ေဆးလိပ္ေၾကာင့္အေရျပားမြဲေျခာက္ကာတြန္႕ျခင္းအေၾကာင္း


ထူးျခားတာက ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြရဲ႕ အေရျပားဟာ ေျခာက္ေသြ႔ေနတာပါပဲ။ အေရျပားရဲ႕ အေပၚလႊာမွာ ပံုမွန္ရွိရမယ့္ အစိုဓာတ္ ထူးျခားစြာ ေလ်ာ့နည္းေနတာပါပဲ။ ဒီလို အသားေျခာက္တာကလည္း အေရျပားတြန္႔ေစတ့ဲ အခ်က္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ လိမ္းလိုက္ရတ့ဲ လိုးရွင္း။

အသားစိုျပည္ေစခ်င္တာကိုး။ ေနာက္ၿပီး ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္ ဗီတာမင္ေအဓာတ္လည္း အေရျပားမွာ နည္းသြားပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအဆိုတာ အားလံုးသိၾကတ့ဲအတိုင္း အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ပါ။ အေရျပားကို ဖ်က္ဆီးမယ့္ ေလလြင့္ေအာက္ဆီဂ်င္ အ႐ိုင္းဓာတ္ေတြကို တြန္းလွန္ေပးတာပါ။

ဒီေတာ့ ဗီတာမင္ေအ နည္းသြားရင္ အေရျပား ပိုမိုပ်က္စီးသြားတာပါ။ ေစာေစာကေျပာခ့ဲတ့ဲ ကိုလာဂ်င္၊ အီလတ္စတင္အမွ်င္ေတြ အပ်က္အစီးမ်ားၿပီး အေရျပား အတြန္႔အေခါက္ေတြ၊ အေရးအေၾကာင္းေတြ ေပၚေစတာေပါ့။

အပူဓာတ္ကလည္း အေရျပားကို တိုက္ရိုက္ အထိနာေစပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္မွာ
Infrared radiation လို႔ေခၚတ့ဲ အနီေအာက္ေရာင္ျခည္ေတြ ပါပါတယ္။ ဒီေရာင္ျခည္က အပူဓာတ္ေၾကာင့္လည္း အီလတ္စတင္ အမွ်င္ေတြ ပံုမမွန္ျဖစ္ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အပူနဲ႔မကင္းသူေတြရဲ႕ အေရျပားဟာ တြန္႔ပါသတ့ဲ။ ေဆးလိပ္ရဲ႕အပူေၾကာင့္ ပါးစပ္ဝန္းက်င္က အီလတ္စတင္ေတြ အထိနာၿပီး အဲဒီေနရာမွာ ပိုၿပီးတြန္႔ေနတ့ဲ အေရးအေၾကာင္းေတြ ေပၚေနတာပါ။ ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ အသက္လည္း မတိုေစခ်င္ပါဘူး။ ရုပ္လည္း မအိုေစခ်င္ပါဘူး။ ေရွာင္ၾက၊ ရွားၾကပါ။

Credit : Healthcare.com.mm
Ref : ေဒါက္တာေက်ာ္ေက်ာ္ (အေရျပားအထူးကုဆရာဝန္ႀကီး) ၊ Ziwaka magazine
Myawady Health
https://www.facebook.com/pg/myawadyhealth

သံလြင္ဆီက ဆာေလာင္မႈကို သက္သာ ေစႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာ ေတြရ


သံလြင္ဆီသည္ ဆာေလာင္မႈကို ေျပေပ်ာက္ ေစႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ တစ္ခု တြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ အဆီေလွ်ာ့ ထားေသာ အစားအစာမ်ားကုိ လူႀကိဳက္မ်ားလ်က္ ရွိၿပီး လူသား တို႔သည္ ကိုယ္ခႏၶာ အေလးခ်ိန္ကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အတြက္ အစာေၾက လြယ္ေသာ အစားအစာ မ်ားကို အေတာ္ အသင့္သာ ေရြးခ်ယ္ စားေသာက္ လာသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

သို႔ေသာ္ ၎အစားအစာ တို႔သည္ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ ရွိ၊မရွိ ဆိုသည္မွာ အျငင္းပြားဖြယ္ ကိစၥရပ္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအစားအစာ တုိ႔႔႔႔၌ ကယ္လုိရီ ပါ၀င္မွဳ ပမာဏ နည္းပါးသည္မွာအမွန္ပင္ ္ျဖစ္သည္။

ပါေမာကၡ ပီတာရွီဘာလီ ဦးေဆာင္ေသာ ဂ်ာမနီ ႏိုင္ငံမွ Technische Universitat Manchen အဖြဲ႕ႏွင့္ ပါေမာကၡ ဗီ႐ိုနီခါဆိုမိုက ဦးေဆာင္ေသာ ဗီယင္နာ တကၠသိုလ္မွ အဖြဲ႕တို႔ ပူးေပါင္း၍ စားသံုးရန္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ အဆီမ်ားကို ေလ့လာ ခဲ့ၾကသည္။၎တုိ႕အနက္ သံလြင္ဆီသည္ ဆာေလာင္မွဳကုိ ေျဖေဖ်ာက္ရာတြင္ အထိေရာက္ဆံုး ျဖစ္ေၾကာင္း၊သံလြင္ဆီတြင္ ေသြးထဲ၌ ဆာေလာင္မႈကို သက္သာေစသည့္ ေဟာ္မုန္း serotonin ျဒပ္ပါ၀င္မႈ ပုိမုိမ်ားျပားေၾကာငး္ ၊

သံလြင္ဆီ ဒိန္ခ်ဥ္သည္ အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်ရာတြင္ အသံုးဝင္သည့္ ျဖည့္စြက္စာ ျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရွိ ခဲ့ရသည္ဟု ရွီဘာလီက ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ေလ့လာမႈတြင္ ပါဝင္ ခဲ့သူမ်ားသည္ အဆိုပါ သံုးလတာ ကာလအတြင္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္လာျခင္း၊ အဆီမ်ား ေနျခင္းတို႔ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

ျမ၀တီ

အခ်ိန္တစ္လမၾကာမီ အသားအေရ ၾကည္လင္ေတာက္ပလာေစမည့္ နည္း၂၈ခု

အသားအေရဆိုတာ ညတြင္းခ်င္း ေျပာင္းလဲမသြားပါဘူး။ အသားအေရၾကည္လင္လွပမႈမရွိလို႔ ဆိုၿပီးလည္း စိတ္ဓာတ္မက်ပါနဲ႔။ အသားအေရ ၾကည္လင္ေတာက္ပလာေစဖို႔အတြက္ ေန႔တိုင္း နည္းနည္းခ်င္း ေျပာင္းလဲ ထိန္းသိမ္းမႈေတြ လုပ္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ေအာက္ပါနည္းလမ္းေတြကို တစ္ရက္မွာ အနည္းဆံုးတစ္နည္း က်င့္သံုးလိုက္နာမယ္ဆိုရင္ အသားအေရက ရက္ ၃၀ မတိုင္ခင္ သိသိသာသာ ၾကည္လင္လွပလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၁) အေရျပားအထူးကုဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ

အသားအေရ ၾကည္လင္၀င္းပလိုသူေတြ လုပ္သင့္တဲ့နည္းပါ။ ဒါေပမယ့္ လူအမ်ားစုက ဒီနည္းလမ္းကို ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္ပါတယ္။ အေရျပား အထူးကုဆရာ၀န္က သင့္အသားအေရ အျပစ္အနာအဆာေတြကို ျပဳျပင္ကုသေပးမွာျဖစ္သလို ေနာက္ထပ္အေရျပားျပႆနာေတြ မျဖစ္ေစဖို႔နဲ႔ အသားအေရၾကည္လင္လွပေနေစဖို႔ရာအတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ အႀကံဥာဏ္ေတြကို ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေရျပားအထူးကု ဆရာ၀န္ဆီကို သြားျပတာက သင့္အသားအေရ အလွအပအတြက္ လုပ္သင့္တဲ့ နည္းလမ္းေကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) အယ္ကိုေဟာသုတ္ထားသည့္ ဂြမ္းစျဖင့္ ဖုန္းကို သန္႔စင္ပါ

ဒီေန႔ေခတ္ လူအမ်ားစုဟာ ဖုန္းကို အခ်ိန္အမ်ားႀကီးေပးၿပီး ေျပာတတ္ၾကေပမယ့္ ဖုန္းကိုေတာ့ ပံုမွန္သန္႕ရွင္းစင္ၾကယ္မႈ မလုပ္ျဖစ္ၾကပါဘူး။ ဒါေၾကင့္ ညစ္ပတ္ေနတဲ့ ဖုန္းနဲ႔ ေျပာတဲ့အခါ မ်က္ႏွာအသားအေရကို ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဖုန္းေၾကာင့္ အသားအေရ အျပစ္အနာအဆာ မျဖစ္လြယ္ေစဖို႔ အရက္ျပန္ဆြတ္ထားတဲ့ ဂြမ္းစနဲ႔ ဖုန္းမ်က္ႏွာျပင္ကို မၾကာခဏ သန္႔စင္ေပးပါ။

(၃) ေခါင္းေလွ်ာ္ၿပီးမွ မ်က္ႏွာသစ္ပါ

ေရခ်ိဳးေခါင္းေလ်ွာ္ရင္း မ်က္ႏွာသစ္မယ္ဆိုရင္ အရင္ဆံုး ေခါင္းေလွ်ာ္လိုက္ပါ။ ၿပီးမွ မ်က္ႏွာသန္႔စင္ေဆး လိမ္းၿပီး မ်က္ႏွာသစ္လိုက္ပါ။ ဒိနည္းလမ္းဟာ မ်က္ႏွာအေရျပားေပၚမွာ ရွမ္ပူနဲ႔ ကြန္ဒီရွင္နာ အႀကြင္းအက်န္ေတြ မကပ္ၿငိေစတဲ့နည္းျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္ႏွာ အေရျပား ေပၚ ရွမ္ပူနဲ႔ ကြန္ဒီရွင္နာေတြ ကပ္ၿငိေနရင္ အသားအေရကို စပ္ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္း ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။

(၄) လုပ္ေနက်အက်င့္တစ္ခုေရွာင္ရွားပါ

မ်က္ႏွာေပၚ လက္ေခ်ာင္းနဲ႔ လက္ေတြတင္ၿပီး ပြတ္သပ္တတ္တဲ့ အက်င့္ဆိုးကို ေရွာင္ပါ။ သင့္လက္ေပၚက ဘက္တီးရီးယားေတြေၾကာင့္ အသားအေရ အျပစ္အနာအဆာကို ပိုဆိုးေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မေဆးေၾကာရေသးတဲ့ သင့္လက္ေတြနဲ႔ မ်က္ႏွာေပၚ မအုပ္မိပါေစနဲ႔။

(၅) ဆလီးစလစ္အက္စစ္ပါေသာ မ်က္ႏွာသန္႔စင္ေဆးသံုးပါ

အသားအေရၾကည္လင္ေစမယ့္ မ်က္ႏွာသန္႕စင္ေဆးအမ်ိဳးအစားကို ေရြးခ်ယ္အသုံးျပဳမယ္ ဆိုရင္ ဆလီးဆလစ္အက္စစ္ပါ၀င္တဲ့ သန္႔စင္ေဆးကို ေရြးခ်ယ္သံုးစဲြပါ။ ဆလီးစလစ္ အက္စစ္က မ်က္ႏွာအေရျပား ဆဲလ္ေသေတြကို ေၾကြက်ေစၿပီး ေခြ်းေပါက္က်ယ္တာကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။

(၆) ႏူးညံ့ေသာ မ်က္ႏွာသုတ္ပ၀ါျဖင့္ အေရျပားကို ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္သန္႔စင္ပါ

မ်က္ႏွာသစ္ၿပီးတဲ့အခါ မ်က္ႏွာကို ႏူးညံ့တဲ့ မ်က္ႏွာသစ္ပု၀ါနဲ႔ ေျခာက္ေအာင္ သုတ္ေပးပါ။ တခ်ိဳ႕ မ်က္ႏွာသုတ္ပု၀ါေတြက ၾကမ္းတမ္းၿပီး အသားအေရကို ေသးငယ္တဲ့ျပတ္ရွ ထိခိုက္ရာ ေတြ ျဖစ္ေစနိုင္သလို အေရျပားထဲကို ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ ၀င္လြယ္ေစပါတယ္။

(၇) အျပစ္အနာအဆာမ်ားကို ဖံုးအုပ္ပါ

ေန႔ဘက္အတြင္း သင့္မ်က္ႏွာေပၚက အျပစ္အနာအဆာေတြကို ဖံုးအုပ္ထားရင္ သင့္ကို အလွမပ်က ၾကည့္ေကာင္းေစပါတယ္။ သင့္မ်က္ႏွာအျပစ္အနာအဆာေတြကို ဖံုးအုပ္ႏိုင္တဲ့ မိတ္ကပ္အမ်ိဳးအစားကို စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္တတ္ရင္ ၀က္ျခံအဖုအပိမ့္ေတြကိုပါ အနာက်က္
ေစနိုင္ပါတယ္။

(၈) ေန႔ဘက္တြင္ ရက္တီေနာအလွကုန္ကို ထိန္းခ်ဳပ္သံုးပါ

ေန႔ဘက္မွာ ေနေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ ရက္တီေနာအလွကုန္ေတြရဲ႕ အာနိသင္ ပ်က္ျပယ္မႈ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ ေန႔ဘက္မွာ ထိန္းခ်ဳပ္အသံုးျပဳပါ။

(၉) သၾကားေရွာင္ပါ
ေန႕စဥ္ သင္ စားေသာက္ေနက် အစာထဲမွာ သၾကားကို တတ္နိုင္သမွ် ေရွာင္ပါ။ အမ်ားစုအေနနဲ႔ သၾကားကို ေရွာင္တဲ့အတြက္ မ်က္ႏွာအသားအေရ ခ်က္ခ်င္းၾကည္လင္ လာတာကို ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

(၁၀) တစ္လတစ္ႀကိမ္ႀကီးမားေသာ ၀က္ျခံဖုေပါက္ေနလွ်င္ ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္

တစ္လတစ္ႀကိမ္ႀကီးမားေသာ ၀က္ျခံဖုက ေမးရိုးေနရာတစ္၀ိုက္ေပါက္ေနရင္ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ လစဥ္ရာသီလာခါနီးမွာ ဆားကဲတဲ့ အစားအေသာက္ ေတြကို ေလ်ွာ့စားပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ၿပီး အိပ္ေရး၀၀ အိပ္စက္အနားယူေပးပါ။

(၁၁) မ်က္ႏွာလိမ္းဆီျဖင့္ အစိုဓာတ္ထိန္းပါ

မ်က္ႏွာအသားအေရ စိုျပည္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းေနခ်ိန္မွာ အဆီတစ္မ်ိဳးမ်ိဳး(ဥပမာ- သံလြင္ဆီ၊ ဗက္ဆလင္းအလွဆီ)ကို လိမ္းတာအေကာင္းဆံုးပါ။ ဒါမွသာ ဆီၾကည္အပိုေတြ မထြက္ရွိေစဘဲ အသားအေရ စိုျပည္ႏူးညံ့ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၁၂) မိတ္ကပ္ဘရပ္ရွ္မ်ားကို တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ ေဆးေၾကာပါ

မိတ္ကပ္ဘရပ္ရွ္မ်ားကို ေဆးေၾကာသန္႔စင္ဖို႔ ေမ့ေလ်ာ့ေနပါသလား။ မိတ္ကပ္ဘရပ္ရွ္ေတြမွာ ကပ္ၿငိေနတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြက သင့္မ်က္ႏွာေပၚမွာ ကပ္ၿငိရင္း အဖုအပိမ့္ေတြ ျဖစ္ေပၚ လာတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ပတ္မွာ အနည္းဆံုးတစ္ႀကိမ္ မိတ္ကပ္ဘရပ္ရွ္ေတြကို သန္႔စင္ေပးသင့္ပါတယ္။

(၁၃) မ်က္ႏွာသစ္ၿပီးတိုင္း တိုနာလိမ္းပါ

မ်က္ႏွာသစ္ၿပီးတဲ့အခါ အေရျပားေပၚက သဘာ၀အဆီေတြ ကင္းစင္မသြားေစဖို႔နဲ႔ ေခြ်းေပါက္ က်ဥ္းကာ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေနေစဖို႔ တိုနာလိမ္းသင့္ပါတယ္။

(၁၄) စိမ္းစိုေသာ အသီးအႏွံမ်ားထည့္စားပါ

အသားအေရ ၾကည္လင္သန္႔စင္ေစဖို႔ရာအတြက္ ေန႔စဥ္စားေသာက္တဲ့ အစာထဲမွာ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြနဲ႔ သစ္သီး၀လံေတြကို ထည့္စဥ္းစားေပးရပါမယ္။

(၁၅) တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ ေခါင္းအံုးစြပ္ေလွ်ာ္ဖြတ္ပါ

တစ္ပတ္မွာ တစ္ႀကိမ္ခန္႔ ေခါင္းအံုးစြပ္နဲ႔ အိပ္ရာခင္းကိုေလွ်ာ္ဖြတ္ေပးပါ။ ေခါင္းအံုးစြပ္နဲ႔ အိပ္ရာခင္းမွာ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ ကပ္ၿငိေနရင္ သင့္မ်က္ႏွာအသားအေရကို အျပစ္ အနာအဆာ ထင္လြယ္ေစနိုင္ပါတယ္။

(၁၆) အေရျပားနီျမန္းမႈကိုေလွ်ာ့ခ်ပါ

အေရျပားနီျမန္းမႈျဖစ္ေနရင္ ေရခဲတံုးကပ္တဲ့နည္း ဒါမွမဟုတ္ ေရခဲေရဖ်န္းတဲ့နည္းနဲ႔ အေရျပား နီျမန္းမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ နီျမန္းေနတဲ့ ၀က္ၿခံအဖုေတြေပၚ ေရခဲကပ္ေပးပါ။

(၁၇) ဆံစပ္တစ္ေလွ်ာက္ အဖုအပိမ့္ေပါက္လွ်င္ ရွမ္ပူေျပာင္းသံုးပါ

ဆံစပ္နဲ႔ ဆံပင္ ထိေတြ႕ေနတဲ့ အေရျပားေပၚမွာ အဖုအပိမ့္ေတြ ေပါက္ေနရင္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္နဲ႔ ဓာတ္မတည့္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ တျခားေဖာ္ျမဴလာနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကို ေျပာင္းသံုးပါ။

(၁၈) မ်က္ႏွာအသားအေရကို ေၾကးခြ်တ္ပါ

တစ္္လမွာ အနည္းဆံုး တစ္ႀကိမ္ခန္႔ မ်က္ႏွာအသားအေရကို ေၾကးခြ်တ္ေပးပါ။ ေရွာက္သီး၊ သံပရာသီး၊ ရွလကာရည္အစရွိတဲ့ ေၾကးခြ်တ္ပစၥည္းေတြ သံုးၿပီး မ်က္ႏွာ အသားအေရကို သန္႔စင္ေအာင္ ေၾကးခြ်တ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၁၉) အက္စ္ပရင္ႏွင့္ေပါင္းတင္ပါ

၀က္ျခံအဖုအႀကီးေတြ ေပါက္ေနရင္ အက္စ္ပရင္ ၅-၈ျပားကို ႀကိတ္ေျခၿပီး ေရနဲ႔ ေဆးပ်စ္ေအာင္ ေဖ်ာ္ကာ ၀က္ၿခံအဖုအပိမ့္ေတြေပၚမွာ သုတ္လိမ္းေပးပါ။ တစ္ညတာအတြင္း အဖုအရြယ္အစား သိသိသာသာ ေလ်ာ့ပါးသက္သာသြားပါလိမ့္မယ္။

(၂၀) ေခြ်းေပါက္မ်ားကို သန္႔စင္ပါ

ေခြ်းေပါက္ထဲမွာ ဖုန္မႈန္႔၊ မိတ္ကပ္အႀကြင္းအက်န္ အစရွိတဲ့ အညစ္အေၾကးေတြ ပိတ္ဆို႔ေနနိင္ တာေၾကာင့္ တစ္ပတ္မွာ ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔ သန္႕စင္ေဆးေၾကာေပးသင့္ပါတယ္။

(၂၁) ရာသီတိုင္း ေနကာခရင္မ္လိမ္းပါ

ေႏြရာသီမွာတင္မက ေဆာင္းတြင္းကာလနဲ႔ မိုးရာသိေတြမွာပါ ေနကာခရင္မ္ကို လိမ္းသင့္ပါတယ္။ သင့္မ်က္ႏွာအတြက္ ၀က္ညခံ အဖုအပိမ့္မျဖစ္လြယ္တဲ့ ေနကာခရင္မ္ အမ်ိဳးအစားကို ေရြးခ်ယ္လိမ္းသင့္ပါတယ္။

(၂၂) အိပ္ေရး၀၀ အိပ္စက္အနားယူပါ

ညဘက္မွာ အိပ္ေရး၀၀ အိပ္စက္အနားယူတာေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရံုသာမက အသားအေရ အျပစ္အနာအဆာေတြကိုလည္း ကင္းစင္ သက္သာသြားေစပါတယ္။

(၂၃) တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ေပါင္းတင္ပါ

မ်က္ႏွာအသားအေရ ၾကည္လင္လွပေစဖို႔ တစ္ပတ္မွာတစ္ႀကိမ္ခန္႔ မ်က္ႏွာသန္႔စင္ေစတဲ့ ေပါင္းတင္ကပ္ခြာ( Skin Clearing Mask) ကိုသံုးၿပီး ေပါင္းတင္ေပးသင့္ပါတယ္။

(၂၄) တစ္ေန႔တာအတြင္း ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ

ေရမ်ားမ်ား ေသာက္တာေၾကာင့္ တစ္ေန႔တာအတြင္း စိတ္ေရာကိုယ္ပါ လန္းဆန္းေစသလို အသားအေရကိုလည္း ၾကည္လင္၀င္းပေစပါတယ္။

(၂၅) မိတ္ကပ္မဖ်က္ဘဲ အိပ္ရာမ၀င္ရ

မိတ္ကပ္ေတြကို သန္႔စင္ေဆးေၾကာမႈ မလုပ္ဘဲ အိပ္ရာမ၀င္သင့္ပါဘူး။ ဒါကို စည္းမ်ဥ္း တစ္ရပ္လို လိုက္နာပါ။ အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာကို အနည္းဆံုး စႏိုးတာ၀ါနဲ႔ သန္႔စင္ၿပီမွ အိပ္ရာ၀င္သင့္ပါတယ္။

(၂၆) တစ္ပတ္သံုးႀကိမ္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ

တစ္ပတ္မွာ အနည္းဆံုးသံုးႀကိမ္ခန္႔ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာေၾကာင့္ ကိုယ္တြင္းက်န္းမာေရးကို ထိန္းသိမ္းေပးနိုင္ရံုသာမက ေခြ်းထြက္ကာ အသားအေရကိုလည္း ဟန္ခ်က္ညီညီ လွပၾကည့္ေကာင္းေစပါတယ္။

(၂၇) သင့္ခႏၵာကိုယ္ကိုလည္း ေမ့ေလ်ာ့မထားပါႏွင့္

ေရခ်ိဳးၿပီး အေရျပားကို ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ သုတ္ၿပီးခ်ိန္မွာ တစ္ကိုယ္လံုးကို ေဘာ္ဒီလိုးရွင္း လိမ္းေပးပါ။ ခႏၵာကိုယ္အသားအေရကို စိုျပည္ႏူးညံ့ေခ်ာေမြ႔ေစပါတယ္။

(၂၈) အသားအေရ ထိန္းသိမ္းမႈကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ပါ

အထက္က အသားအေရ ထိန္းသိမ္းနည္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ရင္း အသားအေရက သိသိသာသာ ၾကည့္ေကာင္းလာတယ္ဆိုရင္ သင္လိုခ်င္တဲ့ အတိုင္းအတာအထိ ျမင္ေတြ႔ရေစဖို႔ အသားအေရကို ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းသြားသင့္ပါတယ္။

မွတ္ခ်က္။ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလထုတ္ အာေရာဂ်ံမဂၢဇင္း အတဲြ(၂၅၉) မွ ဇြန္ခိုင္ဦး(ေဆး၀ါးတကၠသိုလ္)ေရးသားေသာ ေဆာင္းပါးအား ေကာက္ႏုတ္တင္ျပသည္။

MOI Webportal Myanmar

က်န္းမာေရးအတြက္ ေမးခြန္းလႊာ

ေမး။ ။ ဖ်ားနာရင္ ကိုယ္လက္ ကိုက္ခဲ ေညာင္းညာရင္၊ တုပ္ေကြးမိရင္ စားသင့္တဲ့ ဓာတ္စာကို ေျပာေပးပါဆရာ။
ေမာင္ေမာင္(ရန္ကင္း)
ေျဖ။ ။ ဖ်ားနာျခင္း၊ ကိုယ္လက္ ကိုက္ခဲ နာက်င္ျခင္း၊ တုပ္ေကြးမိျခင္းမွာ ပံုမွန္ စားေသာက္ေနက် အစားအစာ၊ ေပ်ာ့ေျပာင္းတဲ့ ဆန္ျပဳတ္၊ စြပ္ျပဳတ္၊ ျမဴစြမ္ျပဳတ္၊ ေခါက္ဆြဲျပဳတ္ စားႏိုင္တယ္။
အခ်ဳိရည္၊ ဓာတ္ဆားရည္၊ သစ္သီးမ်ား၊ မလိုင္ထုတ္ၿပီး ပံုသြင္းထားတဲ့ ဒိန္ခဲ၊ တေဆးနဲ႔လုပ္တဲ့ ေပါင္မုန္႔၊ အစားအစာမ်ား စားႏိုင္ပါတယ္။ စားၿပီး နာရီဝက္၊ တစ္နာရီၾကာမွ ၫႊန္ၾကားတဲ့ ေဆးေသာက္ သင့္တယ္။ အဆီ ထုတ္ထားတဲ့ ဒိန္ခ်ဥ္မွ အက္ဆီဒိုဖိလစ္နဲ႔ ဘိုင္ဖီးတပ္(Acidophilis, Bifetus) ပါဝင္သလို နာနတ္သီးမွာ ဘ႐ိုမလင္ (Brome Lain) အင္ဇိုင္းပါလို႔ အစာေၾကမႈကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစလို႔ စားသင့္တယ္။ ေဂၚဖီထုပ္၊ မုန္လာဥနီမွာ အင္ဆူလင္ပါၿပီး မိတ္ေဆြ ပိုးမႊားတိုးပြား ေစတယ္။ ၾကက္သြန္ျဖဴကေတာ့ ပိုးမႊား ေသေစတယ္။ ဒိန္ခ်ဥ္ထဲ ပါတဲ့ အက္ဆီဒိုဖိလစ္နဲ႔ ဘိုင္ဖီးတပ္ေဆးကို တစ္ခါေသာက္ ႏွစ္လံုးနဲ႔ ပဋိဇီဝေဆး ေသာက္ၿပီး ေျခာက္ပတ္ၾကာတဲ့ အခါ ေသာက္သင့္တယ္။ ဘိုင္အိုတင္း (Biotin) ပါတဲ့ ဗီတာမင္ဘီ ေဆးျပား ေသာက္ရမယ္။ စပ်စ္သီးက ထုတ္တဲ့ အဆီ၊ သံလြင္ဆီနဲ႔ မစ္တက္စေတး (Mith Thistle) ေသာက္သင့္တယ္။ ပန္းဝတ္မႈန္ ျဖည့္စြက္ အာဟာရဟာ သဘာဝ ပဋိဇီဝေဆး ျဖစ္တယ္။ ခုခံအား စနစ္ေကာင္း ေစၿပီး ေရာဂါကာကြယ္ ေစတယ္။ သီးျခား အႀကံျပဳ ခ်င္တာက လမ္းေဘး ေဆးဆိုင္၊ ကြမ္းယာဆိုင္က တြဲေပးတဲ့ စပ္ေဆး ေသာက္တာ ေရွာင္ရွားၿပီး မိမိ က်န္းမာေရး အတြက္ တတ္သိနားလည္တဲ့ ဆရာဝန္၊ ေဆးခန္း၊ ေဆး႐ုံမ်ားကို အားကိုးပါလို႔။

ေဒါက္တာလြင္သန္႔(ေဆး-၂)

ျမ၀တီ

Supplementary foods ကေလးအတြက္ ျဖည့္စြက္စာ


ဆရာရွင့္ အမ်ားအားျဖင့္ ကေလးငယ္ေတြကို ၆ လျပည့္မွ ျဖည့္စြက္စာ ေကြ်းရမယ္လို႔ သိထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မသားေလးကို ၄ လျပည့္ၿပီး၊ ေနမေကာင္းလို႔ ေဆးခန္းသြားျပေတာ့ ကေလးအထူးကုက ျဖည့္စြက္စာေကြ်းလို႔ရၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္ရွင့္။ က်မလည္း nestle ကေလးအဟာရမွဳန္႔ ေကြ်းေနပါတယ္ေဒါက္တာ။ အဲ႔ဒါ ဘယ္လိုနားလည္ရမလဲဆိုတာ ရွင္းျပေပးပါရွင့္။ ဘာေတြျဖစ္နိုင္သလဲလို႔လည္း သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

ကေလးအတြက္ ျဖည့္စြက္စာ ေမးလာသူေတြ မနည္းပါ။ ခပ္တိုတိုေတြသာေျဖခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ ျဖည့္စြက္စာ စာတပုဒ္ ေရးျဖစ္သြားလို႔ ေမးတဲ့သူကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကေလးေဆးပညာလိုေရးရင္ ဖတ္ရတဲ့သူအတြက္ ခက္ေနမွာမို႔ ရိုးရိုး ရွင္းရွင္းသာ ေရးပါရေစ။ အစဥ္အလာ ဆရာဝန္ေတြသင္ခဲ့တာက ကေလးေတြကို ၄-၆ လကစျပီး ျဖည့္စြက္စာေကြ်း၊ ၁ ႏွစ္၊ ၁ ႏွစ္ခြဲရွိလာရင္ ႏို႔ျဖတ္။ ေနာက္ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ ရွိလာရင္လဲ ႏို႔ျဖတ္။ ႏို႔မျဖတ္ခင္မွာ မိခင္ႏို႔လဲတိုက္ပါ၊ ျဖည့္စြက္စာလဲ ေကြ်းပါ။ ႏို႔တခုတည္းနဲ႔ေတာ့ ၆ လေနာက္မွာ မလံုေလာက္ပါ။

ဘယ္လိုအစာေကြ်းပါဆိုတာ ေယဘုယ်ေျပာရရင္ လူၾကီးစားတာထဲက မမာတာ နဲ႔ မစပ္တာေတြအကုန္ျဖစ္ပါတယ္။ သြားမေပါက္ခင္ တခါထဲျမိဳခ်ႏိုင္တာကို ေကြ်းရပါမယ္။ အသား-ငါး၊ အသီး-အရြက္၊ ပဲ၊ ထမင္း။ ဆီ နဲနဲ ပါပါေစ။ ဝါးစရာ မလိုေလာက္ေအာင္ ေပ်ာ့တာ၊ ႏူးတာလုပ္ျပီး ေကြ်းႏိုင္ပါတယ္။ ဟင္းရည္၊ ပဲဟင္းရည္ တိုက္ႏိုင္တယ္။ ၾကက္ဥျပဳတ္၊ အာလူးျပဳတ္၊ ကန္စြန္းဥျပဳတ္ စတာေတြ ေကြ်းႏိုင္တယ္။ အဆင္သင့္လုပ္ ကေလးစာေတြလဲ ရပါတယ္။

ကေလးေတြလဲ လူၾကီးေတြလိုဘဲ အၾကိဳက္ဆိုတာ ေရြးမယ္။ အသီးေဖ်ာ္ရည္ကို အိမ္မွာလုပ္တာလဲ ေကာင္းတယ္။ ဆိုင္ကအသင့္လုပ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး အဆင္ေျပတာ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ Junk food လို အသင့္ထုပ္ပိုးျပီး ေခတ္ေပၚအစာေတြ ေရွာင္ပါ။ အိမ္မွတင္လဲ လူၾကီးထမင္းဝိုင္းက ကေလးနဲ႔ မပူမစပ္တဲ့ ဟင္းအရည္ကို တိုက္ႏိုင္တယ္။ အသီးအႏွံထဲကလဲ ဝါးစရာမလိုတာကို ေသးေသးေလးေတြလုပ္ျပီး ေကြ်းႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးဆိုတာ တေန႔မွာ အၾကိမ္မ်ားမ်ား၊ တခါမွာ နည္းနည္း ေကြ်းရမယ္။ ၾကက္ဥ၊ အာလူး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊ သေဘၤာသီး စတာေတြ ရပါျပီ။ ပ်ားရည္ကေတာ့ သတိထားစရာရွိတယ္။ စာတပုဒ္ေရးထားပါတယ္။

၁ ႏွစ္ေက်ာ္ရင္ အစံုေကြ်းႏိုင္ပါတယ္။ အစံုဆိုတာ ထမင္း-ဟင္းေတြ ေျပာတာပါ။ လူၾကီးေတြလိုဘဲ ႏြားႏို႔၊ အသီးအႏွံ၊ သြားရည္စာ စားႏိုင္ျပီေပါ့။ သိတဲ့အတိုင္း သြားရည္စာ မ်ားရင္ ပင္မအစား ထမင္းနည္းတတ္တယ္။ ႏြားႏို႔ကို ႏိုင္ငံေတြမွာ ေရာင္းခ်ပံုမတူၾကပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီတာ စံသတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔အညီသာေရာင္းခ်ရတဲ့ဆီမွာေတာ့ ထူးေျပာစရာမရွိပါ။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေျပာစရာေတြ မ်ားလြန္းတဲ့အထဲမွာ ႏြားႏို႔လဲပါတယ္။ ႏြားကေနကူးစက္တဲ့ (တီဘီ) ဆိုတာရွိလို႔ ႏြားႏို႔ကို Pasteurized milk ေခၚတဲ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့အပူခ်ိန္အထိေပးထားတာကိုသာ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိတယ္။ ဒါေတာင္မွ ႏြားႏို႔ထဲမွာ ရွိရွိသမွ် ပိုးေတြ အကုန္ ေသေသးတာမဟုတ္ပါ။ ပြက္ေအာင္က်ိဳလိုက္ရင္ ပိုးေတြေသျပီလို႔ မွတ္ယူႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးတိုက္ဘို႔ဆိုရင္ လူၾကီးေတြလို အဆီထုတ္ေနစရာမလိုပါ။

ေခ်ာကလက္လည္း ေကာင္းတဲ့အစာပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ကေလးေတြ သြားမေကာင္းျဖစ္ရတဲ့ တရားခံလဲျဖစ္တယ္။ အခ်ိဳစာမွန္သမွ် သြားသတိထားရမယ္။ အခ်ိဳစာေတြထဲမွာပါတဲ့ သၾကားဓါတ္က သြားရည္နဲ႔ ေပါင္းေတာ့ အက္စစ္ထြက္ျပီး သြားရဲ႕ အေပၚယံေၾကြလႊာကို ဒုကၡေပးတယ္။ အခ်ိဳဆိုတာထဲ အကုန္ပါတယ္။ ထမင္း၊ သၾကား၊ ထန္းခ်က္၊ ေခ်ာကလက္၊ အိုက္စ္ခရင္မ္၊ အခ်ိဳရည္။

ကေလးဉာဏ္ေကာင္းဘို႔ဆိုတာ အစာအာဟာရက သက္ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အစာဆိုတာ နည္းတာ-မ်ားတာအျပင္ မွ်တဘို႔က ပိုသတိထားရတယ္။ မွ်တတယ္ဆိုတာ အမ်ိဳးအမယ္ စံုရမယ္၊ သင့္ရတယ္။ မ်ိဳးဗီဇ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ေလ့လာမႈ၊ သင္ၾကားေပးမႈ၊ ေရာဂါဘယကင္မႈေတြ အားလံုးက ကေလးရဲ႕ ကိုယ္စိတ္က်န္းမာေရးကို သက္ေရာက္ေစပါတယ္။
ကေလး အားေဆးဆိုတာ အေျခခံက ဗီတာမင္ဘီအုပ္စုျဖစ္တယ္။ သြားေပါက္ခ်ိန္မို႔ ကယ္လ္စီယမ္ပါေပးႏိုင္တယ္။ အားေဆးေတြကို နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေနရာတကာဝယ္လို႔ရတယ္။ ေစ်းၾကီးတိုင္း ပိုေကာင္းမယ္ မဟုတ္ပါ။ နာမည္ရတဲ့ ကုမၸဏီကေန ထုတ္တာဆိုရင္ ျပီးတာပါဘဲ။ အားေဆးတိုက္တာ အစာစားျပီခ်ိန္ ေကာင္းပါတယ္။ လူၾကီးေတြလို တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ မနက္-ညေန တိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕မိဘေတြက တမ်ိဳးမ်ိဳးေကြ်းျပီး တခုခုျဖစ္ရင္ ေကြ်းလိုက္တာနဲ႔ မတည့္ဘူးလို႔ တထစ္ခ်မွတ္တတ္ၾကတယ္။ မမွန္ပါ။ မတည့္ဘူးဆိုတာ ရွားလြန္းပါတယ္။ မတည့္တဲ့လကၡဏာေတြ သပ္သပ္ရွိပါတယ္။ အလာဂ်ီနဲ႔ အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း လကၡဏာေတြျဖစ္တယ္။ ဝမ္းပ်က္ရင္ အဲဒီတနပ္မွာ ဝမ္းပ်က္ေစတာ ပါသြားလို႔ျဖစ္မယ္။ မေကြ်းပဲထားရင္ ကေလးရဲ႕ အစာေခ်လမ္းက အဲလိုအစားအေသာက္မ်ိဳးကို ေက်ခ်က္ဘို႔ ခ်က္ခ်င္းမလုပ္တတ္ေတာ့ပဲျဖစ္သြားမယ္။ က်င့္ယူေနရလိမ့္မယ္။

တိုးတက္တဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာေတာ့ ကေလးငယ္ေလးေတြအတြက္ အစားအစာ အမ်ိဳးစံုကို အဆင္သင့္လုပ္ထားတာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရႏိုင္တယ္။ ဆန္၊ ဂ်ံဳ၊ ပဲ၊ အသီးအႏွံေတြနဲ႔လုပ္ထားတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း တင္သြင္း၊ ထုတ္လုပ္သင့္ၾကတယ္။ ဆီရီရယ္ေခၚ မနက္စာကိုလည္းသံုးႏိုင္ၾကပါတယ္။

အစာလမ္းကေန ကူးစက္ေရာဂါေတြကို ေရွာင္ဘို႔သာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဝမ္းပ်က္၊ ဝမ္းကိုက္၊ တိုက္ဖြိဳက္၊ အသည္းေရာင္ ေအ၊ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြအားလံုးဟာလဲ အပူလံုေလာက္ေအာင္ေပးတာနဲ႔ ပိုးေတြက ေသၾကတယ္။ မီးေပၚမတင္ရတဲ့အစားေတြကို ပိုဂရုစိုက္ပါ။ ယင္၊ ပိုးဟပ္၊ ၾကြက္ေတြရန္က ေရွာင္ပါ။ ပုလင္း၊ ဇြန္း၊ ပန္းကန္၊ အိုး၊ ခြက္၊ ဒယ္ေတြကို သန္႔ပါေစ။ ကာကြယ္ေဆးေတြ စနစ္တက်ထိုးပါေလ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

ေက်ာကုန္းနာရင္ေျခေထာက္ကိုႏွိပ္ပါ


ေျခဖဝါးေဘးဖက္ေတြဟာ ေက်ာကုန္းနဲ႔ဆက္စပ္မႈ ရွိပါတယ္။ အဆိုပါေနရာကို နွိပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ ေက်ာရုိးမွာ ခံစားေနရတဲ့ တင္းၾကပ္တာေတြ၊ နာက်င္တာေတြကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။ နွိပ္နည္းကိုေတာ့ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

(၁) ေျခနွစ္ေခ်ာင္းကို ၾကက္ေျခခတ္ပံုစံထားျပီး ထုိင္ပါ။ ေျခဖဝါးတစ္ဖက္ကို သင့္လက္ထဲမွာ ထားပါ။

(၂) ပံုမွာ ျပထားတဲ့ မ်ဥ္းေၾကာင္းဟာ သင့္ေၾကာရိုးနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ဒီမ်ဥ္းအတုိင္း နွိပ္ေပးပါ။ နွိပ္တဲ့အခါမွာ ေျခမနားကေန အေနာက္ဖက္ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း နွိပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၃) တစ္ခါနွိပ္ရင္ ၁၀မိနစ္၊ မိနစ္၂၀ ေလာက္ နွိပ္ေပးသင့္ျပီး တစ္ပတ္ကို ၃၊ ၄ ရက္ ပံုမွန္နွိပ္ေပးပါ။ တစ္ပတ္ကို ၃၊ ၄ ရက္ ပံုမွန္နွိပ္ေပးရင္ တင္းက်ပ္နာက်င္တာေတြကို ေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္

Myawady Health
https://www.facebook.com/pg/myawadyhealth

ေခါင္းေလွ်ာ္တဲ့အခါမွာ လံုး၀ မျပဳလုပ္သင့္တဲ့ အရာတစ္ခု


သင့္အေနနဲ႔ သင့္ဆံပင္ရဲ ႔ အျမစ္ေတြကို ေပါင္းေဆး အသံုးမျပဳသင့္ပါဘူး။

ဆံသား အားလံုးကို ခ်စ္ျမတ္ႏို္းတဲ့အေနနဲ႔ ေခါင္းေလွ်ာ္တဲ့အခါမွာ သင့္ဆံပင္ရဲ ႔ အျမစ္( ဦးေရျပားနဲ႔ ထိစပ္ ေနေသာေနရာ)ကို ေပါင္းေဆး(conditioner) လံုး၀ မသံုးသင့္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာကိုေတာ့ အႏုပညာသမားတို႔ရဲ ႔ စတိုင္လ္ ပညာရွင္ နဲ႔ Ted Gibson Color ကုမၼဏီ ရဲ ႔ ဒါရိုက္တာ Kitty Nadel က အခုလို ရွင္းျပထားပါတယ္။

“သင့္ဆံသားဟာ ထူသည္ျဖစ္ေစ ၊ ပါးသည္ျဖစ္ေစ ၊ ေပါင္းေဆးမွာပါ၀င္တဲ့ ၾသဇာဓါတ္ေတြဟာ ဆံသားရဲ ႔အျမစ္ကို ေကြးညြတ္သြားေစပါတယ္။ သဘာ၀ အားျဖင့္ ဦးေရျပားကို အဆီျပန္သြားေစၿပီး သင့္ဆံသားဟာ ဘာထုထည္မွ ရွိလာေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ သင့္ဆံပင္ဟာ ေန႔လည္ပိုင္းမွာပင္ အၿမဲတမ္း စိုရႊဲသလို ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္”

Kitty ရဲ ႔ ေျပာၾကားခ်က္အရေတာ့ သင့္အေနနဲ႔ ဆံပင္တစ္ခုလံုးကို ရွန္ပူ နဲ႔ ေလွ်ာ္သင့္ေပမယ့္ ေပါင္းေဆးသံုးတဲ့ အခါမွာေတာ့ ဆံသားရဲ ႔ အဖ်ားကိုသာ သံုးစြဲသင့္ပါတယ္။

“သင့္ဆံပင္ဟာ သင္နဲ႔အတူ ၾကာရွည္စြာ ရွိေနႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သတိရပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ဆံသားေတြ အာဟာရ ျပည့္၀ေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ သင့္ေၾကာင့္ သင့္ဆံသားေတြဟာ ထူလိုက္ပါးလိုက္ ျဖစ္ၿပီးပါၿပီ။ (အေရာင္ဆိုးျခင္း ၊ ဆံပင္စတိုင္လ္တစ္ခု ညွပ္ျခင္းကို ဆိုလိုသည္)။ ဒါေၾကာင့္ ပိုမို ဂရုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္” လို႔လည္း သူမက ဆိုပါတယ္။

ဆံသားရဲ ႔ အျမစ္ကို ေပါင္းေဆး မသံုးသင့္တဲ့ အေနအထားဟာ သင့္ရဲ ႔ ဦးေရျပား ေျခာက္ေသြ႔အခါမ်ိဳး (သို႔) ထိန္းသိမ္းရခက္တဲ့ ဆံသား ထူထူ ရွိတဲ့ အခါမ်ိဳးပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ Kitty ရဲ ႔ ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရပါတယ္။

Myawady Health
https://www.facebook.com/pg/myawadyhealth

Thalassemia သာလာဆီးမီးယား ေသြးအားနည္းေရာဂါ


၁။ မဂၤလာပါ ဆရာ သမီး သားႀကီးက ၇ႏွစ္ပါ။ Thalasscmia ရွိလို႔ ေသြးခဏခဏသြင္းရပါတယ္။ မ်က္တြင္းညိဳၿပီး မ်က္လံုးေတြဝါေနပါတယ္။ ဆီးလဲအေရာင္ေျပာင္းၿပီဆို အဖ်ားလဲရွိလာပါတယ္။ အဖ်ားက်ေဆး ၄ နာရီတခါ တိုက္လဲ မရပါဘူး။ ေဆးရံုတက္ၿပီးေသြးသြင္းရပါတယ္။ ၂လတစ္ခါ ေသြးသြင္းရပါတယ္။ ဆရာဝန္က ေသြးနီဥကြဲတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ Bata Thalasscmia hemoglobin E လို႔ေျပာပါတယ္။ Foliamin Tabs 5MGနဲ႔ COX MULTIVIT 60ML oneday 5Cc ေပးလိုက္ပါတယ္။ အဖိုး အဖြားေတြက ဘယ္ေတာ့ေပ်ာက္မွာလဲ။ ဘယ္အခ်ိန္ထိ ေသြးသြင္းရမလဲလို႔ ေမးေနၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုအစားအစာမ်ိဳးေကၽြးသင့္လဲဆရာ။ ဘယ္လိုလုပ္ေပးသင့္ပါသလဲ။ ၿပီးေတာ့ သားငယ္ေလးက ၂ ႏွစ္ပါဆရာ။ သားငယ္ေလးမွာေရာ ဒီေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ ရိုေသေလးစားလၽွက္ပါဆရာ။

၂။ ဆရာ႐ွင့္ ကြ်န္မသားေလးမွာ Thalassemia ေရာဂါ႐ွိေနပါတယ္။ ၁ ႏွစ္သားမွာေသြးစသြင္းရျပီး ၂ လ တၾကိမ္ ေသြးသြင္းေနရပါတယ္။ အခုက၁ႏွစ္နဲ႔၅လ႐ွိပါျပီ။ ေသြးစစ္တဲ့အေျဖမွာ alpha tala, beta tala, HbE လို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ေရာဂါျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းရင္း၊ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသႏိုင္တဲ့နည္းလမ္း႐ွိမ႐ွိ၊ ေသြးသြင္းရတဲ့ အၾကိမ္ေရ ေလ်ာ့ႏိုင္ေခ်႐ွိမ႐ွိ၊ သံဓာတ္ေခ်ဖ်က္ေဆးေရ႐ွည္ေသာက္ရင္ ဘယ္လို ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး ခံစားရမယ္ဆိုတာ ဆရာ့ဆီက အၾကံဥာဏ္ေတာင္းခ်င္လို႔ပါဆရာ။ ခုေခတ္စားေနတဲ့ အခ်င္းေသြးနဲ႔ပင္မဆဲလ္သိမ္းထားရင္ ဒီလိုေရာဂါမ်ဳိးကို ကုသလို႔ရႏိုင္မလား႐ွင့္။

၃။ ဆရာ ေက်းဇူးျပဳၿပီး Thalassemia အေၾကာင္း အက်ယ္ေရးေပးပါလားရွင္ ျမန္မာျပည္မွာ အဲဒါကို သိသူ အင္မတန္ နည္းတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။ အဲလိုမသိေတာ့ ကေလးမယူခင္ႀကိဳတင္ ေဆးမစစ္မိၾကဘူး ကၽြန္မဆိုရင္ ကိုယ္ဝန္ငါးလမွ ဆရာဝန္က သံသယရွိလို႔ စစ္ခိုင္းေတာ့မွ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းၾကားဘူးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ႀကီးနဲ႔ေတာ္ေတာ္ စိတ္ေသာက ေရာက္ခဲ့ရပါတယ္။ ခုေတာ့ သိသေလာက္သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြေတြကို ေျပာျပပါတယ္။ ကိုယ့္လို မျဖစ္ေအာင္ Thalassemia major ဆိုရင္ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမွာ ကေလးကို terminate လုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းတယ္ဆရာ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ကိုယ္ဘဲခ်ရေပမယ့္ ကေလးမယူခင္ ႀကိဳသိထားရင္ စိတ္ကိုျပင္ဆင္ထားလို႔ရတယ္။ ေက်းဇူးပါ။

၄။ ကြ်န္မကကိုယ္ဝန္လြယ္ထားတာ ၄ လရိွပါျပီ။ (႕႕႕႕႕) မွာအလုပ္ေနတဲ့အတြက္ ဒီကေဆးရံုမွာပဲ ျပထားပါတယ္။ အရင္အပတ္က ဆီး၊ ေသြးစစ္ထားပါတယ္။ အခု result ကိုအတူပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္ဆရာ။ အသက္က ၃၃ ႏွစ္ပါ။ အဲဒီထဲက Thalassaemia trait ဆိုတာဘာကိုေျပာတာလည္း။ အေရးၾကီးပါသလား။ လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္ပါသလား။ နားမလည္လို႔ပါဆရာ။

၅။ မဂၤလာပါဆရာ။ ဆရာ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်န္းမာခ်မ္းသာပါေစလို႔ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလိုက္ပါတယ္ရွင္။
သမီးရဲ႕ သားေလးက ခု ၅ လသားပါ။ ဒီလထဲမွာပဲ သားမွာ ဘီတာ Thalassemia E ျဖစ္ေနမွန္း သိခဲ့ရပါတယ္။ အရမ္းလည္းစိတ္ပူမိပါတယ္ဆရာ။ ေရွ႕ဆက္ သမီးဂရုစိုက္ ဆင္ျခင္သတိထားရမွာေတြရယ္ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းရယ္ သိခ်င္မိပါတယ္ဆရာ။ ေနာက္ထပ္ ကေလးထပ္ယူသင့္ မယူသင့္ကိုလည္း ေဆြးေႏြးေပးပါအံုးဆရာ။

၆။ ဆရာခင္ဗ်ား။ အခ်ိန္ရရင္ က်ေနာ္ေသြးစစ္ခ်က္ result အတြက္ ဘာလုပ္သင့္လဲ အႀကံျပဳေပးပါဦးခင္ဗ်ား။ က်ေနာ္နာမည္ ႕႕႕႕႕။ အသက္ (၃၄) ႏွစ္၊ ႕႕႕႕႕ ႏုိင္ငံ ႕႕႕႕႕ တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနပါတယ္ခင္ဗ်ား။ က်ေနာ္အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္ဝန္ (ယခု ၅ လ) အတြက္ ႏွစ္ေယာက္လံုးေဆးစစ္ၿပီး result ေတြက အားလံုးေကာင္းတယ္လို႔ေျပာပါတယ္ခင္ဗ်ား။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ့္ေသြးစစ္ခ်က္မွာ Thalassemia ရွိတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ က်ေနာ္အမ်ိဳးသမီးမွာေတာ့မရွိပါဘူး။ ကေလးအတြက္ေတာ့ စိတ္ပူစရာမရွိဘူးလို႔ OG ကေျပာပါတယ္။

၇။ သမီး အသက္က ၂၈ ႏွစ္ပါ။ (႕႕႕႕႕) မွာေနပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္က ၁၄ ပတ္ ရွိေနပါျပီ။ Blood Test စစ္ေတာ့ Thalassemia နည္းေနတယ္၊ မေကာင္းဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ Thalassemia ဆိုတာ ဘာေရာဂါကို ေခၚတာလဲဆရာ။ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိလို႔ပါ။ အဲဒါ အမ်ိဳးသားပါ Blood Test စစ္ဖို႔လိုတယ္ဆိုလို႔ စစ္ထားရပါတယ္။ သမီးကိုလည္း HB Electrophoresis ထပ္စစ္ဖို႔လိုတယ္ဆိုျပီး ထပ္စစ္ပါတယ္။ အေခၚအေဝၚေတြေတာ့ သိပ္နားမလည္ပါဘူး။ Result ကေတာ့ မသိရေသးဘူး။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဘာေတြျဖစ္ႏိုင္လဲ။ ေမြးလာမယ့္ကေလးကိုေရာ ဘယ္လိုထိခိုက္ႏိုင္လဲ ဆရာ။

သာလာဆီးမီးယားဆိုတာ ေသြးအားနည္းေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲက တမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ နာမည္္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ Mediterranean Anemia နဲ႔ Homozygous Beta Thalassemia ေခၚတယ္။ မ်ိဳးဗီဇလိုက္တယ္။ ေအာက္စီဂ်င္ကို သံုးေပးတဲ့ ေသြးနီဥထဲက ဟီမိုဂလိုဘင္ထုတ္လုပ္တာမွာ ျပႆနာရွိတာ ျဖစ္တယ္။ ေသြး နီရတာက သူရွိလို႔ျဖစ္ေတာ့ သူနည္းရင္ ျဖဴေဖ်ာ့ေနမယ္။ ဟီမိုဂလိုဘင္ဆိုတာ သံဓါတ္နဲ႔ လုပ္ထားတယ္။ ဒီေရာဂါရွိေနသူမွာ ဟီမိုဂလိုဘင္က ျပိဳကြဲလြယ္ေနလို႔ သက္တမ္း မကုန္ခင္ ပ်က္စီးေနၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မလံုေလာက္ေတာ့ဘဲ၊ ေသြးအား နည္းလာတယ္။

အမ်ိဳးအစား ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။
၁။ Thalassemia trait အမ်ိဳးက သူကိုယ္တိုင္ ေရာဂါမျပေပမဲ့ သူ႔မ်ိဳးဆက္ကို သယ္ေဆာင္ေပးေနတယ္။ သူကိုယ္တိုင္ ျဖစ္ရင္လဲ ေသြးအားနည္းတာ နဲနဲေလာက္သာ ျဖစ္မယ္။ Hemoglobin A2 ဆိုတာေတြ ပိုမ်ားေနမယ္။

၂။ Thalassemia major က ေမဂ်ာဆိုတာဆိုးတယ္။ ေမြးေမြးခ်င္းေကာင္းေပမဲ့ ၃ လ နဲ႔ ၈ လ အၾကား ေရာဂါျပမယ္။ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ ျဖစ္လာမယ္။ သိပ္မအိပ္ဘူး။ ႏို႔စို႔နည္းမယ္။ အန္တာ ပိုမယ္။ မကုဘဲ ထားရင္ ၈ ႏွစ္သား အထိသာ အသက္ရွင္မယ္။ ျဖဴေရာ္တာအျပင္ ေခါင္းကိုက္မယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ အသက္ရွဴ မဝဘူး၊ Jaundice အသားဝါ ျဖစ္လာမယ္၊ ေဘလံုးၾကီးလာမယ္။ မ်က္ႏွာရိုး ပံုမွန္မဟုတ္၊ ၾကီးထြားမႈ ေႏွးမယ္။

Alpha အာလ္ဖါနဲ႔ Beta ဘီတာဆိုျပီး ၂ မ်ိဳးခြဲထားတယ္။ Alpha က အာဖရိကားတိုက္နဲ႔ အေမရိကားမွာ ေတြ႔ရမယ္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၊ တရုတ္မွာလဲ ရွိတယ္။ Beta အမ်ိဳးက ေျမထဲပင္လယ္ေဒသက ဂရိ၊ တူရကီ၊ ဆစ္စလီကြ်န္း၊ အီတလီေတာင္ပိုင္း၊ ေကာ္စီကာ၊ ဆိုက္ပရပ္စ္၊ ေမာလ္တာ၊ ႏိုင္ငံ-ေဒသေတြမွာ မ်ားတယ္။ တရုတ္၊ ေတာင္အာရွေဒသေတြမွာရွိတယ္။

ေသြးစစ္တာနဲ႔ ေရာဂါ ရွိ-မရွိသိတယ္။ ေသြးနီဥေတြဟာ ေသးေနမယ္။ နည္းေနမယ္။ ပံုသဏၭာန္ ေျပာင္းေနမယ္။ တျခား ေသြးအားနည္းေရာဂါ Sickle-cell anemia နဲ႔ မတူဘူး။ Thalassemia က အရည္အတြက္နဲ႔ Sickle-cell anemia ဆစ္ကယ္လ္-ဆဲလ္ ေသြးအားနည္းေရာဂါက အရည္အေသြးဆိုျပီး မတူၾကတာပါ။ တခါတေလ ထပ္ေနတတ္တယ္။

• Thalassemia trait ရွိေနသူကို ကုသေပးစရာ မလိုပါ။ အလြန္ဆံုး သံဓါတ္ေဆးသာ ေသာက္ခိုင္းမယ္။
• Thalassemia major ရွိေနသူေတြကို ေသြးသြင္းေပးေနရတယ္။ တလတခါ ဆိုသလို သြင္းေနရတတ္တယ္။
• Desferal ေဆးထိုးျပီး ေသြးထဲမွာ ပိုေနတဲ့သံဓါတ္ေတြကို ရွင္းထုတ္ေပးႏိုင္တယ္။
• လိုအပ္ရင္ Splenectomy ေဘလံုး ခြဲထုတ္ေပးမယ္။
• Beta thalassemia ေရာဂါရွိသူေတြကို Iron chelation ေဆးေပးတယ္။ Deferoxamine ကို အေၾကာေဆး၊ ဒါမွမဟုတ္ အေရျပားေအာက္ ထိုးေပးရတယ္။ အေမရိကားမွာ Deferasirox စားေဆးနဲ႔ ဥေရာပမွာ Deferoprone စားေဆးသံုးတယ္။
• ေသြးသြင္းေနရရင္ သံဓါတ္ေဆး မေသာက္ရပါ။
• Bone marrow transplant ကို ကေလးေတြမွာ လုပ္ေပးတယ္။

ေသဆံုးရတဲ့အေၾကာင္းက Heart failure ႏွလံုးအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ ျဖစ္တယ္။ အသည္းလဲ ထိခိုက္မယ္။ ေရာဂါပိုး ဝင္လြယ္မယ္။ အသက္ ၂ဝ နဲ႔ ၃ဝ ၾကား ျဖစ္တတ္တယ္။ သိပ္မဆိုးသူေတြမွာ အသက္ပိုရွည္ပါတယ္။ ဆိုးဝါးတဲ့ Alpha thalassemia major ရွိသူကေန Stillbirth ကေလးအေသ ေမြးႏိုင္တယ္။ ဆိုးတဲ့ထဲမွာ ေကာင္းတာေလးေတြ ရွိေသးတယ္။ ငွက္ဖ်ားထူရာေတြမွာ ေတြ႔တတ္ျပီး၊ ငွက္ဖ်ားကို ပိုျပီးခံႏိုင္ရည္ ရွိၾကတယ္။ β thalassemia ကိုသယ္ေဆာင္ေနသူေတြဟာ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းျဖစ္တာ နည္းတယ္။

ဘယ္အမ်ိဳးအစားျဖစ္ျဖစ္ ေရာဂါအေျခအေနကို Thalassemia major ဆိုးတာနဲ႔ Thalassemia minor သိပ္မဆိုးတာလို႔ ခြဲရတယ္။ ေဆးစာျဖစ္လို႔ ေလွ်ာ့ေျပာလို႔ မသင့္ပါ။ ကိုယ္ဝန္မွာ alpha thalassemia major ျဖစ္ေနရင္ အထဲကကေလး Stillbirth အေသေမြးတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြ အေကာင္းေမြးျပီး အခါလည္သားေရာက္မွ ေသြးအားနည္းတာ ျပတာတယ္။

ေဆးစာနဲ႔ေျပာရရင္ သာလာဆီးမီးယားဟာ Autosomal recessive pattern of inheritance မ်ိဳးရိုးလိုက္ေရာဂါလို႔ ေခၚတယ္။ မိဘႏွစ္ပါးမွာ ေရာဂါကိုသယ္ေဆာင္သူေတြျဖစ္ေနရာကေန သူတို႔ကေလးမွာ လာျဖစ္ရတယ္။ ကေလးကို ျဖစ္ေစႏိုင္တာ ၂၅% ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တတ္ႏိုင္တဲ့ေနရာေဒသေတြမွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ကတည္းက Genetic counseling နဲ႔ Genetic testing မ်ိဳးဗီဇစမ္းသပ္နည္းေတြ လုပ္ခိုင္းတယ္။

သိပ္မဆိုးတဲ့ေရာဂါ ေဆးကုသဘို႔မလိုပါ။ β-thalassemia trait (ဘီတာ) မ်ိဳးဗီဇရွိေနသူကို သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းေရာဂါနဲ႔ မွားတတ္တယ္။ ဆိုးတဲ့ေရာဂါျဖစ္ေနရင္ ေဆးကုရမယ္။ ေသြးသြင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ (ဘီတာ) အမ်ိဳးအစား ရွိသူကို Iron chelation ေဆးမ်ိဳးေပးတယ္။ Deferoxamine ကို ထိုးေပးရတယ္။ Deferasirox (Exjade) ကေတာ့ စားေဆး။ Deferiprone ကလဲ စားေဆးဘဲ။

Thalassemia major ကို ေသြးသြင္းေပးေနရတယ္။ ေပ်ာက္ဘို႔အတြက္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီေပး ကုသတယ္။ ကေလးေတြကို လုပ္ေပးတာမ်ားတယ္။ Haploidentical mother ေသြးအုပ္စုမတူတဲ့ မေအကေန ကေလးကိုသြင္းေပးနည္းလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Bone marrow transplant ရိုးတြင္းျခင္ဆီအစားထိုးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ တူတာရွာရခက္တယ္။ ေမြးခ်င္းတဲက ရတာမ်ားတယ္။ ၃ ေယာက္ ၁ ေယာက္သာတူတတ္တယ္။ ၂ဝဝ၂ စစ္တမ္း တခုအရ ၇ဝ% ေပ်ာက္ကင္းသြားတယ္။ ေဖါလစ္အက္စစ္ ေပးရတယ္။ ေသြးသြင္းေနရင္ သံဓါတ္အားေဆး မေသာက္ရဘူး။ ေသြးခဏခဏသြင္းေနရသူကို Chelation therapy ေဆးေပးရတယ္။

ဒီေရာဂါေၾကာင့္ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြရွိတယ္။
• Iron overload သံဓါတ္လြန္ကဲျခင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာ ႏွလံုး၊ အသဲ၊ ေဟာ္မုန္းထြက္တဲ့ေနရာေတြအတြက္ မေကာင္းဘူး။ ဒါေၾကာင့္ Iron chelation therapy ေဆးေပးရတာျဖစ္တယ္။
• Enlarged spleen ေဘလံုးၾကီးလာမယ္။ လိုအပ္ရင္ ထုတ္ျပစ္ရတယ္။
• Infection ေရာဂါပိုးဝင္တာျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေရာဂါေၾကာင့္ Spleen ေဘလံုးထုတ္ထားရသူေတြမွာ ပိုသိသာတယ္။
• Bone deformities အရိုးပံုမွန္မဟုတ္လာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ မ်က္ႏွာ ဦးေခါင္းရိုးေတြမတူတာ ျဖစ္လာတယ္။
• Slowed growth rates ကေလး ၾကီးထြားမႈေႏွးေစႏိုင္တယ္။ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ေနာက္က်ႏိုင္တယ္။
• Heart problems ႏွလံုးေရာဂါရလာႏိုင္တယ္။

ေသြးစစ္ရင္
• Red blood cells ေသြးနီဥေတြက ေသးငယ္ျပီး ပံုေျပာင္းေနတာျမင္ရမယ္။
• Complete blood count (CBC) လုပ္ရင္ Anemia ေသြးအားနည္းတာသိမယ္။
• Hemoglobin electrophoresis လုပ္ရင္ Abnormal hemoglobin ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ကိုသိရမယ္။
• Mutational analysis နည္းလုပ္ရင္ alpha thalassemia ဆိုတာသိလာႏိုင္တယ္။

Thalassaemia major အၾကီးစားက ဆိုးတယ္။ ကေလးငယ္တံုးမွာ ေရာဂါခံစားရမယ္။ ကေလးမွာ Haemoglobin (ဟီမိုဂလိုဘင္) ဆိုတဲ့ ေသြးနီဥထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကိုအသံုးျပဳတဲ့ဓါတ္ အလံုအေလာက္မရွိဘူး။ ကေလးဟာ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ေနမယ္။ အားယုတ္မယ္။ အသက္ရွဴမဝျဖစ္မယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္ေနမယ္။ အသက္မရွည္ၾကပါ။ ၂ဝ-၃ဝ အထိသာေနၾကရတယ္။ သိပ္မဆိုးသူေတြ အသက္ မတိုၾကပါ။ ေရာဂါနာမည္ကို Mediterranean anemia; Cooley's anemia လို႔လဲ ေခၚၾကေသးတယ္။

ေမြးရာပါလာမွေတာ့ ေပ်ာက္သြားေအာင္လုပ္မရပါ။ တသက္လံုးေဆးကုေနရေတာ့မယ္။ မၾကာမခဏေသြးသြင္းေနရမယ္။ ေသြးသြင္းရဖန္မ်ားရင္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္လာမွာေတြလဲရွိတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ နဲ႔ အသည္းေရာဂါ။ ဒီလိုသံဓါတ္မ်ားေနတာအတြက္ Desferrioxamine (Desferal) ေဆးနဲ႔ကုသရတယ္။

အိမ္ေထာင္ဖက္ကလဲ Thalassaemia trait ျဖစ္ေနရင္ ေျမးေတြမွာ Thalassaemia major လာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ တခါေဆာင္တိုင္းမွာ ၂၅% လူေကာင္း၊ ၅ဝ% Thalassaemia trait နဲ႔ ၂၅% မွာ Thalassaemia major ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကာကြယ္ဘို႔ကေတာ့ လက္မထပ္ခင္ Genetic counseling မ်ိဳးဗီဇ နဲ႔ Prenatal screening ေဆးစစ္မႈေတြ လုပ္ရပါမယ္။ အိမ္ေထာင္ေရးမွာ ႏွလံုးသားအျပင္၊ ဆရာဝန္ကိုလဲ အကူအညီ ေတာင္းပါ။

Hemoglobin E ဟီမိုဂလိုဗင္ (အီး) http://doctortintswe.blogspot.com/2017/05/hemoglobin-e.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

Hemoglobin E ဟီမိုဂလိုဗင္ (အီး)


၁။ မဂၤလာပါဆရာ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ကို blood test လုပ္တဲ့အခါ ဆရာဝန္က Hb E trait positive ျဖစ္ေနလို႔ အမ်ိဳးသားကိုပါ ေဆးစစ္ရမယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ တကယ္လို႔ အမ်ိဳးကိုစစ္တဲ့အခါ Hb E trait က normal ဆို ရင္ေသြးကို စစ္ဖို႔မလိုဘူးလို႔ေျပာပါတယ္ဆရာ။ အဲဒါ ဘာကိုေျပာတာလဲဆရာ။

၂။ ေဟမိုဂလိုဗင္အီးအေၾကာင္း သိပါရေစဆရာ။ မိဘက သယ္ေဆာင္သူ ျဖစ္ေနရင္ ကေလးေတြမွာ ဘယ္လို သက္ေရာက္ႏိုင္ပါသလဲ။ ဘယ္လို ကုသတားဆီး သက္သာေအာင္ လုပ္လို ့ရႏိုင္ပါသလဲ သိပါရေစ။

၃။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ့ သားဦးရတနာကို ၁၅ ရက္ ဇူလိုင္ ႕႕႕႕႕ မွာ ေမြးဖြားပါတယ္။ ဒုတိယေန႔မွာ အသားဝါလို႔ Phototherapy လုပ္ရျပီး၊ ေသြးေတြအၾကိမ္ၾကိမ္ေဖါက္လို႔ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရပါေသးတယ္။ ၂ ပတ္ျပည့္ေတာ့ ေမြးတဲ့ေဆးရံုက ကေလးဆရာဝန္နွင့္ follow up လုပ္ေတာ့ Result တခုအရ Hemoglobin E Disease ေတြ႔တယ္ေျပာျပီး Specialist doctor နွင့္ေတြ ့ရန္ေျပာပါတယ္။ ရက္ခ်ိန္းကလည္း လကုန္မွရပါတယ္။ အခု သားက ၃ ပါတ္ထဲမွာပါ။ စိုးရိမ္ရပါသလားခင္ဗ်ား။

Hemoglobin E (HbE) ဆိုတာ ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ ဟီမိုဂလိုဘင္ျဖစ္တယ္။ ဟီမိုဂလိုဘင္ဆိုတာက ေသြးနီဥထဲမွာရွိျပီး၊ အသက္ရွဴတဲ့ထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကို အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ သံဓါတ္နဲ႔ လုပ္ထားတာ ျဖစ္တယ္။ အေရးပါလွတယ္။

Homozygous အမ်ိဳးအစားရွိသူေတြမွာ Mild hemolytic anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ နဲနဲရွိေနတတ္တယ္။ Spleen ေဘလံုး ၾကီးေနႏိုင္တယ္။ Heterozygous အမ်ိဳးအစားက ဘာလကၡဏာမွ မျပပါ။ Hb A နဲ႔ Hb S ျပီးရင္ တတိယ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တယ္။ အသားမည္းေတြနဲ႔ ေတာင္အာရွမွာ ေတြ႔ရတာ မ်ားတယ္။ Electrophoresis ဓါတ္ခြဲ-စမ္းသပ္နည္းနဲ႔သာ ေရာဂါကို ခြဲျခားလို႔ရတယ္။ Homozygous ရွိသူေတြမွာ ေရာဂါရွိလာရင္ ေသြးသြင္းေနရမယ္။

မိသားစုလိုက္ျဖစ္ရတယ္။ တားဆီးလို႔ေတာ့ မရပါ။ ေရာဂါလို႔ မသတ္မွတ္ပါ။ Iron deficiency anemia သံဓါတ္နည္း-ေသြးအားနည္း ေရာဂါလဲ ရွိမေနေအာင္ လုပ္ရမယ္။ သံဓါတ္ေဆး-အစာ ေပး-ေၾကြးမယ္။ ေသြးအထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပသ-ကုသရမယ္။

ဟီမိုဂလိုဘင္အမ်ိဳးေပါင္း ရာနဲ႔ရွိတယ္။ Hemoglobin A, Hemoglobin A2 နဲ႔ Hemoglobin F ေတြက ပံုမွန္ေတြျဖစ္တယ္။ Hemoglobin S, Hemoglobin C နဲ႔ Hemoglobin E ေတြက ပံုမွန္မဟုတ္ဘူး။ Hemoglobin Constant Spring, Hemoglobin H နဲ႔ Hemoglobin Barts ေတြလဲ ရွိေသးတယ္။

• Hemoglobin S ကေန မ်ိဳးဗီဇရလို႔ Sickle/beta-thalassemia ေရာဂါျဖစ္မယ္။
• Hemoglobin Constant Spring ကေန မ်ိဳးဗီဇရလို႔ Alpha thalassemia ေရာဂါျဖစ္မယ္။
• Hemoglobin E ကေန မ်ိဳးဗီဇရလို႔ Hemoglobin E/beta-thalassemia ပိုဆိုးတဲ့ ေရာဂါျဖစ္မယ္။

E ß-thalassemia ေသြအားနည္းေရာဂါ မွာ ရက္တိုနဲ႔ နာတာရွည္ျဖစ္မယ္။ ဆိုးဝါးသူေတြမွာ အသဲနဲ႔ ေဘလံုးၾကီးမယ္။ ေသြးခဲပိတ္တာ ျဖစ္ရင္ ေဘလံုး ထုတ္ျပစ္ရမယ္။ လူၾကီးထြားတာ ေႏွးမယ္။ လိင္ပိုင္းေျပာင္းလဲတာ ေႏွးတတ္တယ္။ အရိုးတခုခု ျဖစ္တတ္တယ္။ သံဓါတ္ ကဲေနတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွလံုး-အဆုပ္ေရာဂါ ဝင္တတ္တယ္။

ေသြးအထူးကုဆရာဝန္နဲ႔ ျပသေနသင့္တယ္။ ေဘလံုးၾကီးေနရင္ တခ်ိန္မွာ ေဘလံုး ခြဲထုတ္ရႏိုင္တယ္။ Iron overload သံဓါတ္ကဲမေနေအာင္ စစ္ေဆးေနမယ္။ ႏွလံုး-အဆုပ္ေရာဂါ ျဖစ္မလာေအာင္ စစ္ေဆးမယ္။

ဟီမိုဂလိုဘင္ ရွိသင့္တာထက္မ်ားေစတဲ့အေၾကာင္းေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ေတာင္ေပၚေဒသေျမအျမင့္မွာေနသူေတြနဲ႔ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြမွာ ပံုမွန္လိုမ်ားေနမယ္။ ေဓါ+ဆာဒဓ့တ္နည္းခ်ိန္မွာလဲ မ်ားမယ္။ ေရာဂါတခ်ိဳ႕ေနလည္း ျဖစ္ေစတယ္။ Emphysema နာတာရွည္အဆုပ္ေရာဂါ၊ အက်ိတ္တခ်ိဳ႕၊ Polycythemia rubra vera ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီေရာဂါတမ်ိဳး နဲ႔ Erythropoietin (Epogen) အားကစားသမားေတြတလြံသံုးေဆးေတြကေနျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။


ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

ေလးဖက္နာ ေဝဒနာသည္မ်ား သတိျပဳဆင္ျခင္စရာ ပါရာစီတေမာ ေသာက္သံုးမႈ ျပႆနာ

ကုိက္ခဲမႈေဝဒနာ မသက္သာျခင္းေၾကာင့္ NSAID ေဆးမ်ားအား ေဆးတိုးၿပီး ေသာက္သံုးျခင္းသည္ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာ ျပတ္ျခင္းႏွင့္ အစာအိမ္ ေသြးယိုျခင္းမ်ား အထိ ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီး ေဆးပညာဌာန၊ အ႐ိုးအဆစ္ အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး ပါေမာကၡ ေဒါက္တာခ်စ္စိုးက သတိေပး ေျပာၾကားလိုက္သည္။

ပါရာစီတေမာ မတိုးသည့္ ေလးဖက္နာ

အလုပ္ပင္ပန္းျခင္းေၾကာင့္ အေၾကာတင္းျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ မ်ားသည့္အတြက္ ဒူးနာျခင္း အစရွိသည့္ ေဝဒနာမ်ားမွာ ပါရာစီတေမာ ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေသာ္လည္း ေလးဖက္နာ သမားမ်ားအတြက္မူ ေရရွည္ အသံုးမဝင္ႏိုင္ဘဲ ပိုမို ေသာက္သံုးမိလွ်င္ အႏၲရာယ္ရွိႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရာဂါမေပ်ာက္၊ ေဝဒနာကုိသာ သက္သာေစသည့္ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆး

အဆစ္အမ်က္မ်ား နာက်င္ပါက အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆး ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ေဝဒနာကုိ သာသက္သာေစၿပီး ေရာဂါကုိမူ ေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ စတီး႐ြိဳက္ ေဆးမ်ားသည္လည္း နာက်င္မႈ ေဝဒနာကုိ လ်င္ျမန္စြာ ေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ေသာ္လည္း ယင္းသည္ ေဝဒနာကိုသာ ကုသျခင္းျဖစ္ၿပီး ေရာဂါကုိ ကုသႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ “ေလးဖက္နာ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ လမ္းထိပ္က စပ္ေဆးေတြ စပ္ေပးလုိက္ရင္ အမ်ားအားျဖင့္ စတီး႐ြိဳက္နဲ႔ အကုိက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးေတြ စပ္ေပးတာ မ်ားတယ္။ တခ်ဳိ႕ ဗမာေဆးဆုိၿပီး ညာေရာင္းတာေတြကလဲ တကယ္တမ္းေတာ့ ပါရာစီတေမာနဲ႔ စတီး႐ိြဳက္နဲ႔ ေရာႀကိတ္ထားတဲ့ ေဆးေတြ၊ အဲဒါေတြကုိ ေသာက္ရင္ ေဝဒနာေတာ့ သက္သာသလုိလုိ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကာၾကာေသာက္ရင္ မ်က္ႏွာေတြက ပြလာၿပီးေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္သြားတာတုိ႔၊ အစာအိမ္ ေသြးယိုတာတို႔ ျဖစ္တတ္တယ္” ဟု ပါေမာကၡ ေဒါက္တာခ်စ္စုိးက ေျပာသည္။

ကုသ၍ ရေသာ္လည္း အရွင္း ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္သည့္ ေရာဂါမဟုတ္

ေလးဖက္နာေရာဂါသည္ ကုသ၍ ရေသာ္လည္း ကုသ၍ ေပ်ာက္ကင္းမည္ဟုလည္း အာမ မခံႏိုင္ေၾကာင္း၊ အဆုိပါ ေရာဂါမ်ားသည္ တစ္သက္လုံးလုိ ျဖစ္သြားႏုိင္ၿပီး တစ္သက္လုံး ထိန္းသြားရႏုိင္သည့္ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ကာ ေဆးကုိ အတုိးအေလွ်ာ့လုပ္၍သာ ကုသရေၾကာင္း သိရသည္။

ေဆးျဖတ္လွ်င္လည္း ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ရႏိုင္

“ေလးဖက္နာေရာဂါကလဲ ေလးဖက္နာေရာဂါ ၿငိမ္ေဆးေတြေသာက္ရင္ ေရာဂါက ၿငိမ္သြားမယ္။ အဲဒါဆုိ စတီး႐ိြဳက္ေဆးေတြ၊ ကုိက္ခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ မေသာက္ဘဲနဲ႔ ေရာဂါေလးက ၿငိမ္ေနမယ္။ ေပ်ာက္ၿပီဆုိၿပီးေတာ့မွ ေနာက္ျပန္ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ေရာဂါကုိယ္၌ကလဲ ေက်ာက္ကပ္ ထိတာတုိ႔၊ ဦးေႏွာက္ထိတာတုိ႔ ျဖစ္တတ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ပါက သုံးလတစ္ခါ၊ ေျခာက္လတစ္ခါခန္႔တြင္ ကၽြမ္းက်င္အထူးကု ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပန္လည္ ျပသသင့္ၿပီး ေဆးကုိ အတိုးအေလွ်ာ့လုပ္၍ ကုသရကာ ေရာဂါကုိ ထိန္းထား၍သာ ရႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေလးဖက္နာ ေဝဒနာသည္ ထက္ဝက္ေလာက္က ေဆးမတုိး

“ေလးဖက္နာေဆးေတြက ေသာက္ေနရင္းနဲ႔ ေဆးမတုိးတာေတြလဲ ရွိတယ္။ အမ်ားစု လူ ၁၀၀ မွာ ၅၀ ဝန္းက်င္ေလာက္က ၿငိမ္ေနၿပီး ၅၀ ေလာက္က ဒီေဆးေတြနဲ႔ မတုိးဘူး။ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ ပုံမွန္ေသာက္ေဆးနဲ႔ မတုိးသူေတြကို ထုိးေဆးထိုးဖို႔ တုိက္တြန္းရတယ္။ အဲဒီထုိးေဆးေတြက ေဆးတစ္လုံးကို ေျခာက္သိန္းကေန ၁၅ သိန္းေလာက္အထိလဲရွိေတာ့ သာမန္လူေတြအေနနဲ႔ေတာ့ ထိုးႏုိင္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ထိုးေဆးေတြမွာလဲ လူ ၅၀ ထုိးရင္ လူ ၃၀ ေလာက္ပဲ ေဆးတုိးတယ္။ က်န္ ၂၀ က ေဆးမတုိးဘူး” ဟုဆုိသည္။

ခင္သက္မြန္
BY YANGON TIMES JOURNAL
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား