနပါသည္ ။ ပူအုိက္သည့္ဟု မိမိထင္မိေပမဲ့ ညအခ်ိန္အခါႏွင့္ မနက္အခ်ိန္ခါတြင္ ေအးလာတက္ပါသည္ ။ အဲလုိအခ်ိန္တြင္ ေႏြးေထြးၿခင္း မရွိလုိက္ပါက အေအးပတ္ဖ်ားနာတက္ျခင္း ျဖစ္ေပၚတက္ပါသည္ ။

အေအးပတ္ၿခင္းေႀကာင့္ ေနထုိင္မွဳ႕ ေလးလံေနျခင္း ၊ အာေခါင္းမ်ား ေၿခာက္ကပ္ၿခင္း ၊ အေႀကာတက္ၿခင္း ၊ ေသြးတုိးၿခင္း ႏွင့္အတူ အစာမေႀက ၿဖစ္တက္ပါသည္ ။ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနၿဖင့္ နွာမႊန္ ေခ်ာင္းဆုိးၿခင္းပါ ၿဖစ္ေပၚလာတက္သည္ကုိ အထူးသတိခ်ပ္ေစခ်င္ပါသည္ ။

သာမန္ဖ်ားနာၿခင္းလုိ ဆုိခ်င္ေပမဲ့ မိမိကုိယ္တုိင္ ဥတုအေၿပာင္းကုိ သတိမမူမိသည့္ အတြက္ ဖ်ားနာတက္သည္ကုိ အသိသတိရွိေစခ်င္ပါသည္ ။

ဒီလုိအခ်ိန္ကာလမ်ဳိးေတြမွာ ဥတုသည့္ ေအးလာတက္ၿခင္းေႀကာင့္ အၿပင္သုိ ့သြားလာတက္ပါက အေအးမမိေစရန္ ဝတ္စားေနထုိင္သင့္သည္ကုိလည္း ေၿပာလုိပါသည္ ။

ယခုလုိ ဥတုအေၿပာင္းအခ်ိန္ကာတြင္ ရက္ရွည္ဖ်ားနာကုိက္ခဲၿခင္း မဟုတ္ေပမဲ့ သာမန္ဖ်ားနာတက္ၿခင္းကုိ မၿဖစ္ေပၚ မခံစားမိေစရန္အတြက္ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးၿဖစ္ေအာင္ ဝတ္ဆင္ျပီး သတိရွိစြာၿဖင့္ သြားလာေနထုိင္ေစခ်င္ပါသည္ ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

မီးေနသည္ေရးရာ အျဖာျဖာ


ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား ကေလးမီးဖြားၿပီးစကို ''မီးေနသည္'' လို႔ေခၚဆိုေလ့ရွိပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတစ္ ေယာက္အတြက္ ရင္ေသြးရတနာေမြးဖြားျခင္းဟာ ဂုဏ္ယူၾကည္ႏူးစရာအတိျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာဘဲ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာပါ အာ႐ံုခံစားမႈသက္ေတာင့္သက္သာ မရွိၾကတာ ဓမၼတာပါ။

#ေမြးဖြားၿပီးေနာက္ စိတ္က်ေရာဂါ

သားဖြားၿပီးတဲ့အခါမွာ ႐ုတ္တရက္ဆိုသလို ခႏၶာကိုယ္တြင္းမွာ ဟိုမုန္းေတြႀကီးႀကီးမားမားေျပာင္းလဲ သြားတာေၾကာင့္ စိတ္မေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ စိတ္ပ်က္အားငယ္ျခင္း၊ စိတ္ကသိကေအာက္ျဖစ္ျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ ျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း (သို႔မဟုတ္) အလြန္အကၽြံစားေသာက္လိုစိတ္ ျပင္းျပျခင္း၊ အလိုလိုေဒါသထြက္ သည္းခံခ်င္စိတ္မရွိျခင္း၊ ေနာင္တရငိုေၾကြးျခင္းစတဲ့ စိတ္က်ေရာဂါကို အနည္းနဲ႔အမ်ား ဆိုသလို ခံစားရေလ့ရွိပါတယ္။ မစိုးရိမ္ပါႏွင့္။ ရက္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပင္ ထိုခံစားမႈေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြား ပါလိမ့္မယ္။ (ခင္ပြန္းနဲ႔မိသားစု၀င္မ်ားက ထိုကာလတိုေလးမွာ နားလည္ေဖးမျခင္းျဖင့္ မိခင္ႏွင့္ကေလးက်န္းမာ ေရးအတြက္ ကူညီေပးသင့္ပါတယ္)

ေမြးဖြားၿပီးေနာက္ #ရင္သားအေျခအေန

မိခင္၏က်န္းမာေရး အေျခအေနေပၚမူတည္၍ ေမြးဖြားၿပီးၿပီးခ်င္း (သို႔မဟုတ္) မၾကာမီအတြင္းမွာပင္ မိခင္ႏို႔အံုမွ ႏို႔ဦးရည္မ်ားစတင္ထြက္လာပါၿပီ။ ထိုႏို႔ဦးရည္မွာ ပ႐ိုတင္းဓာတ္အမ်ားဆံုး ပါ၀င္ေနတာေၾကာင့္ ရင္ေသြးငယ္အတြက္ ပဋိဇီ၀ေဆးသဖြယ္အစြမ္းထက္လွပါတယ္။ ေမြးဖြားၿပီးေနာက္ ၃-ရက္၄-ရက္ေလာက္ အၾကာမွာ ႏို႔ထြက္အားႏႈန္းေကာင္းလာၿပီျဖစ္ရာ ထိုအခ်ိန္မွစၿပီးႏို႔အံုေယာင္ရမ္းလာၿပီး၊ မာေက်ာလာျခင္းႏွင့္ အတူ မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ နာက်င္မႈေတြပါ ဆက္တိုက္ခံစားလာရပါတယ္။ ထိုေ၀ဒနာအတြက္ သန္႔စင္တဲ့ လက္ကိုင္ပ၀ါကို ေရေႏြးေႏြးမွာစိမ္ညႇစ္၍ ႏို႔အံုကိုအသာအယာဖိေခ်ေပးျခင္း၊ ရင္သားတစ္စံုကို တစ္လွည့္စီ ကေလးငယ္အား ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာႏို႔တိုက္ေပးျခင္း၊ ႏို႔ရည္မလိုက္သူမ်ားအတြက္ ႏို႔ရည္စုပ္ခြက္(ကိရိယာ)ကို အသံုးျပဳ၍ ႏို႔ရည္စုပ္ထုတ္ေပးျခင္းျဖင့္ မီးေနသည္၏ နာက်င္မႈကိုေျပေပ်ာက္ေစႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ရက္အနည္း ငယ္အတြင္းမွာပင္ မိခင္ေရာရင္ေသြးငယ္ပါ ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးမႈက်င့္သားရသြားပါလိမ့္မယ္။ မီးေနသည္ရဲ႕ရင္သား ဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တုန္းကလို တင္းတင္းရင္းရင္းမရွိႏိုင္ေတာ့ေပမယ့္ စိတ္မညစ္ပါနဲ႔။ ကေလးႏို႔ျပတ္သြားတဲ့ အခါမွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းျဖင့္ ရင္သားတြဲက်မႈကိုသက္သာေစကာ မူလရင္သားအသြင္နီးပါးျပန္လည္ရယူ ႏိုင္ပါတယ္။

ေမြးဖြားၿပီးေနာက္ #၀မ္းဗိုက္အျခအေန

ကေလးမီးဖြားၿပီးခ်ိန္မွစၿပီး ၀မ္းဗိုက္ပိုင္းႏွင့္ ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ေျခပိုင္းတို႔ဟာ ေပ်ာ့စိေနၿပီး၊ အတြန္႔ေၾက ေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ ႐ႈံ႕တြေနတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ ဗိုက္ခ်ပ္၊ ဗိုက္စည္းေတြသံုးႏိုင္ သလို၊ Past-Natal Exercise (ေခၚ) မီးေနသည္မ်ားလုပ္ရမည့္ ေလ့က်င့္ခန္းကတြဲက်ေနတဲ့ ဗိုက္ၾကြက္ သားမ်ားကို ျပန္လည္တင္းမာသန္စြမ္းလာေစမွာပါ။ ခ်ဳပ္႐ိုးအနာက်က္သြားတဲ့အခါမွာေတာ့ ဗိုက္ေၾကာျပတ္ျခင္း ကို ေျပေပ်ာက္ေစတဲ့ လိမ္းေဆးေတြလိမ္းေပးႏိုင္ပါတယ္။

ေမြးဖြားၿပီးေနာက္ #ေသြးဆင္းျခင္း

ဗိုက္မခြဲဘဲသဘာ၀နည္းျဖင့္ ေမြးဖြားသူမ်ားဟာေမြးဖြားၿပီးေနာက္ ရက္အနည္းငယ္ၾကာတဲ့အထိ ေသြး မ်ားမ်ားဆင္းေလ့ရွိပါတယ္။ ထို႔အတြက္ မစိုးထိတ္ပါႏွင့္။ သားအိမ္ဟာ ၆-ပတ္ (၄၅ ရက္ခန္႔)တာ ကာလ အတြင္း ပံုမွန္အေနအထားသုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာပါလိမ့္မယ္။ ပ်မ္းမွ်ရက္သတၱပတ္ ၂-ပတ္မွ ၆-ပတ္အထိ ေသြးဆင္းတတ္ၿပီး၊ ေသြးအေရာင္ေလ်ာ့လာတာနဲ႔အမွ် ေသြးဆင္းျခင္းၿပီးဆံုးလာပါၿပီ။ ထိုသို႔ ေသြးဆင္းျခင္း အတြက္ မီးဖြားၿပီးအမ်ိဳးသမီးသံုးပစၥည္း(ေခၚ) Maternity Pad ကိုသာသံုးပါ။ ရာသီေသြးထိန္း အေတာင့္(ေခၚ) Tampons ကိုလံုး၀မသံုးပါနဲ႔။

#ေမြးလမ္းေၾကာင္းခ်ဳပ္႐ိုး

ဗိုက္မခြဲဘဲသဘာ၀နည္းျဖင့္ ေမြးဖြားသူမ်ားမွာ ေမြးလမ္းေၾကာင္းခ်ဲ႕ၿပီး ျပန္ခ်ဳပ္ရတာေၾကာင့္ ခ်ဳပ္႐ိုးကို ေျခာက္ေသြ႕သန္႔ရွင္းေအာင္ ထားေပးသင့္ပါတယ္။ ဆီးသြားခ်ိန္ ခ်ဳပ္႐ိုးကတင္းၿပီး နာလြန္းတဲ့အခါ ေရဇလံု (သို႔မဟုတ္) အင္တံုခြက္သန္႔သန္႔တစ္ခုထဲသို႔ ေရခပ္ေႏြးေႏြးထည့္ၿပီး ခ်ဳပ္႐ိုးေနရာကိုေရစိမ္ၿပီး ဒီေရထဲကို ဆီးသြားေပးပါ။ သန္႔စင္ခန္းသံုးၿပီးတိုင္း၊ ေရခ်ိဳးၿပီးတိုင္း ခ်ဳပ္႐ိုးကို ေျခာက္ေသြ႕ေအာင္ထားေပးပါ။ (အကယ္၍ ဗိုက္ခြဲေမြးထားသူမ်ားအေနျဖင့္ ဗိုက္ခ်ဳပ္႐ိုးကိုေျခာက္ေသြ႕သန္႔ရွင္းေနပါေစ)

သားဖြားၿပီးေနာက္ #ရက္သတၱပတ္ ၆-ပတ္အၾကာ

မီးေနသည္တိုင္းသားဖြားၿပီးေနာက္ ရက္သတၱပတ္၆-ပတ္အၾကာမွာ သက္ဆိုင္ရာဆရာ၀န္ႏွင့္မပ်က္ မကြက္ ျပသဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က ေသြး၊ ဆီး၊ ရင္သား၊ ၀မ္းဗိုက္၊ ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္း အေနအထား မ်ား၊ ခ်ဳပ္႐ိုးအနာက်က္/မက်က္၊ သားအိမ္အရြယ္အစားႏွင့္ သားအိမ္အေနအထား ပံုမွန္အေျခအေန ျဖစ္/မျဖစ္ ကို စစ္ေဆးေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ မီးေနသည္၏ ႐ုပ္ပိုင္း-စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေတြကို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးႏိုင္သလို၊ သားဆက္ျခားနည္းဆိုင္ရာ နည္းစံနစ္တို႔ျဖင့္ လိုအပ္သလို တားဆီးကာကြယ္မႈကို ခံယူထားဖို႔လိုအပ္ေနပါၿပီ။

#မူလခႏၶာကိုယ္အေနအထား ျပန္လည္ရရွိရန္
ပ်မ္းမွ်မီးေနသည္ ၁၀-ဦးမွာ၉-ဦးက ေမြးဖြားၿပီးတဲ့တိုင္ေအာင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မေလ်ာ့ ဗိုက္လည္း ဆက္၍ ေဖာင္းစူေနေသးတာေၾကာင့္ ၁-လခန္႔ၾကာသည့္တိုင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အကၤ်ီကို ဆက္လက္၀တ္ဆင္ ရေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ရက္သတၱပတ္ ၆-ပတ္ကာလေရာက္တဲ့အခါမွာ သားအိမ္ကပံုမွန္ အေနအထား ျပန္ေရာက္ရွိတာေၾကာင့္ ဗိုက္စူေဖာင္းမေနေတာ့သလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကလည္း မူလအေန အထားနီးပါး ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာေတာ့မွာပါ။ မိခင္ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးစဥ္ ကာလျဖစ္တာေၾကာင့္ ပိန္ခ်င္လို၍ အစာေလ်ာ့စား ေရြးခ်ယ္စားျခင္းမ်ိဳးေတြ မလုပ္သင့္ပါဘူး။ မိခင္ႏွင့္ကေလးအတြက္ အာဟာရျပည့္၀တဲ့ အစား မ်ားစားျခင္း၊ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္မည့္ အစာမ်ားေရွာင္ျခင္း၊ ါေ် ပါတဲ့အခ်ိဳရည္မ်ား ေရွာင္ျခင္းျဖင့္ စားေသာက္ နည္းမွန္ကန္ပါေစ။ ရင္ေသြးငယ္ႏို႔မျပတ္ခင္မွာ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္း ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေလးေတြလုပ္ႏိုင္သလို ႏို႔ျပတ္ ၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ လိုအပ္သလို ကိုယ္ကာယေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းျဖင့္ တစ္သားေမြးတစ္ေသြးလွဆိုသလို က်န္းမာႏုပ်ိဳေစမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း…..။

ေပါက္ေပါက္
Health Guide
https://www.facebook.com/mmhealthguide

CHEMICAL Peeling လုပ္မွာလား


ယခုေခတ္ကာလရဲ႕ အေျခအေန ေရပန္းစားမႈမွာလူငယ္ (အမ်ိဳးသားေရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားပါ) မ်က္ႏွာကို ဂ႐ုစိုက္အေလးထားၿပီး ျပဳျပင္လာၾကပါတယ္။ မ်က္ႏွာကိုဒီလိုျပဳျပင္ၾကရာမွာ chemical peeling ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရဟာ လူငယ္ေရာ လူႀကီးေတြၾကားမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးေရပန္းစားလာပါတယ္။ chemical peeling ကို အျပင္မွာေျပာၾကတဲ့ အေခၚအေ၀ၚစကားအသံုးအစြဲဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးနား႐ႈပ္ၿပီး မ်က္စိလည္စရာေကာင္းလွ ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က မ်က္ႏွာေဆးခ်င္လို႔ဆိုၿပီးေျပာၾကတယ္၊ တစ္ခ်ိဳ႕က မ်က္ႏွာဂ်ီးခၽြတ္ခ်င္လို႔ဆိုၿပီး လာျပၾက ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ပီလင္ pelling လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုၿပီး ဘိုလိုအတိုေျပာဆိုၾကျပန္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က ေမးၾကျပန္ပါေသးတယ္၊ အလွျပင္ဆိုင္မွာလုပ္သလိုလား၊ တူသလား၊ ဘာလား၊ ညာလားနဲ႔စံုေနတာပါပဲ။ ဒီေတာ့ အေမးရွိေတာ့အေျဖရွိရျပန္ပါတယ္။ အလွျပဳျပင္ေရး (Beauty Parlar) ေတြမွာ လုပ္ၾကတဲ့ မ်က္ႏွာေဆးတာတို႔၊ မ်က္ႏွာဂ်ီးခၽြတ္တာတို႔နဲ႔နာမည္၊ ေခၚေ၀ၚပံုခ်င္းေရာေႏွာ႐ႈပ္ေထြးေနေသာ္လည္း လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကေတာ့ မတူၾကပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ယခင္ဘာသာျပန္ဆိုမႈေတြမွာေတာ့ chemical peeling ကို ဓါတုေဆးရည္ျဖင့္ ေပါင္း တင္ျခင္းလို႔ ျပန္ဆိုၾကတာကိုေတြ႕ရျပန္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လို chemical peeling ဆိုတဲ့ စကားစုကို တိုက္႐ိုက္ ဘာသာျပန္ဆိုမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဓါတုေဆးရည္ျဖင့္ အေပၚယံအေရျပားလႊာကို ဖယ္ရွားျခင္းလို႔ အဓိပၸါယ္ရပါ တယ္။
မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ဒီေန႔ေခတ္မွာေတာ့ chemical peeling ဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရတစ္ခုဟာ Skin care လုပ္သူေတြရဲ႕အၾကားမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးေခတ္စားလာၿပီး Peeling လုပ္ေပးဖို႔လာျပသူ၊ တိုင္ပင္သူ၊ အႀကံ ဉာဏ္ေတာင္းခံသူေတြမ်ားလာေတာ့ ဒီ Peeling အေၾကာင္းကိုေရးျဖစ္သြားရတာပါ။

#Peeling ဆိုတာဘာတဲ့လဲ

အဂၤလိပ္လို Peel ပီးလ္ဆိုတာအခြံႏႊာတာ၊ လႊာတာပါ။ အခုလူေတြေျပာေနတဲ့ Peeling ဆိုတာက Skin Peeling ပါ။ အေရျပားကို Peel ပီးလ္္လုပ္တာပါ။ အားလံုးသိၾကၿပီးျဖစ္တဲ့အတိုင္း အေရျပားမွာ အလႊာသံုးလႊာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ အေရျပားအလႊာေတြရဲ႕ အေပၚယံအလႊာေတြကိုႏႊာခ်၊ လႊာခ်လိုက္တာပါ။ Peeling ဆိုရာမွာလဲ စက္နဲ႔လုပ္တဲ့ Peeling ၊ေလဆာနဲ႔လုပ္တဲ့ Peeling ၊ ဓါတုေဆးရည္နဲ႔လုပ္တဲ့ Peeling ဆိုၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဓါတုျဒပ္ေပါင္းေဆးရည္ေတြကိုအသံုးျပဳၿပီး အေပၚယံအေရျပား ဆဲလ္ေတြကိုခြာခ်တာဟာ Chemical Peeling ပါပဲ။ Peeling လုပ္ရာမွာပါတဲ့ သံုးတဲ့ျဒပ္ပစၥည္းအမ်ားစုဟာ အေရျပားကိုစားပစ္တဲ့ အက္စစ္အေပ်ာ့ စားမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအက္ဆစ္အေပ်ာ့ေတြကို မ်က္ႏွာအေရျပားရဲ႕အေပၚမွာတင္လိုက္ၿပီး အေရျပားရဲ႕ အေပၚယံအလႊာေတြကို စားပစ္လိုက္ပါတယ္။ ဒါ ဟာပီလင္ဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရရဲ႕မ်က္ႏွာကို ဓါတုေဗဒေဆးရည္မ်ား၊ ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ျပဳျပင္လိုက္ျခင္းပါပဲ။

#ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ဘယ္ေနရာမွာလုပ္

မ်က္ႏွာမွာလုပ္တာရွိသလို ကိုယ္ခႏၶာကို လုပ္တာေတြလဲရွိပါတယ္။ ဒီမွာအလုပ္မ်ားတာက မ်က္ႏွာပါ။ လုပ္တဲ့ေနရာကိုမူတည္ၿပီး အသံုးျပဳတဲ့ Chemica; ျဒပ္ေပါင္းေတြ၊ ျပင္းအားစတာေတြဟာ ကြာျခားပါတယ္။
မ်က္ႏွာမွာ Peelingဘာေၾကာင့္လုပ္ၾကတယ္
လူငယ္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိခ်င္ၾကတဲ့အရာပါ။ ေရာဂါရွိလို႔လုပ္တာလား၊ ေရာဂါမရွိတဲ့သူေတြ ကေရာ ဘာလို႔လုပ္တာလဲ စသျဖင့္ေမးၾကတတ္ပါတယ္။ မ်က္ႏွာမွာေရာဂါျဖစ္လို႔လုပ္ရတာရွိသလို၊ မ်က္ႏွာကို ျပဳျပင္တဲ့သေဘာနဲ႔ ႏုပ်ိဳေအာင္လုပ္ၾကတာလည္းရွိပါတယ္။ မ်က္ႏွာဟာလူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ျပင္ပအသြင္ သ႑ာန္အတြက္ကအေရးႀကီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စိတ္၀င္တစားနဲ႔ေမးၾက၊ ျမန္းၾက၊ စူးစမ္းသိျမင္ခ်င္ ၾကပါတယ္။

#မ်က္ႏွာေပၚက ဘယ္လိုျပဿနာေတြမွာ Peeling လုပ္

ဘယ္လိုျပဿနာေတြေၾကာင့္မ်က္ႏွာ chemical peeling လုပ္ၾကသလဲဆိုရင္ေတာ့ ၀က္ၿခံတို႔၊ တင္းတိပ္တို႔၊ မ်က္ႏွာေပၚမွာရွိတဲ့ အမည္းစက္၊ အမာရြတ္၊ ေနေရာင္ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ မ်က္ႏွာေပၚက မည္းတဲ့ အစက္ေတြ၊ ေနေရာင္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားတဲ့အသားအေရစတာေတြကို ကုသဖို႔၊ ေခ်ာေမြ႕လွပသြားေစဖို႔ စတဲ့ အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ လုပ္တာမ်ားပါတယ္။ ေသးငယ္တဲ့မ်က္ႏွာေပၚက အမာရြတ္ေတြ၊ အခ်ိဳင့္ေတြအတြက္ လည္း လုပ္လုိ႔ရပါတယ္။ သို႔ေသာ္ လုပ္ရမယ့္ chemical peeling မ်ိဳးအစားေတြကေတာ့ ေရာဂါတစ္ခုျခင္းစီရဲ႕ အဆင့္ေပၚမွာလိုက္ၿပီး မတူညီသလို ေရာဂါတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုအေပၚမွာလည္း မတူညီႏိုင္ၾကပါဘူး။

#Chemical Peeling အမ်ိဳးအစားေတြ

ေရဘူယ်အားျဖင့္ သံုးမ်ိဳးခြဲျခားထားပါတယ္။ ဒီလိုခြဲျခားရာမွာအေရျပားရဲ႕ ဘယ္အလႊာေလာက္အထိ ဓါတုျဒပ္ေပါင္းေတြနဲ႔စားပစ္၊ ႏႊာပစ္မွာလဲဆိုတဲ့ အေပၚမွာမူတည္ၿပီးခြဲျခားလိုက္ပါတယ္။
1. Superficial Peeling
2. Medium – Depth Peeling
3. Deep Peeling ဆိုၿပီးသံုးမ်ိဳးခြဲျခားထားပါတယ္။
အေရျပားအေပၚယံအလႊာ (Epidermis layer) တစ္ခုလံုးသို႔မဟုတ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကိုဖယ္ရွား လႊာခ်တာကို Superficial Peeling လို႔ေခၚပါတယ္။ သာမန္အမ်ိဳးအစားပါ။ အေပၚယံအေရျပားကိုႏႊာျခင္းေပါ့။ အေရျပားဒုတိယအလႊာ (Dermis layer) ရဲ႕အေပၚပိုင္း (Papillary Dermis) အထိလႊာခ်လိုက္တာကို Medium – Depth Peeling လို႔ေခၚပါတယ္။ အလယ္အလတ္အဆင့္ အမ်ိဳးအစားပါ။ Deep Peeling ဆိုတာကေတာ့ အေရျပားရဲ႕ဒုတိယအလႊာေအာက္ပိုင္း (Reticular Dermis) အထိလႊာခ်တာကိုေခၚတာပါ။ အနက္ဆံုး သို႔မဟုတ္ အျပင္းဆံုးအမ်ိုးအစားလို႔ပဲေျပာရမွာပါ။ Peeling အမ်ိဳးအစားအားလံုးကို ဒီမွာ မလုပ္ၾကပါဘူး။ အမ်ိဳးအစားအခ်ိဳ႕ကိုပဲလုပ္တာပါ။
တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ အေပၚယံအေရျပားအလႊာကိုစားပစ္၊ ႏႊာပစ္တဲ့ Superficial Peeling ကိုထပ္ၿပီးခြဲ လိုက္ပါတယ္။ Epidermis ဆိုတဲ့အေပၚဆံုးအလႊာရဲ႕ အေပၚယံဆဲလ္အလႊာမ်ားကိုပဲ စားပစ္၊ ဖယ္ရွားပစ္မယ္ ဆိုရင္ Very Superficial Peeling ရယ္လို႔ထပ္မံခြဲျခားေခၚဆိုျပန္ပါတယ္။ အေပၚယံအလြန္က်ေသာ Peeling အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚယံအလႊာပါးပါးကိုႏႊာျခင္းေပါ့။ ဒီမွာေတာ့ ဒီအမ်ိဳးအစားကိုပဲလုပ္တာမ်ားပါ တယ္။
အမ်ိုးအစားေတြကြဲျပားသလိုလုပ္ရတဲ့လူနာ၊ ေရာဂါသံုးရတဲ့ဓါတုေဆးရည္၊ ေဆးရည္ေတြရဲ႕ျပင္းအား စတာေတြဟာမတူညီၾကပါဘူး။ ဒီေတာ့ ဒီမွာအမ်ားစုလုပ္ၾကတဲ့ အေပၚယံအလႊာပါးပါးကိုႏႊာျခင္း (Very Superficial Peeling) နဲ႔အေပၚယံအေရျပားကိုႏႊာျခင္း (Superficial Peeling) အေၾကာင္းေတြကိုပဲ အဓိကထား ေဇာင္းေပးၿပီးဒီေဆာင္ပါးမွာေရးသြားပါမယ္။

#Peeling မွာသံုးတဲ့ဓါတုစၥည္းေတြ

ပီလင္မွာသံုးတဲ့ ဓါတုပစၥည္းေတြကေတာ့ Peeling အမ်ိဳးအစားကိုလိုက္ၿပီး ကြဲျပားျခားနားၾကပါ တယ္။
အေပၚယံအလႊာပါးပါး (Very Superficial Peeling) ကိုလုပ္မယ္ဆိုရင္ ဂလိုက္ကိုလစ္အက္ဆစ္ (Glycolic acid 10-40%) ကိုသံုးလို႔ရပါတယ္။ ထိြဳင္ကလို႐ိုအက္ဆီတစ္အက္ဆစ္ Trichloroacetic acid (TCA) 10% ကိုလည္းသံုးလို႔ရႏိုင္ပါတယ္။

အေပၚယံလႊာ (Supreficial typer) အတြက္ဆိိုရင္ ဂလိုက္ကိုလစ္အက္ဆစ္ (Glyclic acid 40-70%) ထိြဳင္ကလို႐ိုအက္ဆီတစ္အက္ဆစ္ Trichloroacetic acid (TCA) 10-30% အယ္လ္ဖာဟိုက္ဒေရာစလစ္ အက္ဆစ္ AHA, စလီစိုင္းလစ္အက္ဆစ္ Salicylic acid ထရြက္တင္ႏိြဳင္း Tretinoin solution စတာေတြကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ျခားဓါတ္ပစၥည္းေတြလည္းအမ်ားႀကီး ရွိပါေသးတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဗဟုသုတအျဖစ္ ပဲသိသင့္တာေၾကာင့္ ဒီေလာက္ေလးပဲေဖာ္ျပလိုက္တာပါ။ တစ္ကယ္ေတာ့အားလံုးဟာ အေရျပားကိုစားပစ္ လိုက္ၾကတာပါပဲ။ အက္ဆစ္ျပင္းအားနဲ႔အမ်ိဳးအစားကိုလိုက္ၿပီး အနည္းငယ္စားတာနဲ႔ မ်ားမ်ားစားတာပဲကြာပါ တယ္။

#ဘယ္ေလာက္အၾကာမွာ ေနာက္တစ္ခါ

Peeling ကိုဘယ္အခ်ိန္မွာ ေနာက္တစ္ခါထပ္ၿပီးလုပ္မလဲဆိုတာကေတာ့ ကိုယ္လုပ္တဲ့ Peeling အမ်ိဳး အစားအေပၚမူတည္ပါတယ္။ အေပၚယံအလႊာပါးပါးကိုႏႊာျခင္း (Very Superficial Peeling) ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ပတ္ကိုတစ္ခါေလာက္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ Superficial ဆိုတဲ့သာမန္အေပၚယံ အေရျပားႏႊာျခင္းဆိုရင္ေတာ့ ၂ပတ္ကေန ၄ပတ္ေလာက္မွာတစ္ခါထပ္ၿပီး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ Medium-Depth Peeling ဆိုတဲ့အလယ္ အလတ္အဆင့္ အမိ်ဳးအစားမွာ ၃လ ကေန ၆လ ေလာက္မွာ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ျပန္လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ လည္း လုပ္တဲ့လူရဲ႕ေရာဂါအေျခအေန၊ လုပ္ၿပီးတဲ့မ်က္ႏွာအေျခအေနေတြအေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။ ဥပမာ-မ်က္ႏွာ Peeling လုပ္ထားတဲ့သူရဲ႕မ်က္ႏွာ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ လုပ္ခ်ိန္ေရာက္ေသာ္လည္း အရမ္းရဲေန ေသးတယ္ဆိုရင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္လုပ္လို႔ မရႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါကိုမသိလို႔လုပ္မိရင္ေတာ့ ရဲတာေတြဟာပိုၿပီး အဖတ္ေတြလန္တာ သို႔မဟုတ္ မ်က္ႏွာႀကီးေရာင္ကိုင္းလားတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

#ဘယ္လိုျပဿနာေတြရွိႏိုင္သလဲ

Chemical Peeling လုပ္ၿပီးရင္ ေနာက္ဆက္တြဲျပဿနာဆိုတာ အနည္းနဲ႔အမ်ားဆိုသလို ရွိတတ္ပါ ၾကပါတယ္။
Chemical Peeling လုပ္တဲ့အေရျပားလႊာ အတိမ္အနက္ကိုလိုက္ၿပီးျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ျပဿနာေတြ ကြာျခား ၾကပါတယ္။ အေရျပားအလႊာရဲ႕ေအာက္ပိုင္းအထိ ပိုနက္နက္ႏႊာေလျပဿနာျဖစ္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းပိုမ်ား ေလပါပဲ။ Peeling လုပ္ရာမွာအသံုးျပဳတဲ့ ဓါတုပစၥည္းအမ်ိဳးအစားအေပၚမွာလည္း မူတည္ပါေသးတယ္။

အေပၚယံအလႊာပါးပါးကိုသာႏႊာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပဿနာျဖစ္တာရွားပါတယ္။ ေျပာခ်င္တာက Very Superficial Peeling လုပ္ရင္သိပ္ျပႆနာမျဖစ္ဘူးေပါ့။ မ်က္ႏွာနီရဲသြားတာ၊ အဖတ္ေတြလန္တာ စတာမ်ိဳး ေလာက္ပဲျဖစ္တတ္တာပါ။ အေရျပားရဲ႕အလယ္လႊာရဲ႕ အေပၚပိုင္းအထိသာႏႊာမယ္၊ ခြာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုး၀င္တာေတြ၊ အမာရြတ္ျဖစ္တာေတြ စတာေတြအထိျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Phenol (ဖီေနာလ္)ဆိုတဲ့ ဓါတုပစၥည္း ကိုအသံုးျပဳၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္ႏွင့္ႏွလံုးေတြကိုပါ ထိခိုက္တတ္ပါတယ္။
ၿခံဳၿပီးေျပာရရင္ေတာ့ Peeling လုပ္ၿပီးေနာက္မွာ မ်က္ႏွာဟာအၿမဲတမ္း နီနီရဲရဲျဖစ္ေနတတ္တာမ်ိဳး၊ အဖုဖုေလးေတြမ်က္ႏွာမွာ ထြက္လာတတ္တဲ့ျပဿနာမ်ိဳး၊ Peeling လုပ္ၿပီးေနာက္မွာမ်က္ႏွာဟာအသားေရာင္ မညီညာတဲ့ျပဿနာမ်ိဳး၊ အေရျပားေခ်ာေမြ႕မႈမညီညာတဲ့ ျပဿနာမ်ိဳး၊ ပိုး၀င္ၿပီးအမာရြတ္ထင္က်န္တတ္တဲ့ ျပဿနာမ်ိဳးစတာေတြေတာ့ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။

Peeling #မလုပ္သင့္တဲ့သူ

ႏႈတ္ခမ္းတစ္၀ိုက္မွာ ေရယုန္ေပါက္ေနရင္၊ မ်က္ႏွာမွာေရယုန္ေပါက္ေနရင္ facial skin peeling မလုပ္ရပါဘူး။ ေရယုန္ေပါက္ဖူးတဲ့ သမိုင္ေၾကာင္းရွိခဲ့ရင္ေတာင္မွ ေရယုန္အတြက္္ေရယုံေဆးကိုႀကိဳတင္ ေသာက္ၿပီးကာကြယ္ထားရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ peeling လုပ္ရာမွာသံုးတဲ့အက္ဆစ္ေတြေၾကာင့္ မ်က္ႏွာမွာေပါက္ဖူးခဲ့တဲ့ ေရယံုဗိုင္းရပ္ပိုးဟာ အႏိႈးဆြခံရၿပီးျပန္ထြက္လာတတ္လို႔ပါ။
တစ္ခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမွာဆိုပါးစပ္မွာအပူနာ (Aphthous) ေပါက္္ေနရင္ေတာင္ လုပ္မေပးၾကပါဘူူး။
ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြကိုေတာ့ body Peeling ကို ကိုယ္၀န္ရွိတဲ့အတြက္ မလုပ္ရပါဘူး။

Peeling #လုပ္ၿပီးရင္

Peeling လုုပ္ၿပီးတဲ့အသားအေရဟာ ႏုနယ္တဲ့အလႊာသစ္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႕ဒဏ္ကို သိပ္မခံႏိုင္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ အသစ္ျဖစ္လာတဲ့အေရျပားႏုႏုေလးကို ေသေသခ်ာခ်ာဂ႐ုတစိုက္ထိမ္းသိမ္းရပါလိမ့္ မယ္။ Skin Care လုပ္ရမယ္ေပါ့။ ေနေရာင္နဲ႔လည္းထိေတြ႕ဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ေနကာအဆီေတြ လိမ္းရပါ့မယ္။ ညပိုင္းမွာ အသားအေရေျခာက္ေသြ႕မသြားရန္ Moisturizer ကိုလိမ္းေပးရပါမယ္။ မ်က္ႏွာရဲ လာရင္ ေရခဲကပ္ေပးရပါမယ္။ ေရခဲကပ္လို႔ နီရဲတာေလွ်ာ့သြားရင္ Mostruizer လိမ္းေပးရပါမယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕လိမ္း ေဆးေတြကိုလည္း ရပ္နားသင့္ရပ္နားထားရပါမယ္။ ပီလင္လုပ္ၿပီးရင္ အေရျပားကို ဘယ္လိုထိမ္းမယ္ဆိုတဲ့ Post Peeling Skin Care ကို ေရးတာေရးရတယ္ တကယ္ေတာ့ Peeling လုပ္တဲ့ အေရျပားကိုအထူးကု ဆရာ၀န္ ကိုယ္တိုင္က Peeling လုပ္ၿပီးရင္ဘာေတြလိမ္းရမယ္၊ ဘာေတြေရွာင္ရမယ္၊ ဘယ္လိုေနရမယ္ စတာေတြကိုပီလင္းလုပ္ၿပီးတာနဲ႔ ညႊန္ၾကားလိုက္ၾကပါတယ္။

ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ Peeling ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရရဲ႕အေၾကာင္းကို အျပည့္အစံုမဟုတ္ေသာ္လည္း အတန္အသင့္ သေဘာေပါက္ေလာက္ၿပီလုိ႔ထင္ပါတယ္။ Peeling ဆုိတာဘာလဲ၊ ဘယ္ေရာဂါေတြမွာလုပ္ သလဲ၊ ေရာဂါမဟုတ္ရင္ေရာလုပ္သလား၊ လုပ္ရင္ဘာျဖစ္လာႏိုင္သလဲ၊ လုပ္ၿပီးရင္ဘယ္လိုေနရမွာလဲ အစရွိတဲ့ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကိုလည္း သိရွိသြားၿပီျဖစ္လို႔ အက်ိဳးရွိေက်နပ္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ျမင္ မိပါတယ္။ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားအားလံုး လွပေသာအေရျပားပိုင္ရွင္မ်ားျဖစ္ၾကပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းလိုက္ရပါတယ္။


ေဒါက္တာလင္းထက္ (အေရျပားအထူးကုဆရာ၀န္)
Health Guide
https://www.facebook.com/mmhealthguide

Giddiness and nausea အမ်ိဳးသမီး တဦး ေခါင္းမူးၿပီး အန္တာ


မဂၤလာပါ ဆရာရွင့္ ကၽြန္မနာမည္ ႕႕႕႕႕ ပါ။ အသက္ ၃ဝ ႏွစ္။ အပ်ိဳ။ ႕႕႕႕႕ မွာ အလုပ္လုပ္ ေနပါတယ္ရွင့္။ ကၽြန္မအလုပ္က တေနကုန္ ကြန္ပ်ဴတာ သံုးရပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့သံုးရက္က ေခါင္းမူးလို႔ ေဆးခန္းသြားျပခဲ့ပါတယ္ဆရာ။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကတိုင္းေတာ့ ပံုမွန္ပါပဲတဲ့။ အဖ်ားလဲ မရွိပါဘူးရွင့္။ မ်က္စိကလဲ အနီးေကာ အေ၀းေကာ ေကာင္းေကာင္း ျမင္ေနရပါတယ္။ အစားအေသာက္လဲ ပံုမွန္စားပါတယ္။ အိပ္ေရးလဲ မပ်က္ပါဘူးရွင့္။ ဒါေပမယ့္ ေခါင္းမူးၿပီး ခဏခဏ အန္ေနလို႔ပါ ဆရာ။ ေခါင္းကို နည္းနည္းလႈပ္တာနဲ႔ ေနာက္ေစ့ထဲကေန မူးပါတယ္။ ဘာလို႔ အဲ့လိုျဖစ္တာလဲဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါရွင့္။ အဲ့လိုျဖစ္တာ ငါးရက္ရွိပါၿပီ။ ေက်းဇူးတင္စြာျဖင့္

၂။ ကၽြန္မက အိပ္ေရးပ်က္တာမ်ားရင္ အစာလြန္တာမ်ားရင္ ေခါင္းေတြမူးၿပီး အန္တက္ပါတယ္။ ဆရာ့ေဆာင္းပါးက အခ်က္ေတြက က်မျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ဆင္တူပါတယ္ ဆရာ။ အရင္က အျဖစ္က်ဲေပမဲ့ အခု ခဏခဏလည္း ျဖစ္တက္ပါတယ္။ ေသာက္ရမဲ့ေဆးကို ညႊန္ၾကားေပးေစခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

ေဆးဆရာ မလုပ္ခင္ ျမန္မာစာဆရာ အရင္လုပ္ပါရေစ။ တခ်ိဳ႕ စာေရးရင္ မမွားေအာင္ေတာ့ ေရးၾကတာဘဲ၊ ဒါေပမဲ့ သိထားတာကိုက မမွန္တာဘဲလို႔ မွန္းႏိုင္တယ္။ အဆာလြန္ကို အစာလြန္၊ အဆင္ေျပကို အစဥ္ေျပလို႔ မွားေရးၾကတာ။ သူတို႔ခင္ဗ်ာ သတ္ပံုမွားတာ မဟုတ္ဘဲ၊ အဓိပၸါယ္ပါ လြဲေနၾကတယ္။ (ဘေလာ့ခ္) မွာ ေရးၾကတာ တခု ေကာင္းတာက စာမတတ္ လမ္းဖတ္ဆိုသလို ၾကားတဲ့ဖတ္တဲ့သူက မွားတာကို ေထာက္ျပ ျပင္ေပးႏိုင္တယ္။ ေခတ္ကလည္း အျမန္ေခတ္မို႔ ျမန္ေအာင္ ခပ္လြယ္လြယ္ လုပ္ၾကတာကိုး။ သိပ္စစ္ေဆးမေနၾကေတာ့ဘူး။ အတိုေကာက္စာေတြ ေရးၾကတာ၊ ျမန္ေတာ့ ျမန္ပါရဲ႕။ အရွည္ေကာက္ကို သိပ္မသိၾကေတာ့ဘူး။ သတ္ပံုေရာ၊ သဒၵ့ါပါ ပယ္ရာက်ေနတယ္။

ေရာဂါအေျခအေန အကုန္အစင္ မသိရဘဲ ေဆးနည္းေပးရတာ ရမ္းကုဆရာသေဘာေတာ့ ျဖစ္ေနတယ္။ သိရတဲ့ လကၡဏာက ၂ ရပ္သာ ေတြ႔ရတယ္။ ေခါင္းမူးတာနဲ႔ အန္တာ။ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္သလဲ အိပ္ေရးပ်က္တာနဲ႔ အစားမ်ားတာ။ ေခါင္းမူးေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္ေတြက မ်ားလွတယ္။ ေသြးအားနည္းတာ၊ ေသြးတိုးတက္တာ စတာေတြ။ အန္ေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြလဲ မနည္းဘူး။ အစာမေက်တာ၊ ေလနာရွိတာ၊ စတာေတြ။ မိန္းကေလးဆို ကိုယ္ဝန္။

အာဂႏၱဳေရာဂါ ျဖစ္ပံုရပါတယ္။ အစာစားျပီး ခဏ လူေရာစိတ္ပါ နားေနပါ။ လိုအပ္ေသးရင္ Digestive enzyme ေဆးတခုခု ေသာက္ပါ။ ရက္အၾကာၾကီး မေသာက္ရပါ။ အစာေက်ရင္ အန္စရာမရွိဘူး။ အအန္ေပ်ာက္ေဆးေတြက အိပ္ခ်င္တတ္တယ္။ လိုမွာသာ ေသာက္ပါ။ BP ေသြးဖိအား စစ္ပါ။ ေသြးအား နည္းေန-မေန စစ္ပါ။ ျဖဴဖတ္-ျဖဴေရာ္ ျဖစ္ေနရင္ ေသြးအားနည္းေနႏိုင္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း Ferrous sulfate နဲ႔ Folic acid ကို ေန႔တိုင္း ေသာက္သင့္တယ္။

• Acute Periphreral Vertigo အမူးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/08/acute-periphreral-vertigo.html
• BPPV အရက္မေသာက္ဘဲ မူးတဲ့ေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/05/bppv.html
• Dizziness အမူးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2015/06/dizziness.html
• Migraine (1) မိုင္ဂရင္း (၁) http://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/migraine-2.html
• Migraine (2) မိုင္ဂရင္း (၂) http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/migraine-2.html
• PPPD ေခါင္းမူးေရာဂါတမ်ိဳး http://doctortintswe.blogspot.com/2017/05/pppd.html
• Vertigo အမူးေရာဂါ https://doctortintswe.blogspot.com/2015/01/vertigo.html

Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

Seborrheic Keratosis or Keratosis pilaris ဆားဝက္ျခံ



၁။ ဆရာ မဂၤလာပါ႐ွင့္ ေမးခြန္းေလးကို ေျဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္႐ွင့္။ ကြၽန္မ အသက္ ၂၅ အပ်ိဳပါ႐ွင့္။ မ်က္စိနားမွာ ငါးမ်က္စိလို႔ေခၚတဲ့ အဖုေလးေတြ ၃လံုးေလာက္ ေပါက္ေနပါတယ္ ဆရာဝန္နဲ႔ျပေတာ့လည္း အဲ့ဒါေတြက လိမ္းေဆးမ႐ွိဘူး ေလဆာနဲ႔ပစ္မွ ရမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္႐ွင့္ ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီအလုံးေတြက ပြားတတ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္႐ွင့္။ မ်က္လံုးနားဆိုေတာ့ ေလဆာပစ္ရင္ ထိခိုက္မိမွာ စိုးလို႔ပါ႐ွင့္။ လိမ္းေဆး႐ွိရင္လည္း ၫႊန္ၾကားေပးေစလိုပါတယ္ဆရာ႐ွင့္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ႐ွင့္။ အလံုးေတြ ႐ွိတဲ့ေနရာကို ပံုနဲ႔ျပလိုက္ပါတယ္႐ွင့္။

၂။ ကၽြန္မအသက္က ၂၇ ပါဆရာ။ က်န္းမာေရးလဲေကာင္းပါတယ္ဆရာ။ အိမ္ေထာင္လဲရွိပါတယ္။ ကၽြန္မ အသက္ ၁၅ နစ္ေလာက္ကစျပီး မ်က္လံုးေအာက္မာ ဝက္ျခံလိုအဖုေသးေသးေလးေတြေပါက္လာပါတယ္။ ဝက္ျခံလိုလဲညွစ္လို႔ မရပါဘူးဆရာ။ အခုရက္ပိုင္းအတြင္းမွာ အဖုေလးေတြ ပိုိပုိမ်ားလာလို႔ပါဆရာ။ ဘာေဆးသံုးရမလဲ ညႊန္ျပေပးပါအုန္းဆရာ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

၃။ ဆရာ သမီးမ်က္မွာ နွာေခါင္းေဘး မ်က္လံုးေအာက္မွာ ဗ်ဳတ္ကေလးေတြ ရွိေနပါတယ္။ အဖုေလးေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ မနက္အိပ္ယာနိုးခ်ိန္မွာ မသိသာေပမဲ့ ေန႔လည္ကစျပီး အရမ္း သိသာပါတယ္။ အဲဒီ အဖုေလးေတြကို ကုလို႔ရနိုင္ပါလား။ တခ်ိဳ႕က အဲဒါကို ဆားဝက္ျခံလို႔ေျပာျပီး၊ တခ်ိဳ႕က အဆီဖုလို ့ေျပာပါတယ္။ မ်က္နွာအေရျပား ေခ်ာခ်င္ပါတယ္။ ကုလို႔ရနိုင္ပါလားဆရာ။ ေျဖၾကားေပးပါ။

၄။ ဆရာ ကြၽန္ေတာ့ မ်က္ႏွာ ပါးႏွစ္ဖက္မွာ ဝက္ျခံေတြထြက္ေနတာၾကာပါၿပီ။ ဝက္ျခံဆိုေပမဲ့ ႐ိုး႐ိုးဝက္ျခံလိုမ်ိဳး ေရာင္တာ မွဲ႔တာ နာတာမ်ိဳးေတာ့မ႐ွိပါဘူး။ ဆားဝက္ျခံလို႔ပဲ ေခၚမယ္ထင္တယ္။ မ်က္ႏွာေပၚမွာ စမ္းၾကည့္ရင္ အေစ့ေလးေတြလိုမ်ိဳးပဲ။ မွဲ႔ၿပီးေတာ့လဲ ေရာင္မလာဘူး။ ဒီအတိုင္းပဲ။ ညႇစ္လိုက္မွ အျဖဴအစံေလးေတြ ထြက္လာပါတယ္။ မညႇစ္ရင္ ဒီအတိုင္းႀကီးပဲ က်န္ေနပါတယ္။ မ်က္ႏွာကလဲ ကိုင္လိုက္ရင္ အခဲလိုမ်ိဳးႀကီးပဲ။ ကြၽန္ေတာ္မ်က္ႏွာသစ္ရင္ ေသခ်ာသစ္ပါတယ္။ လက္နဲ႔လဲ မကိုင္ပါဘူး။ Cosmetic ေတြသံုးေပမဲ့ အဆင္မေျပပါဘူး။ အဲ့ဒါဘယ္လို ေပ်ာက္ေအာင္လုပ္ရမလဲ အၾကံေပးပါဦးဆရာ။ ၿပီးေတာ့ ဘာလို႔ အလိုမ်ိဳး ျဖစ္တာရယ္ ႐ိုး႐ိုးဝက္ျခံနဲ႔ ဘယ္လိုကြာလဲဆိုတာ ႐ွင္းျပေစလိုပါတယ္။

အေရျပားမွာ ျဖစ္တာေတြက အေတာ္ကို မ်ားလွတယ္။ မ်က္ျမင္မဟုတ္ဘဲ မွန္းရတာ သိပ္ေတာ့ မေကာင္းဘူး။ ေသျခာ ၾကည့္တာေတာင္ ခြဲျခားရတာ ခက္ေသးတယ္။ ေမးတဲ့စာထဲကအတိုင္း ဝက္ျခံနဲ႔ ဆင္တယ္ဆိုရင္ အနီးစပ္ဆံုးက Seborrheic Keratosis ဒါမွမဟုတ္ Keratosis pilaris acne-like bumps ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပဌမဟာက မ်က္ႏွာမွာ၊ ေနာက္ဟာက လက္ဖ်ံ၊ ေပါင္နဲ႔ တင္ပါးမွာ ျဖစ္တယ္။

Seborrheic Keratosis ဆားဝက္ျခံ
အလံုး-အၾကိတ္-အနာအဆာ တခုခုေတြ႔ရင္ ပဌမဆံုး ခြဲျခားရမွာက ကင္ဆာလား ကင္ဆာမဟုတ္တာလား။ Seborrheic Keratosis ဆားဝက္ျခံက ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။ Acne ဝက္ျခံနဲ႔ ဆင္တယ္။ မ်က္ႏွာမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ စံုးမၾကီး မ်က္ႏွာမွာ ရုပ္ဆိုးေအာင္ အဖုအလံုးေတြ လုပ္ေပးထားတာ ဒါမ်ိဳးပါဘဲ။ ဒီအဖုေလးေတြက တခုခု လာကပ္ေနသလို ၾကည့္တဲ့လူက လက္နဲ႔ ဖယ္ထုတ္ခ်င္စရာ ေကာင္းလွတယ္။ အေရျပားရဲ႕ အေပၚဆံုးလႊာ Epidermis ကေန ျဖစ္လာတာပါ။ ၾကြက္ႏို႔လို အေရျပားအတြင္းထဲ မေရာက္ဘူး။ နဲနဲၾကမ္းတာနဲ႔ မၾကမ္းတာမ်ိဳးရွိတယ္။ မၾကမ္းရင္ အေစ့ေလးေတြ လာကပ္ေနသလို ေဘးက အေရျပား အေကာင္းထက္ နဲနဲ အေရာင္ရင့္ေနမယ္။ မွန္ဘီလူးနဲ႔ၾကည့္ရင္ ပုလဲလံုးေလးေတြလိုေနတယ္။ တခါတခါ ယားတယ္။ ၾကာလာရင္ေပါ့။ ဆြရင္-ဆိတ္ရင္ ရဲလာလိမ့္မယ္။ မ်ားသြားရင္ေတာ့ ေသြးထြက္မွာေပါ့။

အသက္အရြယ္ လူလတ္ပိုင္းမွာမ်ားတယ္။ မိသားစုထဲမွာ တေယာက္မကျဖစ္တတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွ ျဖစ္လာတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေဟာ္မုနး္ကုသမႈရေနတံုးမွာျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔လည္း မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ ေဟာ္မုန္းကေနျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ေနေရာင္ထိတာေၾကာင့္လား စဥ္းစားတယ္။ မကူးစက္ပါ။

ဘာလုပ္ရမလဲ။ ဒီအတိုင္းသာထားပါ။ နဲနဲၾကီးလာခ်င္လာမယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ လွခ်င္လို႔ ရွင္းခ်င္ရင္ Liquid Nitrogen ဆိုတဲ့အရည္နဲ႔ ေအးခဲေအာင္လုပ္ေပးတယ္။ မီးေလာင္ဖုလိုမ်ိဳး အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ ျပီးမွ နဲနဲၾကာမွ အနာက်က္လာမယ္။ အနာျဖစ္ရင္ အနာရြတ္ၾကီးတတ္သူမ်ား မ်က္ႏွာမွာဆို ဒါမ်ိဳးမလုပ္သင့္ဘူး။ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ဘာအနာျဖစ္ျဖစ္ Keloids အနာရြက္သီး ျဖစ္တတ္တယ္။

ေနာက္တနည္းက ရိတ္ျပစ္တာ။ Flexible razor blade သံုးသင့္တယ္။ လက္မလြန္ေစနဲ႔။ ရိတ္ျပီးရင္ Aluminum chloride or Silver nitrate ေဆးလိမ္းေပးပါ။ ေသြးမထြက္ေစဘူး။ Silver nitrate ကညိဳမဲမဲမို႔ အစမွာ ညိဳေနအံုးမယ္။ ေနာက္ေပ်ာက္သြားမယ္။ Aluminum chloride ကပိုေကာင္းတယ္ေပါ့။ Light electrocautery လွ်ပ္စစ္နဲ႔ ေလာင္ေစတဲ့နည္းလည္း သံုးပါတယ္။

Keratosis pilaris ဝက္ျခံတမ်ိဳး
မ်က္ႏွာမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ နီ-ျဖဴ၊ မနာ-မယားဘူး။ ၾကမ္းေနတယ္။ ကုရတာခက္လို႔ စိတ္ပ်က္ေစႏိုင္တယ္။ မဆိုးတာက ဘာမွ တျခားဒုကၡမေပးႏိုင္ဘူး။ ငယ္သူေတြမွာ ျဖစ္တာမ်ားျပီး အသက္ ၃ဝ ေလာက္မွာ ေပ်ာက္သြားတယ္။ မ်က္ႏွာမွာ ျဖစ္လို႔ ေပ်ာက္ရင္ အမာရြတ္က်န္တတ္တယ္။ ဆိုလိုတာက သု႔ဖါသာလည္း ေပ်ာက္ပါတယ္။ ေဆးတမ်ိဳးနဲ႔ မရတတ္ဘူး။ ကုိယ့္ဖါသာ ဂရူစိုက္တာ လုပ္ရမယ္။

Topical exfoliants (alpha-hydroxy, lactic or salicylic acid or urea) ပါတဲ့လိမ္းေဆး၊ Topical corticosteroids စတီရြိဳက္ ပါတဲ့ လိမ္းေဆး၊ Topical retinoids (vitamin A) ပါတဲ့လိမ္းေဆး၊ Tretinoin (Retin-A Micro, Avita) and tazarotene (Tazorac) သံုးႏိုင္တယ္။

အေရျပားကို မိမိဖါသာဂရုစိုက္ျခင္း
• အေရျပားကို ညင္ညင္သာသာ ကိုင္တြယ္ယုယပါ။
• မ်က္ႏွာသစ္၊ ေရခ်ိဳးျပီးတိုင္း အသာအယာ ေျခာက္ေသြ႔ေပးပါ။
• ေရခ်ိဳးျပီးရင္ ေရေငြ႔ဓါတ္ေပးတဲ့လိမ္းေဆးသံုးပါ။
• (လက္တ-အက္စစ္) ပါတဲ့လိမ္းေဆး၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္လိမ္းပါ။
• အိမ္မွာ ေရေငြ႔ဓါတ္ေပးတဲ့ ကရိယာတပ္ဆင္ပါ။
• အေရျပားကို Eucerin and Cetaphil လိုေဆးနဲ႔ ေရေငြ႔ေပးပါ။
• ေရခ်ိဳးရင္ အခ်ိန္မ်ားမ်ားေပးပါ၊ ေရေႏြး (ေရပူမဟုတ္) နဲ႔ခ်ိဳးပါ။
• ဆပ္ျပာကို အျပင္စားေတြမသံုးပါနဲ႔။ ဆီ-အဆီပါတဲ့ Neutrogena, Basis or Dove ဆပ္ျပာေတြ ျဖစ္တယ္။ Deodorant and antibacterial detergents ေတြေရွာင္ပါ။ ေၾကာ္ညာေကာင္းတဲ့ လိမ္းေဆး၊ ဆပ္ျပာေတြ သတိထားပါ။ အေရျပားကို ႏူးညံ့၊ သန္႔ရွင္းေနဘို႔နဲ႔ ေျခာက္ေသြ႔ မေနေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။
• အေရျပားကို ေရခ်ိဳး၊ မ်က္ႏွာသစ္ျပီးရင္ မ်က္ႏွာသုတ္ပုဝါနဲ႔ ပြတ္တိုက္ခ်သလို မျဖစ္ေစဘဲ၊ ေအာက္ဖက္ကို ဖိ-တို႔ သုတ္တာမ်ိဳး လုပ္ပါ။ ရုပ္ရွင္မင္းသမီမ်ား လုပ္သလိုေပါ့။

Seborrhoea (Seborrhea) အေရျပားမ်ာ အဆီမ်ားရာကေနျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ ျဖစ္တယ္။ အမ်ားစျဟာ အျခခံေရာဂါမရွိၾကပါ။ ရွားရွားပါးပါး Parkinson's disease ဒါမွမဟုတ္ Acromegaly ေရာဂါရွိတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ Androgens ေဟာ္မုန္း မ်ားေနရင္လည္း ျဖစ္တယ္။ Congenital adrenal hyperplasia ဆိုတဲ့ေမြးရာပါေရာဂါက အေတာ္ကိုရွားတယ္။ အေရျပားမွာ အေနရခက္လာမယ္။ ညစ္ေပလြယ္မယ္။ Acne ဝက္ျခံကေနျဖစ္ျဖစ္ Seborrhoeic dermatitis အဆီျပန္အေရျပားနာကေနျဖစ္ျဖစ္လည္း ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုျပဳျပင္ကုသမလည္း
1. တေန႔မွာ မ်က္ႏွာႏွစ္ခါသစ္ေပးပါ။
2. Topical retinoids ေဆးလိမ္းႏိုင္တယ္။
3. Antiandrogens အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေဟာ္မုန္းေပးႏိုင္တယ္။
4. Isotretinoin သိပ္ဆိုးေနသူေတြကို ဒီေဆးေပးႏိုင္တယ္။

၁။ Topical retinoids လိမ္းေဆး Creams ခရင္။ Lotions ေဆးရည္ နဲ႔ Gels ဂ်ဲလ္ေတြအေနနဲ႔လာတယ္။ ေဆးဟာ Vitamin A ဗီတာမင္ (ေအ) ကေနထုတ္ာျဖစ္တယ္။ ReTrieve™ cream (tretinoin), Retin-A™ Cream (tretinoin or retinoic acid), Retinova™ Cream (tretinoin emollient), Isotrex™ Gel (isotretinoin) နဲ႔ Differin™ Gel, Cream (adapalene) ေတြျဖစ္တယ္။ Adapalene ေဆးဟာ benzoyl peroxide နဲ႔ေရာထားျပီး Epiduo gel အေနနဲ႔ေရာင္းတယ္။ ဝက္ျခံဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္နတာအတြက္လည္း ဒီေဆးမ်ိဳးသံုးတယ္။ ေဆးစြမ္းရေအာင္ ၄-၆ ပါတ္ၾကာသံုးရတယ္။

၂။ Hormonal regimes ေဟာ္မုန္းဆိုတာမွာ Oral contraceptive ကိုယ္ဝန္တားေဆးေပးတယ္။ Ethinylestrodiol (Oestrogen) နဲ႔ Progesterone ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးပါ၊ အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ေဆးမ်ိဳးကိုသာ သံုးရမယ္။

၃။ Isotretinoin (13-cis retinoic acid) ေဆးကလည္း ဝက္ျခံမွာထိေရာက္တယ္။

၄။ တျခားေဆးေတြ
• Spironolactone 25-200 mg daily ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးကို အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေပးႏိုင္တယ္။
• Prednisone 2.5 mg မနက္တလံုး + 5 mg ညတလံုး) စတီရြိဳက္ေဆး နည္းနည္းေပးနည္းကိုလည္း သံုးႏိုင္တယ္။
• Cyproterone acetate 50 to 200 mg ေဆးကိုလည္း ဆရာဝန္ကညႊန္ရင္သံုးႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

၀က္ၿခံထြက္တတ္တဲ့ အသားအရည္ပိုင္ရွင္ေတြ သိသင့္တဲ့ အခ်က္ ၃ ခ်က္



တစ္ခါတစ္ရံ သူမ်ားနဲ႔ စကားေျပာတဲ့အခါ ကိုယ့္မ်က္ႏွာက ၀က္ၿခံကိုစိုက္ၾကည္႔ေနတဲ့ အခိုက္အတန္႔မ်ိဳးေၾကာင့္ ရိႈးတို႔ရွန္းတန္း ျဖစ္ဖူးလား။ အသားအရည္ လွပၾကည္လင္ေစဖို႔ နည္းလမ္းေပါင္းစံုေနေအာင္ စမ္းၾကည္႔ဖူးလား။

ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြ ေလွ်ာ့စားပါ

မ်က္ႏွာမွာ ၀က္ၿခံေတြထြက္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခ်က္ကေတာ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသတဲ့။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေမြးျမဴေရးႏြားေတြဟာ ႏို႔ထြက္ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစဖို႔ ေဟာ္မုုန္းေဆးေတြ အမ်ားႀကီး ထုိးခံရတဲ့အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ေဟာ္မုုန္းေတြက အဆီထြက္တတ္တဲ့ အသားအရည္မ်ိဳးေတြကို ၀က္ၿခံေတြထြက္ေစဖို႔ တြန္းအားေပးလို႔ပါပဲ။

မ်က္ႏွာေပၚမွာ ၀က္ၿခံေတြအမ်ားႀကီး ထြက္လာၿပီဆိုုရင္ေတာ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြျဖစ္တဲ့ ႏြားႏို႔၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ခ်ိစ္၊ ေထာပတ္၊ ေရခဲမႈန္႔စတာေတြကို ေလွ်ာ့စားဖို႔၊ ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ စဥ္းစားသင့္ပါၿပီ။

ေခါင္းအံုးစြပ္ကိုု မၾကာခဏလဲလွယ္ပါ

၃၊ ၄ ရက္တစ္ႀကိမ္ ေခါင္းအံုးစြပ္လဲလွယ္ျခင္းဟာလည္း ၀က္ၿခံေတြပိုမို ဆိုးရြားသြားေစမႈကိုု ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ညတိုင္း ေခါင္းအံုးအိပ္ေနတဲ့ ေခါင္းအံုးေပၚကို ဆံပင္မွာရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယာားပိုးမႊားေတြက ေရာက္ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုေခါင္းအံုးစြပ္ေပၚမွာ အိပ္ျခင္းဟာလည္း မ်က္ႏွာေပၚကိုု ဘက္တီးရီးယားေတြ ေရာက္ရွိလာႏိုုင္ၿပီး ယားယံျခင္း၊ ၀က္ၿခံထြက္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။
ေခါင္းအံုးစြပ္မၾကာခဏ လဲဖို႔ပ်င္းတယ္အလုပ္ရႈပ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့့ ေခါင္းအံုးေပၚမွာ တံဘက္အေသးေလးတင္ၿပီး အိပ္လို႔လည္းရပါတယ္။

အဆာမခံပါနဲ႔

တစ္ခါတေလမွာေတာ့ ၀က္ၿခံထြက္တာဟာ အျပင္ပမ္းရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲခႏၶာကိုယ္ အတြင္းကေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနေလာင္ဒဏ္ကာကြယ္တဲ့ ခရင္မ္ေတြ၊ ေသာက္ေဆးေတြ၊ ေလဆာေရာင္ျခည္ကုသမႈေတြလုပ္ေပမယ့္ ၀က္ၿခံေတြသက္သာမသြားတာကို ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အစာအိမ္ထဲက အက္ဆစ္ဓါတ္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသတဲ့။

ခႏၶာကိုယ္အတြက္ လိုအပ္အဟာရဓါတ္နဲ႔႔ အစားအစာေတြကိုု ျပည္႔၀ေအာင္ မစားေသာက္ဘူးဆိုရင္ အစာအိမ္ထဲရွိ အက္ဆစ္ဓါတ္ေတြ ပိုမိုထြက္ရွိလာတတ္ပါတယ္။ အစာအိမ္တြင္း အက္ဆစ္ဓါတ္နည္းပါးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ Betaine HLC  ဆိုတဲ့ ဓါတ္တစ္မ်ိဳးထုတ္လုပ္ေပးၿပီး ဒါဟာ အသားအရည္နဲ႔ ဆံပင္အဆီျပန္ျခင္းေတြကိုု ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။

Jackie

#healthy.thithtoolwin.com

Ref : zalora

ဆီးေအာင့္ထားျခင္းရဲ႕ အက်ိဳးအျပစ္မ်ား




ထိုင္ရာက မထႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အလုပ္ေတြ႐ႈပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အေပါ့အပါးသြားခ်င္တာမ်ိဳး ျဖစ္ဖူးပါသလား ? ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာဆန္းစစ္မႈေတြအရ အေပါ့သြားခ်င္တာကို ေအာင့္ထားတာက သင့္ရဲ႕စိတ္စြမ္းအားကို တိုးတက္လာေစႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုျဖစ္ရတာဟာ လႈံ႕ေဆာ္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းနဲ႔သက္ဆုိင္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ရွင္းျပထားပါတယ္။ ဆီးသြားခ်င္ေနေပမယ့္ မသြားပဲေအာင့္ထားတာက ႐ုတ္တရက္လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြကို ဆန္႔က်င္တဲ့ဦးေႏွာက္ အစိတ္အပိုင္းကို လႈပ္ရွားေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အျခားေသာစိတ္လႈံ႕ေဆာ္မႈေတြျဖစ္တဲ့ သြားရည္စာ စားခ်င္စိတ္ေတြ၊ အပ်င္းထူတာေတြကိုလည္း ဆန္႔က်င္ႏိုင္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဆီးသြားခ်င္စိတ္ကို ထိန္းႏိုင္တာက အာ႐ုံစူးစိုက္ႏိုင္စြမ္းကိုလည္း ပိုေကာင္းလာေစပါတယ္။ ေလ့လာမႈေတြအရ ဆီးအိတ္ထဲမွာ ဆီးအျပည့္ရွိေနၿပီး အေပါ့သြားခ်င္စိတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားရသူေတြက စမ္းသပ္ေမးခြန္းေတြကို အျပည့္အ၀အာ႐ုံစိုက္ႏိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီလိုေကာင္းက်ိဳးေတြရွိတယ္ဆိုၿပီး ေရေတြအမ်ားႀကီးေသာက္၊ ဆီးသြားခ်င္တာကို စြတ္အတင္းထိန္းခ်ဳပ္ထားလို႔ေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဆီးေအာင့္ထားျခင္းေၾကာင့္ ၾကံဳေတြ႕ရႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ ရွိလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးကို အၾကာႀကီးေအာင့္ထားမယ္ဆိုရင္ အစပိုင္းမွာ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ႏိုင္ေခ်တိုးျမင့္လာႏိုင္ၿပီး ေရရွည္မွာဆိုရင္ေတာ့ ဆီးအိမ္နံရံကို ထိခိုက္လာေစႏိုင္ပါတယ္။

၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနဲ႔ ခါးေအာက္ပိုင္းေတြ နာက်င္လာသည္အထိ ဆီးကိုထိန္းမထားသင့္ပါဘူး။ ဒီလကၡဏာေတြက ဆီးသြားခ်င္တာကို ခံႏိုင္တာထက္ပိုၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ထားလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တစ္ခါ အေရးႀကီးတဲ့အလုပ္ေတြ အၿပီးလုပ္ရမယ့္အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ဆီးသြားခ်င္စိတ္ကို အနည္းငယ္ထိန္းၿပီး ေအာင့္ထားမယ္ဆိုရင္ အလုပ္မွာအေကာင္းဆံုးရလဒ္ေတြ ရရွိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္က အနည္းငယ္ ေၾကာင္ေတာင္ေတာင္ႏိုင္ေပမယ့္ အလုပ္ျဖစ္တာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။


Jackie

#healthy.thithtoolwin.com

Ref : MNT

ဗိုက္ခ်ပ္ေစမဲ႕အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းမ်ား



၁ - ဘယ္သြားသြား ေရဘူးသယ္သြားၿပီး ေရေသာက္တဲ့အက်င့္ေကာင္းကို ေမြးရမွာပါ။
(ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရဓာတ္ေကာင္းေကာင္း ရွိေနဖို႔လိုပါတယ္)

၂ - အေရာင္ပါတဲ့ အသီးအႏွံမ်ားမ်ားစားၿပီး ကိုယ္ခနၵာရဲ႕ ဇီဝျဖစ္စဥ္ေတြကို ပံပိုးမႈေကာင္းေကာင္းေပးပါ။

၃ - ထမင္းမစားမီ ေရတစ္ခြက္ေသာက္တဲ့ အက်င့္လုပ္ပါ။

၄ - ေလ့က်င့္ခန္း ေပါင္းစုံလုပ္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ ဗိုက္အဆီက်ေစမယ့္ အိပ္ထမတင္ လုပ္တာမ်ိဳးေတြကို ဇြဲ႐ွိ႐ွိနဲ႔ လုပ္ေပးရပါမယ္

၅ - အငတ္မခံနဲ႔ (မစားဘဲနဲ႔ေနတာဟာ အကူအညီ မျဖစ္ပါဘူး)

၆ - အရာရာ ေရွာင္စရာမလို (ဟိုဟာမစားဘူး ဒီဟာမစားဘူး လုပ္စရာမလိုဘးူလို႔ သိရပါတယ္)

၇ - ဆိုဒါပါတဲ့ အခ်ိဳရည္ေတြ မေသာက္ရပါဘူး။

၈ - ထမင္းကို နည္းနည္းခ်င္းစီကို ငါးႀကိမ္အထိ ခြဲစားေပးရပါမယ္။ နည္းနည္းနဲ႔ အႀကိမ္ေရ မ်ားမ်ားစားတာကေတာ့ ခနၵာကိူယ္အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ အစာေက်ညက္ခ်ိန္ကိုရပါတယ္။

ဒါေတြကိ ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ဗိုက္က သိသိသာသာ ခ်ပ္လာမွာပါ။

Jackie

#healthy.thithtoolwin.com

Ref:MNT

ဆိုင္ကယ္ဦးထုပ္နဲ႔ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ဆံပင္ေလ်ွာ္ေဆး၊ အေျခာက္ခံစက္


သြက္ခ်ာပါဒလုိက္ေနတဲ့အဘြားျဖစ္သူတစ္ေယာက္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရမွာ အခက္အခဲ ေတြ ့ေနရပုံကို ျမင္ေတြ ့ရျပီးေနာက္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးဟာ အဘြားျဖစ္သူကို ကူညီသန္ ့ရွင္းေပးဖုိ ့အတြက္ အမုိက္စား တီထြင္မွဳ တစ္ခုကို လုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

အသက္ ၃၈ ႏွစ္အရြယ္ Chen Gongke ဆုိသူအမ်ိဳးသားဟာ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ဦးထုပ္ေဟာင္းတစ္လုံးနဲ ့ ေရပုံးတစ္ပုံးကို ဆံပင္ေလွ်ာ္၊အေျခာက္ခံေပးမယ့္စက္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲတီထြင္လုိက္ပါတယ္။

အဆုိပါစက္မွာ ေရကို အပူေပးျပီး ေခါင္းကိုေလွ်ာ္ေဆး၊အေျခာက္ခံေပးဖို ့အတြက္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားထိန္းခ်ဳပ္ခလုတ္ခုံ ၊ ေရပုံးႏွစ္ပုံးနဲ ့ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ဦးထုပ္တစ္လုံးတုိ ့ပါ၀င္ပါတယ္။

ဒီစက္ဟာ ငါးမိနစ္အတြင္း ေခါင္းေလွ်ာ္၊အေျခာက္ခံမွဳလုပ္ငန္းကို ျမန္ျမန္ျပီးေျမာက္ႏိုင္တယ္ဆုိေပမယ့္ ၊ Chen ဟာ ဒီစက္ျဖစ္လာဖုိ ့အတြက္ ၁၆ ႏွစ္ၾကာ ကလိခဲ့ရျပီး ယခုေမာ္ဒယ္မရခင္အထိ ဦးထုပ္ေပါင္း ၁၈ လုံးဆုံးရွဳံးခဲ့ရတယ္လုိ ့ဆုိပါတယ္။

အဘြားျဖစ္သူကို ဒီစက္နဲ ့အကူအညီေပးဖုိ ့အတြက္ Chen တစ္ေယာက္ အခ်ိန္မီမျပီးစီးႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္လည္း ဒီစက္ဟာ တျခားလူေပါင္းမ်ားစြာကို အက်ိဳးျဖစ္ေစႏိုင္ဖုိ ့ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

Chen ဟာ ယခုစက္ကို သူ ့အေဖနဲ ့စမ္းသပ္ခဲ့ရာမွာ လုံး၀ေအာင္ျမင္မွဳရွိခဲ့တယ္လုိ ့သိရပါတယ္။

Jackie

#healthy.thithtoolwin.com

Ref: Wired Tech

မနက္ပိုင္းမွာ ကိုယ့္ရဲ႕ အသားအေရကို အေကာင္းဆံုး ဘယ္လိုထိန္းသိမ္းမလဲ?



1. မနက္အိပ္ရာက ႏုိးခ်ိန္မွာ မ်က္ႏွာေပၚမွာ ေခၽြးနဲ႔ အဆီေတြ ရွိေနတတ္တာေၾကာင့္ အရင္ဆံုး သန္႔စင္ေပးဖုိ႔ လုိပါတယ္။ လက္ဖဝါးထဲမွာ မ်က္ႏွာသစ္ေဆးကုိ အျမႇဳပ္ထေအာင္ျပဳလုပ္ၿပီး မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ စက္ဝုိင္းပံုစံ ပြတ္တုိက္ ႏွိပ္နယ္ေပးၿပီးမွ ေရေဆးကာ သန္႔စင္လုိက္ပါ။ မနက္ခင္းမွာ သင့္မ်က္ႏွာနဲ႔ လည္ပင္းေနရာအႏွံ႔ကုိ ေရေအးေအးနဲ႔ သန္႔စင္လုိက္ပါ။

2. မ်က္ႏွာေပၚက ေရဓာတ္နဲ႔ PH ကုိ ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္ဖုိ႔ မ်က္ႏွာသစ္ၿပီးခ်ိန္ Toner တစ္မ်ဳိး သံုးေပးပါ။ အသားအေရ ေျခာက္ေသြ႕သူနဲ႔ အထိအခုိက္မခံတဲ့ အေရျပားပုိင္ရွင္ေတြအတြက္ အရက္ျပန္ မပါဝင္တာမ်ဳိးကုိ ေရြးခ်ယ္ေပးပါ။ မ်က္ႏွာနဲ႔ လည္ပင္းအႏွံ႔ ဂြမ္းဖတ္ေလးနဲ႔ လိမ္းေပးပါ။

3. ေရဓာတ္ပါဝင္တဲ့ ခရင္မ္ေတြကုိ သင့္မ်က္ႏွာနဲ႔ လည္ပင္းကုိ လိမ္းေပးပါ။ အထူးသျဖင့္ မ်က္ဝန္းတစ္ဝုိက္နဲ႔ ႏႈတ္ခမ္း ေဘးတစ္ဝုိက္ေနရာေတြကုိ လိမ္းေပးပါ။ မွန္ကန္တဲ့ မိတ္ကပ္ အမ်ဳိးအစားကုိ ေရြးခ်ယ္တတ္ဖို႔ လုိပါတယ္။ သင့္မ်က္ႏွာက အဆီျပန္တတ္သူဆုိရင္ အရည္အမ်ဳိးအစား ေဖာင္ေဒးရွင္းထက္ ေပါင္ဒါ ပံုစံမ်ဳိးကုိ ေရြးသင့္ပါတယ္။ ေပါင္ဒါ အမ်ိဳးအစားက အဆီဓာတ္ ပါဝင္မႈ နည္းၿပီး ေျခာက္ေသြ႕ေစတာေၾကာင့္ပါ။ သင့္အေရျပားက ေျခာက္ေသြ႕ရင္ေတာ့ အရည္အမ်ဳိးအစားနဲ႔ ခရင္မ္ပံုစံကုိ ေရြးပါ။ မိတ္ကပ္နဲ႔ ဓာတ္မတည့္မႈ မျဖစ္ေစဖု႔ိ သင့္လက္ေမာင္း အတြင္းပုိင္း ေနရာမွာ အရင္ဆံုး ဓာတ္မတည့္မႈ ျဖစ္၊ မျဖစ္ စမ္းသပ္ၿပီးမွ ဝယ္ပါ

4.နံနက္ခင္းမွာ သစ္သီး အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ဂ်ံဳနဲ႔ ဒိန္ခ်ဥ္ေတြကုိ ပါဝင္ေအာင္ စားေပးပါ။ ဒါေတြက ဗီတာမင္စီနဲ႔ အီး ပါဝင္တာေၾကာင့္ အေရျပားကုိ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ အနည္းဆံုး တစ္ေန႔ ေရေျခာက္ခြက္ေသာက္ေပးတာကလည္ူ အသားအေရအတြက္ ေကာင္းက်ိဳးကို ရ႐ွိေစပါတယ္။

Jackie

#healthy.thithtoolwin.com

Ref: MNT

PEM နာတာရွည္ အားနည္းေရာဂါနဲ႔ နာတာရွည္ တရားေရးစနစ္ေရာဂါ


မဂၤလာပါဆရာ။ ရခိုင္ျပည္နယ္က ၈ ႏွစ္သမီးေလး တပ္မေတာ္သားတစ္ဦးက rape လုပ္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေမးခ်င္ပါတယ္။ ကေလးမေလးက long term PEM နဲ႔ စိတ္ကလည္းသိပ္မူမမွန္ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ Sept 23 မွာ rape လုပ္ခံရတယ္။ Oct 21 မွာ ရန္ကုန္ကေလးေဆးရံုႀကီးမွာ ကြယ္လြန္တယ္။ ဆရာဝန္က Cause of death မွာ Long term PEM ေၾကာင့္ဆံုးတယ္လို႔ေျပာတာ ဂ်ာနယ္ေတြမွာပါလာတယ္။ ျပည္သူေတြက တပ္မေတာ္သား ရဲ႕ rape ေၾကာင့္ ဆံုးတာကို LTPEM ေၾကာင့္လို႔ ဆရာဝန္ကေျပာတဲ့အတြက္ ဆရာဝန္ရဲ႕ထြက္ဆိုခ်က္ကို မေက်မနပ္ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အဲ့ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Cause of death မွာ Rape ေရာအပါအဝင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးခြင့္ရွိမရွိ သိလိုပါတယ္ဆရာ။ အဲ့ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူေတြက အစိုးရရဲ႕ဖိအားေၾကာင့္ ဆရာဝန္ကလုပ္တာဆိုျပီး ဆရာဝန္အေပၚ ျပစ္တင္ရႈ႕ံခ်ေနၾကပါတယ္။ အဲ့ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Cause of death မွာ Rape ေရာအပါအဝင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရးခြင့္ရွိမရွိ သိလိုပါတယ္ဆရာ။

Long term PEM = ေရရွည္ နာတာရွည္ ပရိုတင္း + အင္နာဂ်ီနည္းျခင္းေရာဂါ
Rape = အဓမၼ (မုဒိန္း) က်င့္ျခင္း
Cause of death = ေသဆံုးရျခင္းအေၾကာင္းရင္း

PEM (Protein–energy malnutrition) ဆိုတာ နာတာရွည္ ပရိုတင္း + အင္နာဂ်ီနည္းျခင္းေရာဂါလို႔ေခၚတယ္။ Protein-calorie malnutrition ပရိုတင္း + ကယ္လိုရီ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းလို႔လည္းေခၚပါတယ္။ ကေလးေတြမွာျဖစ္တယ္။ တေန႔တာလိုအပ္ခ်က္ ကယ္လိုရီ မျပည့္ရာကေန ျဖစ္တယ္။ ပရိုတင္း ေခၚ အသား-ငါး-ဥ-ပဲ ေတြကေနရတဲ့ဓါတ္ပါ ခ်ိဳ႕တဲ့ေနမယ္။ တမ်ိဳးခ်င္းနည္းတာလည္းရွိတယ္။

အမ်ိဳးအစားခြဲေတြရွိတယ္။ Primary PEM အစကတည္းကျဖစ္တယ္ဆိုတာ စားတာထဲမွာ ပရိုတင္းနည္းေနလို႔။ Secondary PEM ဆိုတာ နာတာရွည္ေရာဂါတခုခု ဥပမာ ကင္ဆာ၊ နာတာရွည္ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ အူလမ္းေရာင္ေရာဂါ၊ AIDS စတဲ့ ေရာဂါတခုခုရွိေနရာကေနျဖစ္တယ္။

Kwashiorkor ကဝါရွိေရာ္ေကာဆိုတဲ့ေရာဂါကိုေတာ့ အစိုမ်ိဳးလို႔သတ္မွတ္တယ္။ ပရိုတင္းနည္းတာကအဓိကျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြႏို႔ျဖတ္ခ်ိန္ ၁၂ လသားေလာက္မွာစျဖစ္တတ္တယ္။ တျခားအရြယ္ေတြမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ေဖါေရာင္ေနမယ္။ အေရျပားေျခာက္ေနမယ္။ ဆံပင္အေရာင္ေျဖာ့ေတာ့ေနမယ္။ Marasmus မရားစမတ္ကေတာ့ အေျခာက္အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ ပရိုတင္းေရာ ကယ္လိုရီေရာနည္းေနမယ္။ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈတန္႔ေနမယ္။ ၾကြက္သားေတြ ၾကံဳလွီေနမယ္။ ဝမ္းပ်က္ရင္ပိုဆိုးမယ္။ PEM ေရာဂါရွိေနသူေတြမွာ ေရာဂါပိုးေတြကူးစက္ခံရလြယ္တယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲေတြျဖစ္လာမယ္။

ေမးခြန္းနဲ႔ဆက္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ကတရားေရးစနစ္ကိုနည္းနည္းေလးေရးပါရေစ။ အဲတာလည္း နာတာရွည္ေရာဂါပဲ။ ပိုဆိုးတာက ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ေမြးရာပါေရာဂါလို႔ပါ သတ္မွတ္ႏိုင္တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီေရာဂါကိုလုပ္ယူခဲ့တာ ႏွစ္ ၅ဝ ရွိေနျပီ။

ဆရာဝန္ျဖစ္မယ့္သူတိုင္း မႈခင္းဆိုင္ရာေဆးပညာကိုသင္ၾကရတယ္။ ေဆးေက်ာင္းမွာ ၇ ႏွစ္ထားတံုးက တႏွစ္ခြဲတန္းမွာ သင္ေပးတယ္။ ၆ ႏွစ္ခြဲ၊ ၆ ႏွစ္သာထားေတာ့ ဘယ္ေလာက္အထိသင္ေပးခ်ိန္ယူသလည္းေတာ့ မသိပါ။ အဲတာက ပညာပိုင္း။ ပညာဆိုတာ ဆည္းပူးရင္ ေက်ာင္းကသင္ေပးခ်ိန္မရလည္း တတ္ပါတယ္။ လက္ေတြ႔ တရားရံုးေတြမွာ ပညာရွင္သက္ေသအျဖစ္လိုက္ျပီး ထြက္ဆိုရတာက ပညာမဟုတ္ဘူးျဖစ္ေနတာၾကာျပီ။ ဆရာဝန္က မႈခင္းဆိုင္ရာ ေဆးပညာအရ တိတိက်က်ထြက္လည္း အမႈကျဖစ္ခ်င္သလိုျဖစ္တယ္။ ေထာင္ခ်ခ်င္ရင္ခ်တာပဲ။ လႊတ္ခ်င္လႊတ္တာပဲ။

အဲလိုျဖစ္ေနတာ ဗိုလ္ေနဝင္းတက္ကတည္းကေန အခုထိအထိ အတူတူပဲ။ အဲလိုတရားစီရင္ေရးစနစ္ထဲမွာ ဆရာဝန္ကို ေသဆံုးရျခင္းအေၾကာင္းရင္းကို လိုသလိုေရးေစေအာင္ခိုင္းေနတာ မလိုတဲ့အရာသာျဖစ္တယ္။ မတရားလည္း လုပ္ခ်င္ ဖံုးဖိခ်င္ေနတယ္။ ဆရာဝန္ကို အငွားဖိုက္ဓါးထိုးခံေစေနတာသာျဖစ္တယ္။ အခုအစိုးရလက္ထက္မွာ ပိုဆိုးလာတယ္။ စစ္အစိုးရလို မဆိုးေတာဘူးလို႔ေျပာခ်င္တာနဲ႔ ဥပေဒေတြ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔ ညီတယ္လို႔ လုပ္ျပေနလို႔ ပိုဆိုးတာျဖစ္တယ္။ တကယ္တန္း တရားဥပေဒနဲ႔ညီညြတ္လာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။

ကြ်န္ေတာ္က ဆရာဝန္လည္းလုပ္၊ အမတ္လည္းဟုတ္ခဲ့သူျဖစ္လို႔ နမူနာေပးပါမယ္။ ၁၉၉ဝ တံုးက အေရြးခံခဲ့ၾကရတဲ့ အမတ္ေတြကို အမတ္အျဖစ္ကထြက္ေအာင္ လက္မွတ္ေတြလိုက္အထိုးခိုင္းတယ္။ ျခိမ္းေျခာက္နည္း မ်ိဳးစံုသံုးတယ္။ တခ်ိဳ႕က ထိုးၾကရတယ္။ မထိုးသူေတြ အဖမ္းခံၾကရ၊ ေထာင္က်ၾကရ၊ ျပည္ပထြက္ေျပးၾကရတယ္။ အခုလို အမႈမ်ိဳးမွာလည္း ဆရာဝန္ေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆရာဝန္တိုင္းကေတာ့ ေသာႏုတၱိဳရ္ဟုတ္ပါ။

PEM ေရာဂါမွာ AIDS လိုပဲ ေသေစတဲ့ေရာဂါတခုေၾကာင့္သာ ေသရတယ္။ PEM ေရာဂါသည္ကေလးမေလးဟာ အဓမၼ (မုဒိန္း) က်င့္ခံရလို႔သာ အေသေစာတာလို႔ ေရွ႕ေနကေလွ်ာက္လဲႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ႕႕႕႕႕။ တရားေရးစနစ္အတြက္ မဲေပးၾကပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Hepatitis C prevention (စီ) ပိုး ကာကြယ္နည္း


၁။ မဂၤလာပါဆရာ။ အသည္းေရာင္ စီပိုးနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ကူးစက္နိုင္ ပံုမွာကဲြလြဲမႈေတြ ့ရလို႔ပါခင္ဗ်ာ။ ဘယ္ဟာက အမွန္လဲ ဆရာ။ အကာကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွကူးနိုင္တယ္နဲ ့မကူးနိုင္ဆိုတာပါဆရာ။ (ဆခရင္ေရွာ့ေတြ ပို႔ေပးတယ္။ အဲတာေတြက ကြ်န္ေတာ္ေရးတာ မဟုတ္ပါ။)

၂။ အရင္ဆံုးေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။ ကြၽန္မေယာက္ခမပါ။ အသက္က 52 ရိွပါၿပီ။ AIDS ကလြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ထဲက ရိွပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ငါးလေလာက္ကမွ အသဲေျခာက္ၿပီး စီပိုးျဖစ္ေနတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဝမ္းလဲခဏခဏ ေလ်ာပါတယ္။ ၿပီခဲ့တဲ့လက ေသြးအန္ၿပီး ေသြးဝမ္းေတြသြားလို႔ ေဆးရံုတင္လိုက္ပါတယ္။ ဆရာကေတာ့ အသဲေတာ္ေတာ္ေျခာက္ေနၿပီလို႔ ေျပာတယ္႐ွင့္။ လူကေတာ့ပိန္တာေလးျဖစ္ေနပါၿပီကြၽန္မက ကေလးရိွေတာ့ ဘယ္လိုကူးစက္တတ္လဲသိခ်င္လို႔ပါ႐ွင့္။

၃။ ဆရာ႐ွင့္ ဦးေလးက စီပိုး႐ွိၿပီး၊ အဖြားကဘီပိုးျဖစ္ေနလို႔ပါ႐ွင့္။ အတူေနသူေတြပါ ကူးလားလို႔ သိခ်င္လို႔ပါ။

• (စီ) ပိုးကာကြယ္ေဆး မရွိေသးပါ။
• ေသြးမစစ္ဘဲ သြင္းတာ၊ ေသြး-ေသြးခ်င္းထိတာ၊ ေဆးထိုးအပ္ သီးျခားမသံုးတာ၊ နားကပ္ လဲဝတ္တာ၊ မုတ္ဆိပ္ရိတ္ဒါး၊ သြားတိုက္တံ၊ လက္သဲညွပ္ တြဲသံုးတာ၊ (တက္တူး) ထိုးတာ၊ ဟိုေနရာ ဒီေနရာ ကြင္းတပ္တာေတြကေန ကူးရတာပါ။
• လိင္ဆက္ဆံရာကေနမကူးစက္ပါဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခက မမ်ားပါ။ သုေတသနေတြ လုပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ (၁) လိင္ဆက္ဆံဘက္ မ်ားသူေတြ၊ (၂) ဆက္ဆံဘက္မွာ တျခားလိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ တခုခုရွိေနရင္၊ (၃) လိင္ဆက္ဆံတာ ၾကမ္းတမ္းရင္၊ ကူးစက္ဘို႔ အခြင့္အလမ္းပိုမယ္။
• မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူေတြ၊ ေသြးနဲ႔ ေသြးထဲကပစၥည္းသြင္းေနရသူေတြ၊ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းလွဴတာ လက္ခံရသူေတြ၊ ေက်ာက္ကပ္ ေဆးေနရသူေတြ၊ ေဆးရံု-ေဆးခန္းမွာ အလုပ္လုပ္ေနရသူေတြ၊ HIV ပိုးရွိေနသူေတြ၊
• (စီ) ပိုးရွိတဲ့မေအကေနကေလးကို ၄-၅% ေလာက္သာ ကူးေစႏိုင္ပါတယ္။ ဖေအမွာ (စီ) ပိုးရွိေနေပမဲ့ သူ႔ကေလးကို (ေသြးမထိမခ်င္း) မကူးဘူး။ လိင္လမ္းကေနကူးတာကလဲ HIV နဲ႔ B တို႔ေလာက္ မဟုတ္ျပန္ဘူး။ (စီ) ကို တလင္တမယား လိင္ကေနကူးတယ္ဆိုတာ ရွားပါတယ္။
• (စီ) ပိုး ရွိေနတဲ့ မိခင္ရဲ႕ကေလးေတြမွာ ကူးႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ပြင့္ေနတယ္။ ပိုးရွိတဲ့မေအက ႏို႔တိုက္တာနဲ႔ မကူးပါ။ ရာသီေသြးကေတာ့ ကူးႏိုင္တယ္။
• စီပိုးရွိေနသူဟာ ေသြးမလွဴရပါ၊ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမလွဴရပါ၊ သုတ္ပိုးမလွဴရပါ။
• ပိုးရွိေနသူခ်က္ျပဳတ္တာစားမိလို႔ မကူးပါ။ လက္တြဲေလ်ာက္တာ၊ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ တစ္အိမ္တည္း အတူေနတာနဲ႔လဲ မကူးဘူး။ ေခြ်း၊ သြားရည္၊ မ်က္ရည္ေတြကေနမကူးပါ။ တအိမ္ထဲအတူေနသူေတြ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတာ မေတြ႔ရေသးပါ။ ကူးမယ္ ဆိုတာလဲ ေသြးကေန ဝင္လို႔သာ ျဖစ္ပါမယ္။ ပန္းကန္၊ ဇြန္း၊ ဖန္ခြက္၊ အိုး-ခြက္ အတူသံုးလို႔ မကူးပါ။ ရင္ခ်င္းအပ္-ပါးခ်င္းကပ္-လက္ဆြဲ ႏုတ္ဆက္တာေတြကေန မကူးပါ။ အသာအယာ ႏုတ္ခပ္ခ်င္းစုပ္တာနဲ႔လဲ မကူးပါ။ ေရအတူေသာက္လဲ မကူးပါ။ ျခင္နဲ႔ အင္းဆက္ပိုးေတြကေနကူးစက္တာမေတြ႔ေသးပါ။

ပိုးရွိေနရင္ ဘာျဖစ္လာႏိုင္သလဲ
• ေသြးစစ္လို႔ စီပိုးေတြ႔ေပမဲ့ ၇ဝ-၈ဝ% မွာဘာမွ မခံစားရသလိုရွိေနမယ္။ ခံစားရသူေတြမွာလဲဆိုးတာမပါဘူး။ ကိုယ္ပူ၊ အားယုတ္၊ အစားပ်က္၊ ပ်ိဳ႕ခ်င္၊ အန္ခ်င္၊ ဗိုက္နာ၊ ဆီးအေရာင္ရင့္၊ ဝမ္းအေရာင္ေပ်ာ့၊ အဆစ္နာ၊ ဆီး-အသားအေရ-မ်က္လံုး ဝါ၊ ရက္တိုေရာဂါလကၡဏာေတြဟာကူးစက္ပိုးဝင္လာခဲ့တဲ့ေနာက္ ၆-၇ ပါတ္အၾကာမွာ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ၂ ပါတ္ကေန ၆ လ လဲ ၾကာႏိုင္တယ္။
• သူတို႔အထဲက ၆ဝ-၈၅% က နာတာရွည္ ျဖစ္လာရင္လဲေရာဂါလကၡဏာေတြဟာရွိသူေတြမွာသာရွိမယ္။ သူ႔အသည္းက ပ်က္စီးစျပဳလာမယ္။ ႏွစ္ေတြၾကာမွလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• နာတာရွည္ Chronic Hepatitis C ဆိုတာဆိုးဝါးတဲ့ေရာဂါတခု ျဖစ္တယ္။
• ၅-၂ဝ% ဟာ အႏွစ္ ၂ဝ-၃ဝ အတြင္း Cirrhosis အသည္းေျခာက္တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
• ၁-၅% ဟာ Cirrhosis အသည္းေျခာက္တာဒါမွမဟုတ္ Liver cancer အသည္းကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

မ်က္ရစ္ေဖာ္တာနဲ႕ပတ္သတ္ျပီး သိေကာင္းစရာ


၁။ မ်က္ရစ္ေဖာ္ ခြဲစိတ္မႉရဲ့ သမိုင္းေၾကာင္း။
မ်က္ရစ္ေဖာ္ ခြဲစိတ္မႉကို ၁၈၉၆ ခုႏွစ္မွာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ Dr. Mikamo က Suture Technique နဲ႕ ပထမဆုံး စတင္ျပဳလုဎ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ပိုင္း Incision Technique ဆိုျပီး Technique အသစ္ကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက Dr. Maruo က ၁၉၂၉ ခုႏွစ္မွာ စတင္ျပဳလုဎ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ Multiple suture technique, dots technique ႏွင့္ တျခားနည္းစနစ္ေတြကိုပါ စတင္တီထြင္ အသုံးျပဳလာပါတယ္။ ယေန႕ဆိုရင္ မ်က္ရစ္ေဖာ္ ခြဲစိတ္မႉဟာ အာရွႏိုင္ငံေတြမွာ အလြန္ေခတ္စားလာပါျပီ။ ဥေရာပနဲ႕အေမရီးကားမွာေတာ့ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မ်က္ရစ္ပါၾကေတာ့ အာရွႏိုင္ငံေတြမွာသုံးတဲ့ Technique ေတြထက္စာရင္ Skin Removal Technique ဆိုျပီး မ်က္ခြံအေရျပားတြဲက်တာကိုျပင္တာ မ်ိဳးကိုျပဳလုဎ္ၾကပါတယ္။

၂။ မ်က္ရစ္ေဖာ္ရျခင္းရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္။
မ်က္ရစ္ေဖာ္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ၂ ခ်က္ရွိပါတယ္။ ပထမ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ မ်က္ရစ္ရွိတာကို ေက်ေနလို႕၊ မ်က္ရစ္ေပၚခ်င္လို႕ (Cosmetic purpose) ျဖစ္ပါတယ္။ လူငယ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ Cosmetic purpose နဲ႕ေဖာ္ၾကပါတယ္။ ဒုတိယ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ မ်က္ခြံတြဲက်ျပီး မ်က္စိအထိဖုံးျပီး မတြဲက်လာေအာင္ (Preventive purpose) ဆိုျပီး အသက္ ၾကီးတဲ့လူေတြ ေဖာ္ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေသာ ေမြးရာပါ မ်က္ရစ္မညီတဲ့လူေတြလည္း မ်က္ရစ္ေဖာ္ၾကပါတယ္။

၃။ မ်က္ရစ္ကိုဘယ္လိုေဖာ္လဲ။
မ်က္ရစ္ေဖာ္နည္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဘယ္ Technique ျဖစ္ျဖစ္ အလြယ္တကူနားလည္ေအာင္ ေျပာရရင္ေတာ့ မ်က္စိအပိတ္အဖြင့္လုဎ္တဲ့ႂကြက္သားအလႊာ (Levator Aponeurosis) နဲ႕ အေရျပားအတြင္းလႊာ (Dermis) ကို အပ္ျခည္နဲ႕ေသခ်ာျခည္ျခင္းျဖင့္ မ်က္ရစ္ေဖာ္လာပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ထုံေဆးသာ သုံးေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ဆရာဝန္အနည္းစုကေတာ့ ထုံးေဆးေရာ Sedation ေခၚ အိပ္ေဆးပါသုံးၾကပါတယ္။ ၾကာခ်ိန္ကေတာ့ မိနစ္၃၀ ကေန ၄၅မိနစ္ အထိၾကာႏိုင္ပါတယ္။

၄။ မ်က္ရစ္ေဖာ္တာက အၾကီးစား ခြဲစိတ္မႈလား၊ အေသးစား ခြဲစိတ္မႈလား။
မ်က္ရစ္ေဖာ္ ခြဲစိတ္မႈဟာ (minor surgery) အေသးစားခြဲစိတ္မႈ တခုျဖစ္ျပီး ခြဲစိတ္မႈကို သန္႕ရွင္းျပီး ပိုးသတ္ထားတဲ့ ခြဲစိတ္ခန္းေလး ထဲမွာလုဎ္ေလ့ ရွိပါတယ္။

၅။ မ်က္ရစ္ေဖာ္ ခြဲစိတ္ေနတုန္းမွာ နာလား။
ထုံးေဆး ထိုးတဲ့ အခိုက္ ၁ ခ်က္သာ အနည္းငယ္ နာက်င္တတ္ေပမယ့္ တျခားအခ်ိန္ေတြကေတာ့ လုံးဝမနာပါဘူး။

၆။ မ်က္ရစ္ေဖာ္တာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ဘာေတြစိုးရိမ္စရာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိလဲ။
မ်က္ရစ္ေဖာ္တာက အေသးစားခြဲစိတ္ မႉေလးျဖစ္ျပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးလည္းနည္းပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း မည္သည့္ခြဲစိတ္မႉမဆို ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး ရွိပါတယ္။
(က) မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီးခါစ ၂၄ နာရီ အတြင္း အနည္းငယ္ နာက်င္ကိုက္ခဲတတ္ပါတယ္။
(ခ) မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၃ ရက္ အတြင္း မ်က္စိပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေရာင္ေနတတ္ပါတယ္။
(ဂ) တခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားတြင္ မ်က္စိပတ္ဝန္းက်င္မွာ အနီေရာင္၊ ပန္းေရာင္ အကြက္မ်ား ေပၚေနတတ္ျပီး ၁ ပတ္ေလာက္ေနမွ အားလုံးေပ်ာက္သြားတတ္ပါတယ္။
(ဃ) တခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားတြင္ မ်က္ေရမ်ား ခဏခဏ က်တတ္ပါတယ္။
(င) တခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားတြင္ ကာလတို (၁ ပတ္မွ ၁၀ ရက္ခန္႕) အျမင္အာရုံ ဝါးျပီးအားနည္းသလိုခံစားရတတ္ပါတယ္။
(စ) ဘယ္ဘက္မ်က္ရစ္ ႏွင့္ ညာဘက္မ်က္ရစ္ မညီျဖစ္ျခင္း။
(ဆ) ပိုးဝင္ကာ အမာရြတ္ က်န္ျခင္း (အလြန္ရွားပါသည္)။

၇။ မ်က္ရစ္ေဖာ္ခြဲစိတ္မႉ ခံယူျပီး လိုက္နာသိရွိထားရမည့္ အခ်က္မ်ား
(က) မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၂၄ နာရီးအတြင္း ေရခဲကပ္ေပးပါ။ ၁နာရီ ၁ၾကိမ္ကပ္ပါ။ ၁ ၾကိမ္ကပ္ပါက ၁၅ မိနစ္ခန္႕ ကပ္ပါ။ ေရခဲထုပ္ျဖင့္ ခ်ဳပ္႐ိုးေပၚသို႕ တိုက္႐ိုက္ မကပ္ရ။ ပိုးသတ္ထားျပီး သန္႕ရွင္းေသာ အဝတ္ အား ခ်ဳပ္႐ိုးေပၚတြင္ခံျပီးမွ ေရခဲ ကပ္ရပါမည္။
(ခ) မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၂၄ နာရီအတြင္း ခန္နာကိုယ္ လႈပ္ရွားမႉအား တတ္ႏိုင္သမွ် မလုပ္ပါႏွင့္။ ထိုင္ခုံး သို႕မဟုတ္ ကုတင္ေပၚတြင္ အနားယူပါ။
(ဂ) မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၂၄ နာရီေက်ာ္ပါက ေရခ်ိဳးႏိုင္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ ေရခ်ိဳးျပီးပါက မ်က္ႏွာအား တတ္ႏိုင္ပါက ေရၾကာၾကာမထိပါႏွင့္။
(ဃ) မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၃ ရက္ အထိ အိပ္ေနစဥ္ ဦးေခါင္းအား အျမင့္ေနရာတြင္ ထားပါ။ ညအိပ္စဥ္အတြင္း ေခါင္းအုန္း ၂ လုံး ေပၚတြင္ ဦးေခါင္းတင္၍ အိပ္ပါ။
(င) အနာမက်ပ္ခင္ ၅ ရက္အတြင္း ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အရက္ေသာက္ျခင္း၊ ေညာ္နံ႕ ႐ႉ ျခင္း၊ ဖုံ၊သဲ၊ အမိႈက္ ဝင္ျခင္း စသည္ တို႕မွ ေရွာင္က်င္ပါ။
(စ) ခ်ဳပ္႐ိုးမျဖည္ခင္ ၅ ရက္အတြင္း မနက္၁ၾကိမ္ ည၁ၾကိမ္ Hydrogen peroxide solution ကို ေပါင္းတင္ထားေသာ ဂြန္း ျဖင့္ စိမ္၍ ခ်ဳပ္႐ိုးေနရာအား ေဆးေၾကာပါ။ ေဆးေၾကာျပီးပါက ခ်ဳပ္႐ိုးေနရာအား Anti-biotic ointment လိမ္းပါ။
(ဆ) ခ်ဳပ္႐ိုးမျဖည္ခင္ အျပင္ထြက္ရမည္ဆိုပါက ေနကာမ်က္မွန္ တပ္ျပီးမွ ထြက္ပါ။
(ဇ) ၇ ရက္ေျမာက္ေန႕တြင္ ခ်ဳပ္႐ိုးျဖည္ပါမည္။ သို႕ေသာ္ မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၂ ပတ္အတြင္း မ်က္ကပ္မွန္၊ Eye liner ႏွင့္ Eye make-up မလိမ္းပါႏွင့္။
(စ်) လူတဦးႏွင့္တဦး၏ အနာက်ပ္အားေကာင္းမႉေပၚတြင္ မူတည္ျပီး ကြဲျပားမႉရွိတတ္ပါသည္။ တခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားသည္ မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ၃ ရက္၊ ၄ ရက္ အထိ မ်က္စိဝန္းက်င္တြင္ အနီေရာင္ သို႕မဟုတ္ ပန္းႏုေရာင္ အကြက္ၾကီးငယ္မ်ား ေပၚေလ့ရွိပါသည္။ ဤသည္မွာ ပံုမွန္ျဖစ္ပါသည္။
(ည) ခ်ဳပ္ရိုးမျဖည္ခင္ ခြဲေၾကာင္းေနရာအား လက္ျဖင့္ထိျခင္း၊ ခ်ဳပ္႐ိုးအားျဖဲၾကည့္ျခင္း၊ ခ်ဳပ္႐ိုးေပၚတြင္ တိုင္းရင္းေဆးလူးျခင္း လုံးဝမလုဎ္ရ။
(ဋ) အကာင္းဆုံး ရလဒ္ Final Result သည္ ၂ ပတ္ မွ ၁ လေက်ာ္ ခန္႕မွ စတင္သိရွိႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

၈။ မ်က္ရစ္ေဖာ္ျပီး ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာခံသလဲ။
မ်က္ရစ္ေဖာ္တဲ့ Technique ေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။ Suture Technique ဆိုရင္ေတာ့ ၁ ႏွစ္ ကေန ၂ ႏွစ္၊ တခါတေလ ၅ ႏွစ္ေၾကာ္အထိ ခံတတ္ပါတယ္။ Incision Technique ဆိုရင္ေတာ့ ၁၅ ႏွစ္ေၾကာ္ (အျမဲ) ခံပါတယ္။ လူနာရဲ့ အသက္၊ အေရျပားအထူအပါး၊ အေရျပား တင္းရင္းမႉ၊ မ်က္ခြံအတြင္းရွိတဲ့အဆီ ပမာဏ စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြေပၚမွာလည္း မူတည္ပါတယ္။

Dr. Kyi Chan Ko
M.B.,B.S (UMM, Mdy),
Ph.D (TMDU, Tokyo),
Member of Japanese Society of Aesthetic Dermatology,
Member of Japanese Society of Aesthetic Surgery.
Health Guide
https://www.facebook.com/mmhealthguide/

ေအာ္တစ္ဇင္ဆိုသည္မွာ


ေအာ္တစ္ဇင္ဆိုတာဘယ္လိုမ်ိဳးလည္းဆိုတာကို ရွင္းျပေပးပါဦးဆရာ။
ေအာ္တစ္ဇင္ဆိုတာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈပံုမွန္မဟုတ္တာ၊ အာ႐ံုေၾကာဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္းေၾကာင့္ စြမ္းေဆာင္ ရည္အခ်ိဳ႕အားနည္းၿပီး ဘ၀တေလွ်ာက္လံုး အသက္ရွင္ေနထိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အထူး သျဖင့္ ဒီကေလးေတြမွာ နယ္ပယ္သံုးခုလို႔ေခၚတဲ့ စြမ္းရည္သံုးခုမွာ အားနည္းပါတယ္။ နံပါတ္တစ္ကေတာ့ လူမႈ ဆက္ဆံေရး၊ ေျပာဆိုဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ တတိယကေတာ့ အမူအက်င့္ေတြပါ။ ထပ္ခါတလဲလဲတူညီတဲ့ အမူ အက်င့္ေတြကို ျပဳလုပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။

#ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမွာ တျခားအေၾကာင္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာမ်ိဳးေကာရွိပါလားဆရာ။

ေအာ္ဒီဇင္ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းကို အခုခ်ိန္ထိ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာကို တိက်ခိုင္လံုေအာင္ေျပာ ျပႏိုင္တဲ့သက္ေသ မရွိေသးပါဘူး။ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြပဲရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာမွ မိဘမ်ိဳး႐ိုးနဲ႔လည္းဆိုင္တယ္၊ ပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈနဲ႔လည္းဆိုင္တယ္။ အဲဒီႏွစ္ခ်က္ကေတာ့ အဓိကျဖစ္ေန တာေတြ႕ရတယ္။ အဲဒါလည္း ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေျပာလို႔မရေသးပါဘူး။

#ေအာ္ဒီဇင္ကေလးေတြဟာ ၀က္သက္ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ပတ္သကေနတယ္ဆိုတာဟုတ္ပါသလားဆရာ။

အဲဒါေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ မဟုတ္ဘူးဆိုတာက ဟိုးအရင္ ၁၉၉၈ ေလာက္က ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္က ေနၿပီး ကေလး ၁၂ေယာက္မွာ စာတမ္းေလးတစ္္ခုလုပ္လိုက္တယ္။ ဒီစာတမ္းကလည္း တကယ့္ တကယ္ေတာ့ သုေတသနလုပ္ရမယ့္နည္းစနစ္ေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့စစ္တမ္းျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီစာတမ္းမွာ သူက ေကာက္ခ်က္ ကေလးတစ္ခုထုတ္လုိက္တယ္။ ၀က္သက္ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းျဖင့္ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္တယ္လုိ႔။ အဲဒါကို Lancet ဂ်ာနယ္ထဲကို ထည့္လိုက္တယ္။ သူလုပ္တဲ့သုေတသနေသးေပမယ့္လည္း ေခတ္စကားနဲ႔ေျပာရရင္ ေပါက္သြားတာေပါ့။ တစ္ကမာၻလံုးကေန အဲဒါကိုစိတ္၀င္စားၿပီး အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္းျဖစ္တာေပါ့။ အဲဒီ ေခတ္တုန္းက သုေတသနေပါင္းမ်ားစြာလုပ္ပါတယ္။ ထပ္လုပ္ ထပ္လုပ္ေတာ့ေနာက္ပိုင္း သုေတသန အႀကီးႀကီးေတြလုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္တာနဲ႔ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ဘာမွပတ္သက္မႈ မရွိဘူးဆိုတာကို ေျကျငာႏိုင္တယ္။ ေၾကျငာတဲ့အျပင္ ဒီေဆာင္းပါးထည့္ခဲ့တဲ့ဂ်ာနယ္ကိုယ္တုိင္ကလည္း သူတို႔ထည့္ခဲ့တာမွားပါ တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ျပန္႐ုတ္သိမ္းသြားပါတယ္။ အဲဒါကို ၂၀၁၅ ခုနွစ္မွာ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္မွာ ေနာက္ တစ္ေယာက္ကေနထၿပီး ေဆြးေႏြးေသးတယ္။ အမတ္တစ္ေယာက္ကပဲေဆြးေႏြးၿပီး က်န္တဲ့လူေတြက အဲဒီ အယူအဆကို လက္မခံႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆက္လက္မေဆြးေႏြးပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီေအာ္တစ္ဇင္ ျဖစ္တာနဲ႔ ကာကြယ္ေဆးနဲ႔က ဘာမွသက္ဆိုင္မႈမရွိပါဘူး။

#ကိုယ့္ကေလးက ေအာ္ဒီဇင္ျဖစ္မျဖစ္ဘယ္လိုသိႏိုင္မလဲ။

ေအာ္ဒီဇင္ျဖစ္မျဖစ္ကို ေသြးစစ္တာတို႔၊ ဓါတ္မွန္႐ိုက္တာတို႔၊ ဆီး၊ ဓာတ္မွန္ MRI တို႔ ဒီလိုနဲ႔မသိႏိုင္ ပါဘူး။ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္တာေတာ့ သူ႕အတြက္ ဆန္းစစ္တဲ့ေမးခြန္းေလးေတြရွိပါတယ္။ အဲဒါကို Team Approach system နဲ႔သြားရပါတယ္။ အဖြဲ႕နဲ႔စစ္ရပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕ထဲမွာေတာ့ ကေလးက်န္းမာေရးအဖြဲ႕ ကေလး ဦးေႏွာက္အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာ ပညာရွင္ပါတယ္။ အလုပ္ေပးကုထံုးပညာရွင္ေတြပါတယ္၊ speech therapish ပါရတယ္၊ ENT Surgeon ေတြပါရတယ္၊ Psychologist ေတြပါရတယ္ေပါ့ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ သူက ခ်က္ခ်င္းလည္း ဆံုးျဖတ္လို႔မရဘူး။ ဒီကေလးကို အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာ လနဲ႔ခ်ီၿပီးေစာင့္ၾကည့္ၿပီးမွပဲ ဒီကေလး က ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္ႏိုင္တယ္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကို ေအာ္တစ္ဇင္ေရာဂါစုထဲမွာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုၿပီး ေကာက္ ခ်က္ခ်ရပါတယ္။

#မိမိတို႔ကေလးဟာ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ဘယ္လိုအဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ဆက္သြယ္ၿပီး ဘယ္လိုမ်ားေဆာင္ရြက္ရပါ မလဲဆရာ။

ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္မွန္းသိၿပီဆိုရင္ ဆရာတို႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ျမန္မာေအာ္တစ္ဇင္အသင္းကို ဆက္ သြယ္လို႔ရပါတယ္။ ၀က္ဘ္ဆိုက္လည္းတင္ထားတယ္။ Facebook လည္းဆက္သြယ္လို႔ရပါတယ္။ တျခားအေန နဲ႔ ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္လို႔ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး New Life Foundation ရွိတယ္။ ပုဂၢလိက အထူးေစာင့္ေရွာက္မႈ လိုအပ္တဲ့ကေလးေတြအတြက္ ဖြင့္ထားတဲ့ ေက်ာင္းေတြရွိပါတယ္။ ေနာက္လူမႈ၀န္ထမ္း ဦးစီးဌာနတို႔၊ မသန္စြမ္းသက္ငယ္ေက်ာင္းတို႔ အဲဒီတို႔ကို ဆက္သြယ္လို႔ရပါတယ္။

#ေအာ္တစ္ဇင္ကေလးေတြရဲ႕ မိဘေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသိေပးခ်င္တာမ်ား ရွိရင္လည္းေျပာျပေပးပါဦး။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ေအာ္တစ္ဇင္ကေလးေတြ ျဖစ္ပြားႏႈန္းကမ်ားလာတယ္။ မ်ားလာတာက တကယ္ မ်ားလာတာလဲျဖစ္ႏိုင္သလို မိဘေတြေကာ ဆရာ၀န္ဆရာမေတြေကာ ျပည္သူလူထုေတြေကာ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသိဉာဏ္ပိုရွိလာတာလည္း မ်ားလာတာပါပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဆန္းစစ္ပံု ဆန္းစစ္နည္းေတြလည္း ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္လာတဲ့အတြက္ အသံုးမ်ားလာတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေအာ္တစ္ဇင္ျဖစ္လာ ၿပီဆိုရင္ ရွက္စရာ ေၾကာက္စရာမလိုဘူး။ အားငယ္စရာလည္းမလိုဘူး။ ေစာေစာသိၿပီး မွန္ကန္တဲ့ေလ့က်င့္ ကုသမႈရဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ မိဘေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ကိုယ့္ကေလး ေအာ္တစ္ဇင္ ျဖစ္ရင္ စိတ္ပ်က္အားငယ္တာေတာ့ ျဖစ္တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီစိတ္ပ်က္ အားငယ္တာနဲ႔ ရပ္မသြားဘဲနဲ႔ ဒီကေလးကို ဆက္ လက္ပ်ိဳးေထာင္ဖို႔နဲ႔ စိတ္ဓာတ္ခြန္အားေတြထားၾကပါ။ လိုအပ္တဲ့အကူအညီရွိရင္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမန္မာ ေအာ္တစ္ဇင္အသင္းကို ဆက္သြယ္ၿပီး အကူအညီေတာင္းႏိုင္ပါတယ္လို႔ ေျပာၾကားလိုပါတယ္။

Health Guide
ေဒါက္တာျမင့္လြင္
Dicetor of Autism Association
https://www.facebook.com/mmhealthguide

ေခါင္းကိုက္ျခင္း(headache) အေႀကာင္းသိေကာင္းစရာ


လူနာတစ္ေယာက္ေရာက္လာၿပီး ဆရာ ကြ်န္ေတာ္ေခါင္းကုိက္ေနပါတယ္လုိ ့ေၿပာၿပီးတာနဲ ့ ရၿပီး ေဆးကုေတာ့မယ္လုိ ့ထင္မိႀကပါတယ္ တကယ္တမ္းက် လူနာေၿပာလာသည့္ ေခါင္းကုိက္ၿခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲေမးၿမန္းစရာမ်ားစြာရွိလာပါတယ္ ။တစ္ခ်ဳိ ့ မသိသူေတြက ဒါေလးမ်ား ဒါေလးေသာက္ေပ်ာက္ပါတယ္ လုိ ့ေၿပာႀကသည့္လူ မ်ားစြာရွိသလုိ ့လုပ္ေဆာင္ႀကသူ သူေတြလဲ မနည္းပါ ။

မေပါ့သင့္ေသာ ဦးေခါင္းပုိင္းၿဖစ္ေနတာကုိ ေမ့ေလ်ာ့မေနသင့္ပါဘူး ဒါေႀကာင့္ ေခါင္းကုိက္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေမးခြန္းမ်ားစြာေမးရၿခင္းသည့္ ကာယကံရွင္လူနာအတြက္ပါ တစ္ခ်ဳိ ့က လက္မခံတာကုိ ေတြ ့ႀကဳံရပါတယ္ ။ဘယ္သူအတြက္ဆုိတာ စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္ ။

သာမန္ေခါင္းကုိက္ေနၿခင္းလား ၿပင္းထန္စြာကုိက္ခဲၿပိီး အသက္အႏၱရာယ္ကုိထိခိုက္ေစႏုိင္လား ဆုိသည့္အတြက္ေႀကာင့္ ေမးခြန္းမ်ားစြာ အေသးစိတ္ေမးၿမန္း သိရွိလုိအပ္ပါတယ္ ။

အခုေခတ္က ေဆးဝယ္ရတာလဲ လြယ္ကူတယ္ မီဒီယာေတြအမ်ားစုတြင္ ဒါေလးေသာက္လုိက္ ခ်က္ၿခင္းေပ်ာက္ ၊ ေမာ္ဒယ္မမေတြက ဒါေလးကုိေဆာင္ထား အစရွိသည့္ ေဆးေႀကာ္ၿငာေလးေတြက လူအတုိင္းပါးစပ္ဖ်ားမွာ ဒါေလးကုိေဆာင္ထား ဝယ္ေသာက္လုိက္ေတာ့ ခဏတာေတာ့ အစဥ္ေၿပေပ်ာက္ႏုိင္ေပမဲ့ သူရဲ ့ ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးကုိေတာ့ မၿမင္မိေတာ့ ေရရွည္မွာ အႏၱရာယ္ေတြသာ လာပါမည္ဆုိတာ မသိဘဲ အလြယ္တကူဝယ္ေသာက္ ဒုကၡေရာက္မယ္ဆုိတာကိုေတာ့ သိရွိေစလုိပါသည္။

ဦးေခါင္းတစ္ခုလုံးကုိက္ခဲေနၿခင္းကုိ ေခါင္းကိုက္ျခင္း(headache) လုိ ့ေခၚေဝါသတ္မွတ္ပါတယ္ ေခါင္းပုိင္းကေလ လည္ပင္းအထိကိုက္ခဲလာၿခင္းလည္း ၿဖစ္တက္ပါတယ္ အဲလုိၿဖစ္ပ်က္တာကုိ ေခါင္းကုိက္ၿခင္းလုိ ့ဘဲ သိထားရပါမယ္ ။
လူတစ္ေယာက္မွာ ခႏၶာကုိယ္တစ္ခုလုံးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္အရာက ဦးေႏွာက္ ( Brain ) ပါ ဦးေႏွာက္ဟာ အလြန္ပင္ ႏုနယ္သိမ့္ေမြသည့္အတြက္ ထိခုိက္ႏုိင္ၿခင္းမရွိေအာင္ မာေႀကာေသာ Skull ဦးေခါင္းရုိး ၿဖင့္ ဖုံးအုပ္ေပးထားရပါတယ္ ။
ဒီလုိႏုညံ့ေသာ ဦးေႏွာက္တြင္ ခံစားမွဳ ့ေပါင္းစုံရွိၿပီး ထိန္းသိမ္းေနရသည့္အတြက္ တခါတရံ ေခါင္းကုိက္ၿခင္းမ်ား ၿဖစ္ေပၚလာတက္သလုိ ့ ေသာက္ေနသည့္ ေဆးဝါးမ်ားေႀကာင့္ၿဖစ္တက္ၿပီး ဦးေခါင္းထိခိုက္မွဳ ့ေႀကာင့္လည္း ၿဖစ္ေပၚလာပါတယ္ ။

သင္သည္ ေခါင္းကိုက္ၿခင္းကုိၿပင္းထန္စြာနာက်င္ကုိက္ခဲေနၿခင္း ၊
ရက္ပုိင္းၿခားတုိးၿပီး ကုိက္ခဲလာေနၿခင္း ၊ မကိုက္ခဲမွီ အန္လာၿခင္း ၊ ကုိက္ခဲၿခင္းမ်ားႏွင့္အတူ ကုိယ္ခႏၶာေလးလံထုိင္းမွဳိင္းလားေနၿခင္း ၊ အဖ်ားေဝဒနာနွင့္ တြဲၿပီး ရက္ရွည္ကုိက္ခဲလာၿခင္း ၊ မိမိ အိပ္စက္ၿခင္း မၿပဳ ့မိ ဦးေခါင္းကုိက္ခဲေနၿခင္း ၊ မိမိ အိပ္ယာထႏုိးစက္ေသာလဲ ေခါင္းကုိက္ခဲေနၿခင္းႏွင့္အတူ ရက္ရည္ကိုက္ခဲၿခင္း တုိးလာခဲ့ပါက မိမိဘာသာ သက္သာေသာ ေဆးဝါးမ်ားေသာက္သုံးၿခင္း မၿပဳ ့လုပ္ဘဲ ဦးေႏွာက္နွင့္ အာရုံေႀကာ ဆရာဝန္ၿဖင့္ အေစာအလ်င္ၿပသသင့္ပါေႀကာင့္ ေခါင္းကုိက္ၿခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ေဝဒနာမ်ား တုိးပြားလာမွဳ ့မၿဖစ္ေပၚေစရန္ၿဖစ္ပါသည္ ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

ေနေလာင္ဒဏ္ခံရေသာ အသားအေရတြက္


အသားအေရဟာ ေနဒဏ္ကို ထပ္ခါတလဲလဲ ထိေတြ႕ရဖန္မ်ားတဲ့အခါ အသားအေရ ထိခိုက္ပ်က္စီး ေစႏုိင္ပါတယ္။ အသားအေရ က်န္းမာလွပေစဖို႔ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ ပါဝင္မႈမ်ားတဲ့ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း၊ စေတာ္ဘယ္ရီသီး၊ လိေမၼာ္သီးစတာေတြ စားေပးပါ။

ေန႔စဥ္ အစားအေသာက္ထဲမွာ အင္တီေအာက္ဆီဒင့္ ပါဝင္တဲ့ အသီးအႏွံေတြ ထည့္စားေပးရင္ အေရျပား ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈကေန ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္လာေစပါတယ္။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

Eating Habit (1) အေမရိကန္ဆရာဝန္တေယာက္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴး


ေမး။ ႏွလံုးေရာဂါရွိတဲ့လူေတြ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ အသက္ရွည္တယ္ဆိုတာ ၾကားဘူးပါတယ္ဆရာ။

ဆရာဝန္။ ႏွလံုးဆိုတာ အျမဲတန္းခုန္ေနရတာမို႔ သူခုန္ရမွာထက္ပိုအခုန္ခိုင္းရင္ ပစၥည္းမ်ားလိုဘဲ ၾကာၾကာသံုးေလ ပြန္းေလ ေဟာင္းေလ မဟုတ္လားဗ်ာ။ သူ႔ကို ထပ္ခုန္ေအာင္ လုပ္ခိုင္းတာဟာ ကားကို ကားသက္ရွည္ေအာင္ အျမန္ေမာင္းသလိုဘဲ။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ဘာေတြ လုပ္မေနပါနဲ႔၊ အိပ္သာေနပါဗ်ာ။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ္ အသားေလ်ာ့ျပီး၊ အသီးအႏွံပိုစားရင္ ေကာင္းမလားဆရာ။

ဆရာဝန္။ ဒီလိုတည့္တည့္စဥ္းစားၾကည့္ဗ်ာ။ ႏြားေတြဘာစားလဲ ျမက္တို႔၊ ေျပာင္းတို႔စားတာမဟုတ္လား။ အဲတာေတြကေကာ ဘာေတြလဲ။ အသီးအႏွံေတြေလ။ ဒါ့ေၾကာင္း အမဲသား(စတိခ္)ဟာ ခင္ဗ်ားကိုယ္ခႏၶာအတြက္ အသီးအႏွံေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျပာင္းေပးထားလိုက္ျပီးသားဗ်။ အေစ့အဆံလိုသလား။ ၾကက္သားစားဗ်ာ။ အမဲသားဟာ အရြက္ေၾကာ္ေကာင္းတခြက္ဘဲ။ ဝက္သားစဥ္းေကာကေန ခင္ဗ်ာ့အတြက္ အသီးအရြက္လိုအပ္ခ်က္ ရာႏုန္းျပည့္ရပါတယ္။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ္ အရက္ေလ်ာ့ေသာက္ရမလား။

ဆရာဝန္။ လုပ္မေနပါနဲ႔။ ဝိုင္ဆိုတာ အသီးအႏွံကေနလုပ္တာ။ ဘရန္ဒီကလဲ ဝိုင္ကိုခ်က္တာ။ တိတိက်က်ေျပာရင္ သူ႔ထဲကေန ေရထုတ္လိုက္တာေလ။ ဒီေတာ့ ပိုမေကာင္းပါလား။ ဘီယာကေရာ အေစ့အဆံကေနလုပ္တာ။ ဒီေတာ့ ေသာက္တာေသာက္ပါ ကိုယ့္လူရာ။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ့္ကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔ အဆီအခ်ိဳးကို ဘယ္လိုတြက္ရမလဲ။

ဆရာဝန္။ ခင္ဗ်ားမွာ ကိုယ္ခႏၶာရွိရင္ အဆီရွိမွာဘဲ။ တကိုယ္ထဲရွိေတာ့ တစ္အခ်ိဳး တစ္ေပါ့။ ႏွစ္ကိုယ္ရွိရင္ေတာ့ တစ္အခ်ိဳး ႏွစ္။

ေမး။ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ေျပာပါအံုး။

ဆရာဝန္။ တခုမွ စဥ္းစားမရဘူးဗ်။ ကြ်န္ေတာ့ ဖီေလာ္ေဆာ္ဖီကေတာ့ ကို္ယ့္အသားအနာမခံေရးဘဲ။

ေမး။ ေၾကာ္ထားတဲ့အစားေတြက ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေပးပါသလဲ။

ဆရာဝန္။ ခင္ဗ်ား ကြ်န္ေတာ္ေျပာတာ နားေထာင္မွ မေနဘဲ။ ကေန႔ကာလမွာ အစားအစာမွန္သမွ် အသီးအႏွံဆီနဲ႔ ေၾကာ္တာေတြခ်ည္းဘဲ။ ဟုတ္ပါတယ္။ အစားအစာေတြထဲ ဆီကစိမ့္ဝင္တာေပါ့။ ဒီေတာ့ အသီးအႏွံေတြမ်ားမ်ားဝင္တာ ခင္ဗ်ားအတြက္ ဆိုးမတဲ့လားဗ်ာ။

ေမး။ ထိုင္-ထ လုပ္တာေၾကာင့္ ခါးက်ပါသလား။

ဆရာဝန္။ မဟုတ္ေရးခ် မဟုတ္။ ၾကြက္သားဆိုတာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေလ ၾကီးေလမဟုတ္လား။ ခင္ဗ်ား ဗိုက္ထြက္ခ်င္ရင္ေတာ့ ထိုင္ထလုပ္ေပါ့ဗ်ာ။

ေမး။ ေခ်ာ့ကလက္က ဘာဆိုးလဲ။

ဆရာဝန္။ ရူးေနသလား ခင္ဗ်ား။ ကိုကိုးကဘာလဲ၊ အသီးအေစ့ဘဲ။ အေကာင္းဆံုးဗ်။ ေကာင္းတာစားျပီး ေကာင္းေကာင္း ဇိမ္ခံပါေလ။

ေမး။ ေရကူးတာ ကိုယ္ခႏၶာလွမလား။

ဆရာဝန္။ ေရးကူးလို႔ ကိုယ္ခႏၶာအခ်ိဳးအစား လွ-မလွသိခ်င္ရင္ ေဝလငါးၾကည့္ေလ။

ေမး။ လူ႔လိုက္ဖ္စတိုင္မွာ ကိုယ္ခႏၶာပံုပန္းရွိဘို႔ အေရးၾကီးပါသလား။

ဆရာဝန္။ ဝတာေကာ ပံုပန္းတခုမဟုတ္ဘူးလားဗ်။ ဒါေတြကေတာ့ အစားအေသာက္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အယူအဆမွားေတြေပါ့ဗ်ာ။ တခုသတိထားပါအံုး။ လူ႔ဘဝဆိုတာ ဆြဲေဆာင္မႈအျပည့္ရွိတဲ့ ကိုယ္အခ်ိဳးအစားလွလွေလးနဲ႔ သင္းခ်ိဳင္းကို အႏၲရာယ္ကင္းကင္းေရာက္ေအာင္သြားရမဲ့ခရီးလို႔ သေဘာမထားသင့္ဘူး။ လက္တဖက္မွာ ေခ်ာ့ကလက္၊ တဖက္မွာ ဝိုင္ပုလင္းဆြဲ၊ ကိုယ္ခႏၶာကုိလဲ က်က်နနၾကီး အသံုးခ်ျပီးသကာလ၊ ေနာက္ဆံုး ဝူး႕႕႕၊ ေဝါင္း႕႕႕ ေကာင္းလိုက္တာ-ေကာင္းလိုက္တာလို႔ ပီတိေသာမနႆျဖစ္ဘို႔က ပိုမေကာင္းဘူးလား။

ရွိေသးတယ္။ ကိုယ္စားတာကိုယ္ သတိထားေနသူမ်ား။ သူမ်ားေတြ ဘာစားေသာက္ၾကလို႔ ဘယ္လိုျဖစ္ပါသလဲၾကည့္႕႕႕။
• ဂ်ပန္ေတြဟာ အဆီနဲနဲစားျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• မက္ဆီကန္ေတြဟာ အဆီေတြ တအားစားျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• တရုတ္ေတြဟာ ဝိုင္နည္းနည္းေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• အီတာလ်န္ေတြဟာ ဝိုင္အမ်ားၾကီးေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• ဂ်ာမန္ေတြဟာ ဘီယာကို တဝၾကီးေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။

ဗမာဆရာဝန္၏ ျဖည့္စြက္ခ်က္
ကြ်န္ေတာ္ ဆရာဝန္ျဖစ္စမွာ ခင္မင္သူေတြက တျခားဆရာဝန္ေတြထက္ ကြ်န္ေတာ့္ဆီကိုလာျပတာ ပိုမ်ားတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ကိုေမးရင္ အရက္နည္းနည္းပါးပါး ကိစၥမရွိပါဘူးတို႔၊ အစားအေသာက္လည္း အမ်ားၾကီး မေရွာင္ခ်င္ေနပါ စသျဖင့္ ေျပာတတ္တာကို။ ကြ်န္ေတာ္ကလည္း သိေနတယ္ေလ။ ဒီလူနာက အရက္ျဖတ္ပါဆို ျဖတ္မဲ့သူမွ မဟုတ္တာ။ ဆားအေရွာင္ခိုင္းလည္း ငပိနဲ႔ ဟင္းခ်ိဳမံႈ႕တို႔က ေျပးမလြတ္ဘူးမဟုတ္လား။

ဆရာဝန္လုပ္သက္ရင့္လာေတာ့ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေလးပါးေၾကာင့္ အေကာင္း-အဆိုး ျဖစ္ရတယ္ဆိုတဲ့ ကိုယ္သင္ရဘူတဲ့ေဆးက်မ္းေတြမွာ မပါတာကို ပိုျပီးလက္ခံခ်င္လာတယ္။ အာဟာရတခုတည္းသာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ဆရာဝန္ေျပာတာယူေပေတာ့။ သူက က်န္တဲ့အေၾကာင္းသံုးပါးကို ေဘးခ်ိတ္ျပီးေျပာတာ။ ကံတရားဆိုတာလည္းရွိေသးတယ္။ ဓမၼပဒ (၁) မွာ စိတ္သာလ်င္ ေရွ႕သြားရွိကုန္၏လို႔ပါတယ္။

ဆရာဆရာမေတြက ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြကို တခ်ိန္တည္းမွာ အတူတူသင္ေပးတာပါ။ ေအာင္စာရင္းထြက္ေတာ့ အမွတ္ေတြ ဘယ္တူလို႔လဲ။ အမွတ္တူသူေတြလဲ ၾကီးေတာ့ အက်ိဳးေပးက တေယာက္တမ်ိဳး။ ဝင္ေငြေကာင္းတာခ်င္း တန္းတူေပမဲ့ အသက္ရွည္တာျခင္းက မတူၾကဘူး မဟုတ္ပါလား။ အသက္ကို ဉာဏ္ေစာင့္၊ ဥစၥာကို ကံေစာင့္။ ဉာဏ္ေကာင္းၾကပါေစ၊ ကံေကာင္းၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Furamin BC သံဓါတ္အားေဆး


၁။ ဆရာမဂၤလာပါရွင့္။ က်မက ဆရာမတေယာက္ပါရွင့္။ ၉တန္း ၁၀တန္း သင္ပါတယ္ရွင့္။ အခုေက်ာင္းမွာ မိန္းကေလးေတြကို တပတ္ ၂ခါ Furamin BC တိုက္ရပါတယ္။ အဲဒါကေလးေတြက သိပ္မေသာက္ၾကဘူးျဖစ္ေနလို႔ပါရွင္။ အဲဒါ Furamin BC ရဲ႕အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေလးကို အနည္းငယ္ရွင္ျပေပးပါရွင့္။ ကေလးေတြကိုေသခ်ာေျပာျပခ်င္လို႔ပါ။ အစိုးရကလည္း လိုအပ္လို႔တိုက္တာ ကေလးေတြေသေသခ်ာခ်ာသိေစခ်င္လို႔ပါရွင့္။ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္ရွင့္။

အရင္ကလည္းေမးၾကတယ္။ ေမးခြန္းေတြထဲက နမူနာသာထည့္ပါမယ္။

၂။ ဆရာခင္ဗ်ာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္တစ္ေယာက္ သံဓာတ္ (Iron) နွင့္ ေဖာလစ္အက္စစ္ (Folic Acid) အတြက္ ေန႔စဥ္မည္သည့့္ အစာအဟာရမ်ား စားသံုးရပါမည္လဲ။

၃။ ကြ်န္ေတာ့္ေကာင္မေလးက သံဓာတ္အားေဆးလိုတယ္ဆိုလို႔ ခုေၾကာ္ျငာေနတဲ့ သံဓာတ္အားေဆး ဖယ္ရိုဗစ္ ေသာက္လိုက္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။

၄။ ဆရာရဲ႕အကူအညီလိုအပ္လို႔ ထပ္မံစာေရးလိုက္ရပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေျခာက္လအေရာက္မွာ HB စစ္တာ 9.3 ပဲရွိလို႔ စားေဆးေတြျဖည့္စြက္ေပးပါတယ္။ OBIMIN အားေဆးအျပင္ Folic Acid, Iron tablet, Vitamin B complex ေတြကို တြဲေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ ကြ်န္မက Vitamin B ကိုခ်န္ျပီး က်န္တာေတြေသာက္ေပမဲ့ HB က တတ္မလာပါဘူး။ အျပင္ေဆးဆိုင္ေတြမွာ ေသြးအားတိုးေဆးရွာဝယ္ေပမဲ့လဲ Vitamin B ပါတဲ့ေဆးေတြခ်ည္းပါပဲဆရာ။ Vitamin B မေသာက္ပဲ HB တတ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္ပါလဲဆရာ။ ကေလးအတြက္လဲအရမ္းစိုးရိမ္လို႔ပါ။ ေနာက္ျပီး ဆရာဝန္က ကြ်န္မကို သာလာဆီးမီးယား ေရာဂါရွိမရွိ စစ္ေဆးမယ္လို႔လဲေျပာပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါအေႀကာင္းလဲ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

သံဓါတ္အားေဆးဆိုတာ လိုအပ္ေနသူဟာ ေန႔တိုင္းေသာက္ေနရတယ္။ ေသြးအားနည္းရင္နည္းသလို ၾကာၾကာ ေသာက္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ကို ၃ လအေသာက္ခိုင္းတယ္။ ပံုမွန္ အျမဲေသာက္ေနတာလဲ ေကာင္းတယ္။ မနက္ ၁ လံုး၊ ညေန ၁ လံုး။ ေသာက္တယ္။ ၾကာၾကာေသာက္ရတာမို႔ ေစ်းၾကီးတာေတြ ေၾကာ္ညာေကာင္းတာေတြ အေရးမၾကီးပါ။ အမ်ားေသာက္တဲ့ေဆးမ်ိဳး အတူတူပါဘဲ။ UNICEF ကေန အလကားေဝတာလဲ အတူတူေကာင္းပါတယ္။

မိန္းကေလးတိုင္း လိုႏိုင္တယ္။ ေသြးအားနည္းေနတာအတြက္ေပးတယ္။ တျခားသံဓါတ္ နည္းေနတာေတြအတြက္လဲ ေပးရတယ္။ စားေဆး၊ အသာထိုးေဆးနဲ႔ ေသြးေၾကာထဲထိုးတာဆိုျပီး ၃ မ်ိဳးရွိတယ္။ စတင္တီထြင္ခဲ့တဲ့ ျပင္သစ္ဆရာဝန္ကို ဂုဏ္ျပဳျပီး ေပၚကာစမွာ Blaud's pills လို႔ေခၚခဲ့တယ္။

ေသြးအားနည္းတာမွာ Vitamin B12 နည္းတာနဲ႔ Folate (Folic acid) နည္းတာရွိေသးတယ္။ Iron deficiency anemia သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းတာကို တိတိက်က် microcytic, hypochromic anemia ေသြးနီဥေသးျပီး၊ အေရာင္ ေဖ်ာ့ေနတာလို႔ ေခၚတယ္။

ေသြးအားနည္းေစတဲ့အေၾကာင္းတရား (၃) ပါးရွိတယ္။
၁။ စားတဲ့အစားအေသာက္မွာ နည္းေနတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ စားေပမဲ့ စားတာကို အူကေနစုပ္မယူႏိုင္တာ၊
၂။ ရေနတာထက္ ပိုလိုအပ္ေနလို႔၊
၃။ လိုတာထက္ပိုျပီးစြန္႔ထုတ္ေနလို႔။ ဥပမာ ဒဏ္ရာ-အနာေတြကေန ေသြးယိုေနတာ၊ ရာသီဆင္းတာမ်ားေနတာ၊

ေသာက္ေဆးေတြ
Iron (II) sulfate ဟာ အမ်ားဆံုးလဲသံုးတယ္။ ေစ်းလဲအခ်ိဳဆံုးျဖစ္တယ္။ နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေရာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕ကို Gluconate, Dextran, Carbonyl iron စတဲ့ဓါတ္ဆားေတြနဲ႔လဲ ေရာထားတယ္။ ဗီတာမင္ (စီ) နဲ႔ေရာထားရင္ အူကေနစုပ္ယူတာ ပိုေကာင္းေစတယ္။ ေနာက္ဆံုးလာတဲ့ ေမးခြန္းပါ ေ်ဴရာမင္ ဘီစီ က အဲတာျဖစ္တယ္။

တခ်ိဳ႕လူေတြက အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ Ferrous sulfate or Ferrous fumarate နဲ႔အဆင္မေျပရင္ Heme iron polypeptide (Proferrin) ေဆးကိုသံုးႏိုင္တယ္။ အစာလမ္းကိုသက္ေရာက္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးသက္သာေစေအာင္ Ferrous glycine sulfate or Ferroglycine sulfate အမ်ိဳးအစားသံုးရမယ္။

Parenteral ထိုးေဆး
အသားေဆး၊ အေၾကာေဆး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ စားေဆးထက္ပိုေစ်းၾကီးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လအတြင္းမွာ Ferinject အမ်ိဳးအစားကလြဲရင္ ထိုးမေပးသင့္ဘူး။ လူနာက သံဓါတ္ျမန္ျမန္လိုေနရင္ ထိုးေဆးသံုးရမယ္။ အစာလမ္းကစုပ္ယူတာမေကာင္းရင္လဲ ထိုးေဆး သံုးရမယ္။ Iron dextran (Cosmofer, DexFerrum, Infed) ထိုးေဆးကို မတည့္သူေတြရွိတယ္။ ၁ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တတ္တယ္။ Iron sucrose (Venofer) ဆိုရင္ ၁ဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ အဲလိုျဖစ္တတ္တယ္။ Iron carboxymaltose (Ferinject) ထိုးေဆးကေတာ့ dextran မပါလို႔ ပိုစိတ္ခ်ရတယ္။

ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြ
ေသာက္ေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္တာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဗိုက္ေအာင့္တာလဲ တခိဳ႕ခံစားရတယ္။ ေဆးကို ထမင္းစားျပီးေသာက္ရင္ သက္သာတယ္။ ေဆးအေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ရင္သက္သာတယ္။ သံဓါတ္ေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းမဲေနမယ္။ ဘာမွကိစၥအရွိပါ။ သံဓါတ္ေဆးရည္ေသာက္ရင္ သြားေတြညိဳတတ္တယ္။ ထိုးေဆးကနာတယ္။ ဂရုစိုက္ထိုးရတယ္။ Iron (III)-hydroxide polymaltose complex နဲ႔ Iron bis-glycinate chelate ေတြက Iron (II) sulfate ထက္ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးနည္းတယ္။

သံဓါတ္ေဆးဟာ Tetracycline, Penicillamine, Methyldopa, Levodopa, Bisphosphonates, Antacid, Alendronate, Cefdinir, Eltrombopag, Ciprofloxaci ေဆးေတြနဲ႔တြဲရင္ စုပ္ယူတာကိုေႏွးေစႏိုင္တယ္။ အစားထဲမွာ ကယ္လ္စီယန္ပါေနရင္လဲ အဲလိုဘဲ။ pH နည္းေနရင္ (အက္စစ္ကဲေနရင္) သံဓါတ္ကို စုပ္ယူတာ ပိုေကာင္းတယ္။
သတိထားစရာေတြလဲရွိတယ္။ Iron overdose သံဓါတ္မ်ားသြားတာလဲ မေကာင္းဘူး။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမွာ အသက္ ဆံုးပါတာအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသည္းကိုအမ်ားဆံုးထိခိုက္တယ္။ ႏွလံုး။ အဆုပ္ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကိုလဲ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ 20 mg/kg ထက္မ်ားရင္ အစာလမ္းေၾကာင္းကို အဆိပ္သင့္ေစတယ္။

Ferrous sulfate ေဆးကိုတခါတည္းျမိဳခ်ပါ။ ဝါးမစားပါနဲ႔။ အစာမရွိခိန္မွာ စုပ္ယူတာပိုေကာင္းေပမဲ့ ဆိုးက်ိဳးနည္းေအာင္ အစာစားျပီးေသာက္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ အစာထဲမွာ ၾကက္ဥ။ ေပါင္မံု႔ညိဳ၊ ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္အစာေတြ၊ ေကာ္ဖီ၊ လဘက္ရည္ေတြနဲ႔တြဲရင္ စုပ္ယူတာ ေႏွးေစတယ္။ ေဆးေသာက္ျပီး မိနစ္ ၃ဝ အထိ လဲေလွ်ာင္းမေနသင့္ပါ။ ေဆး ၁ ၾကိမ္အတြက္ေသာက္ဘို႔ေမ့သြားရင္ ၂ လံုးတခါတည္းတြဲမေသာက္ပါနဲ႔။

• ေသြးအားနည္းေရာဂါရွိေနသူ လူၾကီးေတြကို Regular-release 300 to 325 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္ စေပးျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ 325 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg ကို တေန႔ ၄ ၾကိမ္အထိေပးႏိုင္တယ္။ Extended-release ferrous sulfate အမ်ိဳးအစားဆိုရင္ 160 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္ ေပးတယ္။
• ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းတာနဲ႔ ေသြးအားနည္းတာ တြဲေနသူေတြကို Regular-release 300 to 325 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္စေပးမယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ 325 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေပးမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ေပးတယ္။ Extended-release ferrous sulfate ဆိုရင္ 160 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္ေပးတယ္။
• အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ေပးရင္ စစ္ေဆးျပီးမွ ေပးသင့္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာာင္ခ်ိန္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာ 325 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္ေပးတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေသြးအားနည္းေရာဂါအတြက္ မရွိမျဖစ္သံုးဆိုျပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးေတြကေတာ့ -
- Ferrous Salts (E) Tablet equivalent to iron (sulfate, fumarate) 60-65mg
- Ferrous Salts Oral Liquid equivalent to iron 45mg/ 5ml
-Folic acid (E) Tablet 400mcg, 1mg, 5mg (sodium salt) Injection 10mg/ml amp
- Folinic acid Tablet
- Iron Sucrose (C) Injection 20mg/ml, 5 ml
- Erythropoietin (C) Injection 40000 IU/ml vial (Epoetin) 10000 IU prefilled syringe ေတြျဖစ္ၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

ေဆာင္းရာသီတြင္ ၿဖစ္တက္သည့္ ေျခဖေနာင့္ကြဲအက္ျခင္း


ေၿခဖေနာက္ကြဲအက္ၿခင္းသည္ အေရျပား အလြန္အမင္း ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ လကၡဏာ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
အက္ကြဲေၾကာင္းေတြဟာ ပိုၿပီး အရာထင္မႈ နက္႐ိႈင္းလာခဲ့ရင္ အေျခအေန ပိုဆိုးလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အေျခအေနဆိုးတဲ့ အခါေရာက္မွာသာလွ်င္ ကုသမႈခံယူဖို႔ ၿပဳလုပ္လာေလ့ရွိပါတယ္။ ေတာ္႐ံုအက္ကြဲမႈ ဖေနာင့္ကိုေတာ့ ေဘာက္ဆတ္ဆတ္နင္းၿပီး ေလွ်ာက္လွမ္းလို႔ ေနေလ့ရွိပါတယ္။ဘာမွမၿဖစ္ေသးပါဘူး ေလွ်ာက္လုိ ့ရပါတယ္ဆုိၿပီး လမ္းဆက္ေလွ်ာက္မယ္ ၿပဳလုပ္ႀကပါတယ္ ။

စတင္ၿဖစ္ေပၚလာၿခင္း ….
ေျခာက္ေသြ႕မႈမ်ားျခင္း၊ ဖေနာင့္ဟာ ပြတ္တိုက္မႈမ်ားျခင္း၊ ဖေနာင့္ရွိ အေရျပား မာမာထူထူမ်ားဟာ အခ်ိန္ရွိသေရြ႕ ပြတ္တိုက္မႈခံေနရျခင္း၊ ဖိအားခံေနရျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳရွိေနျခင္း၊ ယားနာရွိေနျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ပံု၊ လမ္းေလွ်ာက္နည္း မွန္ကန္မႈမရွိျခင္း၊ ဝန္ပိုပစၥည္းမ်ား မၾကာခဏ သယ္ေဆာင္ရေလ့ရွိျခင္း၊ ဖုန္မႈန္႔သဲမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕မႈမ်ားျခင္း၊ ေသြးလည္ပတ္စီးဆင္းမႈ အားနည္းျခင္း၊ အလုပ္ခြင္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္ၾကာေညာင္းစြာ ရပ္ေနရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လြဲမွားစြာလုပ္ေဆာင္ၿခင္း ………….
လြဲမွားစြာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြလည္း ေတြ ့ရွိေနရပါတယ္ ေရခ်ဳိးသည့္အခါ ကြဲေနေသာ ေၿခဖေနာင့္ေနရာကုိ ႀကမ္းတမ္းေသာ ႀကမ္းၿပင္ ၊ အုတ္ခဲက်ဳိးတုိ ့ၿဖင့္ ပြတ္တုိက္ၿခင္းကုိ ၿပဳလုပ္ႀကပါတယ္ ဒီလုိ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေႀကာင့္ ဆုိးရြားေသာ အက်ဳိးဆက္ေတြၿဖစ္ေပၚေစပါတယ္ အခုလုိ လုပ္ေဆာင္ပါက ကြဲေနေသာ ေနရာတြင္ ေသြးစိမ္းမ်ား စိမ့္ထြက္လာၿပီး ပုိးကုိ အလြယ္တကူဝင္ေရာက္ ေရာင္ရမ္းလာႏုိင္ပါေစတယ္ ကုသၿခင္းလည္း ႀကာၿပီး လမ္းေလွ်ာက္သည့္အခါတြင္ ပုိမုိဆိုးရြားစြာ ခံစားမွဳ ့ၿဖစ္ေပၚေစၿပီး ေရာင္ရမ္းနာက်င္ လာေစပါတယ္ ဒါကုိေတာ့ အထူးသတိၿဖင့္ ၿပဳလုပ္ရန္ မသင့္ေလွ်ာ္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တရပ္ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ကုသနည္း ..........
အထိေရာက္ဆံုး ကုသနည္းကေတာ့ ေျခေထာက္ကို moisturizer လိမ္းၿပီး ေျခအိတ္ စြပ္ထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မအိပ္ခင္လည္း ဆီလိမ္းၿပီး ေျခအိတ္ထူထူေလး ဝတ္ေပးသင့္ ပါတယ္။ လိမ္းဆီအျဖစ္ အလြယ္ဆံုးနဲ႔ ေစ်းအေပါဆံုးဆီကေတာ့ အုန္းဆီပဲျဖစ္ပါတယ္။

ထပ္မံၿပီးေတာ့လည္း ပ်ားရည္နဲ႔ႏြားႏို႔ သံုးၿပီးေတာ့လည္း ေျခဖေနာင့္အက္တာကို ကုသႏိုင္ပါတယ္။
ပ်ားရည္ တစ္ခြက္၊ ႏြားႏို႔ႏွစ္ခြက္ေရာၿပီး ေျခေထာက္ကို စိမ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၅ မိနစ္ခန္႔ စိမ္ေပးၿပီး ေျခေထာက္ကို ႏွိပ္နယ္ေပးပါ။

ေျခဖေနာင့္ကြဲေနစဥ္မွာ တကယ္လို႔ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေရကိုေန႔စဥ္မခ်ိဳးပါနဲ႔။ တစ္ေန႔ကို တစ္ႀကိမ္ထက္လည္း ပိုမခ်ိဳးမိေစပါနဲ႔။ ေရခ်ိဳးရင္လည္း စိမ္ၿပီးမခ်ိဳးပါနဲ႔။ ခပ္သုတ္သုတ္ေလး ခ်ိဳးေပးပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကိုယ္ျပင္ပရွိ ေရေတြဟာ ကိုယ္ခႏၶာေပၚရွိ အစိုဓာတ္မ်ားကို ေဆးေၾကာသြားၿပီး အစုိဓာတ္ကို ျပန္႔လႊင့္ေစလို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ေျခဖေနာင့္ကြဲတာဟာ အရမ္းျပင္းထန္ေနတယ္ဆိုရင္ ေျခတံုးလံုးနဲ႔ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းကို လံုးဝေရွာင္ရွားေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေန႔စဥ္ ျပဳလုပ္ေပးရမယ့္နည္းကေတာ့ ဆပ္ျပာစိမ္ထားတဲ့ ေရေႏြးေႏြးထဲမွာ ေျခေထာက္ကို ၁၅ မိနစ္ခန္႔ စိမ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အပ်င္းမႀကီးဘဲ အိပ္ရာဝင္ခါနီးတိုင္း ျပဳလုပ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကာကြယ္ၿခင္း အဆင့္ .........
ၿဖစ္ေပၚလာမွ ကုသၿခင္းထက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားတာ ပိုၿပီးေကာင္းမြန္ပါတယ္လုိ ့လည္း ေၿပာပါရေစ ။ ေျခဖေနာင့္ ကြဲအက္ျခင္း ဟာ ကိုယ္တြင္းရွိ အာဟာရဓာတ္မ်ား ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္နည္းျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္က လိုအပ္တဲ့ ဇင့္ဓာတ္မရရွိျခင္း၊ မရွိမျဖစ္ အိုမီဂါ-၃ အက္ဆစ္ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေျခဖေနာင့္ဟာ အက္ကြဲရတတ္ပါတယ္။ ေဖာ္ၿပပါ ဓာတ္မ်ား ခ်ိဳ႕တဲ့ပါက ေျခဖေနာင့္အက္ကြဲျခင္းအျပင္ တျခားေသာ အသားရည္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းမ်ား ပါ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

စားသင့္ေသာ အစားအေသာက္မ်ား ……………..
ဇင့္ဓာတ္ႂကြယ္ဝတဲ့ အစားအေသာက္မ်ားျဖစ္တဲ့ ပင္လယ္ခ႐ု၊ ၾကက္သား၊ ပဲ၊ ေထာပတ္၊ ဒိန္ခ်ဥ္နဲ႔ ငါးတို႔ကို စားေသာက္ေပးရပါမယ္။
တျခား အေရးႀကီးတဲ့ ဗီတာမင္မ်ားနဲ႔ သတၱဳဓာတ္မ်ားကေတာ့ ဗီတာမင္အီး၊ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္၊ သံဓာတ္မ်ားကို ျပည့္ဝေအာင္ ျဖည့္တင္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ကိုေတာ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း ေတြမွာ အဓိက ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ဗီတာမင္အီးကို အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားနဲ႔ ဂ်ံဳထြက္ပစၥည္းေတြမွာ ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါတယ္။

အာဟာရနဲ႔ ဗီတာမင္ဓာတ္ေတြျပည့္ဝေအာင္ စားသံုးေပး႐ံုမက ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကိုလည္း ဂ႐ုတစိုက္နဲ႔ လိုက္နာဆင္ျခင္ရင္ျဖင့္ ေျခဖေနာင့္အက္ကြဲျခင္းကို အထိေရာက္ဆံုး ကာကြယ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေၿခေထာက္ကို အၿမဲသန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေနေစရန္ ဂ႐ုစိုက္ပါ။
ေျခေထာက္ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္ျပဳလုပ္ေပးပါ။
ေျခေထာက္ပိုင္း ေသြးစီးဆင္းမႈ ေကာင္းမြန္ေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ေန႔စဥ္ ေျခေထာက္သန္႔ရွင္းေရးနဲ႔ အသားအေရ စုိၿပည္ေစဖို႔ ထိန္းသိမ္းပါ။
ေျခေထာက္ကို ေရေႏြးနဲ႔တစ္လွည့္၊ ေရေအးနဲ႔တစ္လွည့္ စိမ္ေပးပါ။
ေရခ်ိဳးၿပီးတိုင္း ေျခေထာက္ကို အလွဆီ (moisturizer ) နဲ႔ ပြတ္လိမ္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အေရျပား ေျခာက္ေသြ႕အက္ကြဲျခင္းမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္ရွိ ေရဓာတ္လံုေလာက္ျပည့္ဝမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေပရာ ေရဓာတ္ျပည့္ဝေနေစရန္ ေသာက္သံုးထားေပးရပါမယ္။ေဆာင္းရာသီတြင္ ေရေသာက္နည္းတတ္ပါတယ္ ဒါေႀကာင့္ ေရေသာက္ၿခင္းကုိ မ်ားမ်ား ေသာက္ေပးပါလုိ ့ အႀကံ ့ၿပဳ ့ေရးသားရင္း ….နာက်င္မဲ့စြာ ေလွ်ာက္လွမ္းႏုိင္ေသာ ေၿခလွမ္းေလးမ်ားၿဖစ္ႀကပါေစ ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

Hair Care During Pregnancy ဆံပင္ႏွင့္ ကိုယ္ဝန္


ဆရာ သမီးက ကုိယ္ဝန္ ၁၅ ပတ္ပါ။ ဆံပင္ေျဖာင့္တာ လုပ္လို႔ရလား။

ခဏခဏ ေမးၾကတယ္။ ဓါတုေဆးသံုးရင္ ကိုယ္ဝန္ ရွိရွိ မရွိရွိ သတိထားသင့္။

ဆံပင္ဆိုတာ အဆင့္သံုးဆင့္နဲ႔ေပါက္ပါတယ္။ ေပါက္ရာကေန ၾကီးထြားမယ္။ နားေနမယ္။ ကြ်တ္မယ္။ လူေတြ တေန႔မွာ ပ်မ္းမွ် ဆံပင္ ၁ဝဝ ကြ်တ္ေနတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ေဟာ္မုန္းအပိုေတြထြက္လာတယ္။ ဆံပင္ကိုလည္း သက္ေရာက္တယ္။ တခ်ိဳ႕သုေတသနအရ ဆံပင္ပိုထူလာတယ္လို႔သိရတယ္။ အေရအတြက္မ်ားလာတာေတာ့မဟုတ္ပါ။ ပိုတုတ္လာတာ။ တခ်ိဳ႕ ဆံပင္ပိုေကာက္တယ္။

Chemicals ဓါတုေဆးမွန္သမွ် သတိထားရပါမယ္။ ဆံပင္ဆိုးေဆး၊ ဆံပင္ဟိုင္းလိုက္လုပ္တဲ့ေဆး၊ ဆံပင္ေပ်ာ့ေဆး။ ကိုယ္ဝန္မွာ လုပ္ဖူးတာဆက္လုပ္ပါလို႔ တခ်ိဳ႕ဆရာဝန္ေတြကေျပာတယ္။ တခ်ိဳ႕သုေတသနေတြကေတာ့ သတိေပးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပဌမသံုးလ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Chocolate cyst ေခ်ာကလက္ ဆစ္


၁။ အသက္ ၃၉။ ၂၀၁၃မွာစျဖစ္ၿပီး အရမ္းႀကီးမေနႏိုင္မွ ဆရာဝန္ျပတာ အပ်ိဳပါ။ ရာသီလာခ်ိန္မွာ ဆီးဝမ္းသာြရမွာကိုေက်ာက္ေနပါတယ္။ ဆရာျပတဲ့ဆရာဝန္က ငယ္လို႔မထုတ္ေပးစဥ္းစားခိုင္းပါတယ္ဆရာ။ ေနာက္ဆက္တဲြဆိုးက်ိဳမမ်ားရင္ထုတ္ခ်င္လို႔ပါဆရာ။ သိခ်င္လို႔ေျဖေပးပါဆရာ။ ႐ိုင္းရင္ခြင့္လႊတ္ပါဆရာ။

၂။ မဂၤလာပါဆရာ။ ကြ်န္မအသက္ ၃၆ ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ သားသမီးမရွိေသးပါ။ ႕႕႕႕႕ မွာေနပါတယ္ဆရာ။ အခုဒီမွာ OG နဲ ့ျပေနပါတယ္။ Ultrasound ရိုက္ျပီးသိရတာက Endometrioma / chocolate cyst လို ့ေျပာပါတယ္ဆရာ cyst က အၾကီး 4.1cm နဲ ့အျခာအေသး ၂ လံုးရွိပါတယ္တဲ့။ ကြ်န္မကသားသမီးလည္းလိုခ်င္ေနတာဆိုေတာ့ OG က ခြဲစိတ္လိုက္မွ ရမယ္ေျပာပါတယ္။ ခြဲစိတ္ျပီးရင္ရဖို ့နဲနဲလြယ္သြားျပီဟု ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ခြဲစိတ္စရိတ္က ျမန္မာေငြသိန္း ၃၀ ဝန္းက်င္ဆိုေတာ့ ကြ်န္မစဥ္းစားရပါတယ္ဆရာ။ ကေလးရဖို ့ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားရင္ ခြဲစိတ္ခ်င္ပါတယ္။ မခြဲစိတ္ဘဲ တျခားနည္းလမ္းနဲ႔ သားသမီးရႏိုင္ဖို ့ရွိိပါေသးလားသိခ်င္မိပါတယ္ဆရာ။ ပထမအဆင့္ခြဲစိတ္ရမွာပဲလားဆရာ။ ေငြကုန္က်ခံျပီး သားသမီးရဖို႔ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္ဆရာ။ ဒီမွာဘာသာစကားအခက္ခဲေၾကာင့္ ဘယ္လိုေမးျမန္းျပီး ကြ်န္မဘာကို ေရြးခ်ယ္သင့္ပါသလဲ ကူညီေပးပါဆရာရယ္။ အထူးေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။ ဆရာ့ေဆးပညာစာမ်ားကို ဖတ္ရႈေလ့လာမွတ္သားေနသူပါ။ က်န္းမာခ်မ္းသာပါေစဆရာ။ ေလးစားစြာျဖင့္

၃။ ဆရာရွင့္ ကၽြန္မအသက္က ၃၇ ရွိပါၿပီရွင္။ အပ်ဳိပါရွင္။ ကၽြန္မ ႕႕႕႕႕ မွာ သားဥႁပြန္မွာ ေရအိပ္တည္လို႔ ခြဲရပါတယ္ရွင့္။ ေခ်ာကလက္လိုအရည္ေတြ လို႔ေျပာပါတယ္ရွင့္ ေဆးရုံဆင္းေတာ့ depo 150 mg ထိုးေပးလိုက္ပါတယ္ရွင္။ အခုဆို ကန္ေတာ့ပါဆရာ ကၽြန္မရာသီလာရင္ ၅ ရက္ ၆ ရက္ ေလာက္မ်ားၿပီးက်န္တဲ့ရက္က နည္းနည္းနဲ႔ ဆင္းေနလို႔ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ စိုးရိမ္ရပါ သလားရွင့္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပန္ျပရမလား သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ ေလးစားစြာျဖင့္။

၄။ မဂၤလာပါဆရာ။ သမီးက ဗုိက္ခြဲျပီး ေရအိတ္ထုတ္ထားသူပါ။ ဘယ္ဖက္ေရအိတ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။ သမီးက အိမ္ေထာင္သယ္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ က်န္တဲ့ညာဖက္မွာလည္း ေခ်ာကလက္ေရာင္ အနည္းငယ္ရွိေသးတယ္လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳရင္လည္း သားအိမ္မွာလည္း သေႏၶမတည္တတ္ဘူးလုိ့ေျပာပါတယ္။ ဆုိးက်ဳိးေတြ မ်ားေနလားဆရာ။ သမီးကုိ ေက််းဇူးျပဳျပီးရွင္းျပေပးလားဆရာ။ အသက္က ၃၂ ပါဆရာ။ ႕႕႕႕႕ ကပါဆရာ။ တားေဆးလည္း ၂ လုံးကုိ ၁ လတၾကိမ္ ၆ လထုိးရမယ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။ သမီးဘက္က မျပည္စုံတာေမးတာမ်ား မွားမိရင္လႊတ္ပါဆရာ။

၅။ ေဒါက္တာရွင့္ သမီးအသက္က ၂၇ ပါ။ လူကအေကာင္ေသးပါတယ္။ ခုသမီးသားအိမ္ထဲမွာ ေခ်ာကလက္ေရာင္ အေစြေလးေတြ ၂ ဘက္စလုံးမွာရွိေနပါတယ္။ ေသခ်ာေအာင္လည္း အထြာေဆာင္းရိုက္ၾကည့္ၿပီးပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္လည္း ရွိပါတယ္။ ကေလးလိုခ်င္တာလည္းမရပါဘူး။ ခု ႕႕႕႕႕ မွာေရာက္ေနပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပေနပါတယ္။ ကေလး မရႏိုင္ေသးဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သားတားေဆးထိုးခိုင္းပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ေလးႏွစ္ေလာက္က ၃ လခံေဆး ထိုးပါတယ္။ ၃ ခါထိုးၿပီး ေဆးလြတ္လိုက္ေတာ့ ေသြးေတြအမ်ားႀကီး ဆင္းလာပါတယ္။ ေသြးေတြက အင္ဂ်င္ဝိုင္ အေဟာင္းေတြလို မည္းေနပါတယ္။ မတ္တတ္ရပ္လို႔မရေအာင္ဆင္းပါတယ္။ ေသြးတိတ္ေဆးေတြ ေန႔တိုင္းစားရပါတယ္။ ၂၅ ရက္ေလာက္စားၿပီး တျခားဆရာဝန္တေယာက္နဲ႔ ေျပာင္းျပတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဆးျပန္ထိုးေပးလိုက္တာ ေကာင္းသြားပါတယ္။ ခုလည္း သားတားေဆးျပန္ထိုးရမွာေၾကာက္ေနပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လက တလအစမ္းထိုးၾကည့္တာ ရာသီလာတာနည္းသြားပါတယ္။ အရင္လိုျပန္ျဖစ္မွာလည္း ေၾကာက္ပါတယ္။ ကေလးလည္းလိုခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲမသိေတာ့ပါ။ ရာသီလာရင္လည္း အရမ္းနာပါတယ္။ ခြဲစိတ္ဖို႔ေမးေတာ့လည္း အလုံးေတြအရမ္းေသးလို႔ ခြဲမရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး အၾကံဥာဏ္ေလးေပးပါဆရာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

၆။ သမီး အိမ္ေထာင္က်တာ တႏွစ္ႏွင့္ေလးလရွိပါျပီ။ သမီးက ၃၇ ႏွစ္၊ အမ်ိဳးသားက ၃၅ ႏွစ္ပါ။ သားသမီး မရေသးပါ။ ႕႕႕႕႕ မွာ ေနပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ျပန္စဥ္က အူအတက္ေရာင္လို႔ ခြဲစိတ္ရပါတယ္။ အဲဒီမွာ သားဥျပြန္ညာဘက္ေဘးမွာ ေခ်ာကလက္ေရာင္ ေသြးေတြေတြ႔ရတဲ့အတြက္ ဆရာဝန္က ေသြးေတြကို စုပ္ထုတ္ေပးျပီး မီးရွိဳ႕ေပးခဲ့ပါတယ္။ ယခင္ကလဲ ရာသီလာရင္ ကိုက္ခဲတာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ရွိပါတယ္။ OG နဲ႔ျပေတာ့ သံုးလခံတားေဆး ၆ လဆက္ထိုးရမယ္ဆိုလို႔ တၾကိမ္ ထိုးပါတယ္။ ကေလးယူဘို႔ၾကိဳးစားေနတာပါ။ ဒီဇဘၤာလထဲမွာ ေသြးနဲနဲဆင္းလို႔ ရန္ကုန္က OG ကိုျပေတာ့ တားေဆး ဆက္မထိုးဘို႔ေျပာပါတယ္။ ဒီကိုျပန္ေရာက္ျပီး ေသြနည္းနည္းလာေနတာ တလေက်ာ္ၾကာေနျပီ။ ရိုးရိုးဆရာဝန္က Meliane ေဆးေပးပါတယ္။ ၂၁ ရက္ေသာက္ရတယ္။ ေဆးကုန္လို႔ ရာသီျပန္လာေတာ့ အရမ္းကိုက္ခဲ့ပါတယ္။ သမီးကို အၾကံေပးပါရွင့္။

သတ္ပံုေတြအရင္ ျပင္ပါရေစ။ ေၾကာက္ေနလို႔ ေရးရတယ္။ ဆိုးရိမ္ မဟုတ္၊ စိုးရိမ္။ တိခ်င္တာေလးမဟုတ္ သိခ်င္တာေလး။ ဗုိက္ခြဲပီမဟုတ္ ဗုိက္ခြဲျပီး။ အနည္းငယ္ရွိေတးတယ္မဟုတ္ အနည္းငယ္ရွိေသးတယ္။ သအိမ္မဟုတ္ သားအိမ္။ ေက်းဇူးျပဳပီမဟုတ္ ေက်းဇူးျပဳျပီး။

ျဖစ္တဲ့သူေတြက ၃၉ အပ်ိဳ၊ ၃၆ သားသမီးမရွိ၊ ၃၇ အပ်ိဳ၊ ၃၂ အပ်ိဳ၊ ၂၇ သားသမီးမရွိေသး၊ ၃၇ ႏွစ္ သားသမီးမရွိေသး။

ဒီစာကိုေရးတုန္းက ဗယ္လင္တိုင္းေဒးမို႔ ေခ်ာကလက္ေတြေရာင္းေကာင္းေနခ်ိန္ကျဖစ္ပါတယ္။ ေခ်ာကလက္ဆစ္ မ်ိဳးဥအိမ္ေရာဂါကို Endometrioid cyst နဲ႔ Endometriosis of ovary လို႔လည္းေခၚတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ Endometriosis သားအိမ္ေရာဂါတမ်ိဳးကေနျဖစ္တယ္။ (စာ ၂ ပုဒ္ေရးထားပါတယ္။)

Endometrial tissue ေခၚ သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာတစ္ရွဴးေတြက ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေရာက္ေနတာကို ေခၚတယ္။ သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာဆိုတာ ရာသီစက္ဝိုင္းအတြင္းမွာ အျမဲမျပတ္ေျပာင္းလဲေနတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ပါးရာကေန ထူတယ္၊ ၾကီးရင့္မယ္၊ ပ်က္စီးျပီး ေသြးဆင္းတယ္။ အဲဒီ တစ္ရွဴးေတြက မ်ိဳးဥအိမ္မွာေရာက္ေနလို႔ ဒီျဖစ္စဥ္ကလဲ အဲဒီေနရာမွာ ျဖစ္ေနေတာ့မယ္။ ခက္တာက သားအိမ္လို ထြက္တဲ့ေသြးက ဆင္းထြက္စရာ ေမြးလမ္း (ဗဂ်ိဳင္းနား) မရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးေတြက ေအာင္းေန၊ စုေဝးေနျပီး အိတ္ျဖစ္လာေတာ့တယ္။ အေရာင္ကေသြးျဖစ္လို႔ ရက္ၾကာေလ အေရာင္ေျပာင္းေလ။ နီညိဳညိဳအေရာင္ကို ေခ်ာကလက္လို႔ေခၚၾကတာမို႔ မ်ိဳးဥအိမ္မွာ ေခ်ာကလက္အိတ္လုိ႔ ေခၚတယ္။ ေသြးေဟာင္းေတြက ေပါက္ထြက္လာႏိုင္ျပန္တယ္။ ေဘးမွာရွိတဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြျဖစ္ၾကတဲ့ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္နဲ႔ အစာလမ္းေတြေပၚေရာက္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
(၁) ေဆးေပးနည္း
• NSAID အနာ-အကိုက္သက္သာေဆးေတြေသာက္ရမယ္။ (စာတပုဒ္သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။)
• Hormonal contraception ေဟာ္မုန္းပါ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေပးမယ္။ မ်ိဳဥမထြက္တဲ့ ရာသီစက္ဝန္း ျဖစ္ေနေအာင္ လုပ္ေပးမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးမရေစႏိုင္ပါ။
• Progestational agents (Medroxyprogesterone), Danazol, Gestrinone, or Gonadotropin-releasing hormone agonists (GnRH) ေဆးေတြကိုသံုးတာ မ်ားတယ္။
• GnRH ေဆးကို estrogen နဲ႔ progestogen ေရာေပးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။
• ဒီေဆးေပးနည္းေတြက အားလံုးကို ေပ်ာက္ေစတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ (ေဆာရီး) ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြလဲ ရွိပါမယ္။ ဥပမာ မ်က္ႏွာနီျမန္းတာ၊ အရိုးထုထည္နည္းတာ၊ အသံနက္နဲတာ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးတာ၊ မ်က္ႏွာေမႊးမ်ားတာ။

(၂) ခြဲစိတ္ကုသနည္း
• Laparoscopic surgical approaches ခြဲစိတ္ကိရိယာသံုးျပီး Ovarian adhesions မ်ိဳးအိမ္မွာ တြယ္ကပ္ေနတာေတြကို ရွင္းမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Surgical removal and excision ခြဲစိတ္ထုတ္ဘို႔လိုမယ္။
• Laser surgery ေလဆာနည္းနဲ႔ Cauterization လွ်ပ္စစ္နည္းလဲသံုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သိပ္မထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။
• Endometrioma drainage နည္းနဲ႔ Sclerotherapy နည္းေတြရွိေပမဲ့ သိပ္မေကာင္းလွပါ။
• Conservative surgery ကေလးရႏိုင္ေအာင္ ထိန္းျပီးခြဲစိတ္နည္းကိုလဲ လုပ္ဘို႔လိုတတ္တယ္။ သတိထားဘို႔ရွိျပန္တာက
• FSH values ေဟာ္မုန္းတက္လာႏိုင္ျပီး၊ မ်ိဳးဥအိမ္အလုပ္ကိုနည္းေစႏိုင္တယ္။
• Operative laparoscopic surgery ကိရိယာသံုးခြဲစိတ္နည္းကေန မ်ိဳးပြါးႏိုင္ေခ်ေကာင္းေစႏိုင္ျပီး၊ နာတာကို သက္သာေစႏိုင္တယ္။
• Radical surgical options မရတဲ့အဆံုး အားလံုးထုတ္ေပးရတဲ့ခြဲစိတ္နည္းမွာ Singular or bilateral oophorectomy မ်ိဳးဥအိမ္ကို တဖက္ျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ထုတ္ရတယ္။

ခြဲစိတ္ျပီး သားသမီး ရ မရ အာမခံခ်က္ေတာ့ မရွိပါ။ ေဆာရီး။ ေရာဂါကိုေတာ့ စနစ္တက် ကုသရပါမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား