Stomach cancer အစာအိမ္ကင္ဆာ


၁။ ဆရာခင္ဗ်ာ ရိုေသေလးစားစြာျဖင့္ ေမးလိုပါတယ္ ကြ်န္ေတာ္၏ဖခင္ အသက္ ၅၈ႏွစ္ Biopsy အေျဖက INVASIVE POORLY DIFFERENTIATED ADENOCARCINOMA STOMACH လို႔ေျပာထားပါတယ္။ ခြဲစ္ိတ္ဆရာဝန္ၾကီး ႕႕႕ (ရန္ကုန္) နဲ႔ ခြဲစိတ္ထားတာပါ။ အစာအိမ္ ၃ပံု ၂ပံု ျဖတ္ထားပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ေဆးရည္သြင္း(chemo) ကုသ၍ ေကာင္းနိုင္မလားဆိုတာ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖေပးပါဆရာ။

၂။ ဆရာရွင့္ လူနာအမည္ ေဒၚ႕႕႕။ အသက္၇၂ႏွစ္။ အစာအိမ္အနာအသားစအေျဖမ်ားၾကည့္ေပးေစခ်င္ပါတယ္ရွင္
လြန္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၂ခုနွစ္တုန္းကလဲ အစာအိမ္မွာအနာေတြ႔၍ တဝက္နီးပါးျဖတ္ထုတ္ခဲ့ျပီးပါျပီရွင္

ေဆးစစ္ခ်က္ေတြ ဖတ္ရတာခက္ခဲ။ စမ္းသပ္ကုသေပးေနတဲ့ဆရာဝန္က ေရာဂါအမည္ ေျပာပါမယ္။ ဆရာက မသိေသး။ ေဆာရီး။ ေရာဂါအမည္သိရင္ ဘေလာ့မွာ ဖတ္ႏိုင္။

ကင္ဆာလို႔ေျပာပါတယ္ဆရာ ဟုတ္မဟုတ္သိခ်င္လို႔ပါ။ အစာအိမ္ရဲ႕တဝက္ေက်ာ္ေက်ာ္က ၂၀၁၂ကဖယ္ထုတ္ခဲ့ျပီးပါျပီ။ ခုဗိုက္ျပန္ေအာင့္ေနလို႔ မွန္ေျပာင္းျပန္ျကည့္တာပါ။ အစာအိမ္ကိုဖယ္ထုတ္ပစ္ရင္ေရာ ေရရွည္ရပ္တည္နိုင္ပါသလားဆရာ။

၃။ အခု အစာအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ေနလုိ ဘာေဆးသုံရာမွာလည္ ၿပိခဲတယ္ ၃ရက္ေလာက္ကာသိတယ္ အခုျဖစ္ခါစာ ဆရာ ေဆၫြန္ျပာလုိရာလာ မိန္ကကေလ အသက္၃၅နႏွစ္ ေဘလုိလုပ္ရာမွာလည္

၄။ ဆရာရွင့္ အားကိုးစြာ ေမးျမန္းလိုပါသည္။ ကၽြန္မ၏ေဖေဖ အစာအိမ္ကင္ဆာဆို၍ Sakura ေဆးရံုတြင္ Tumor ခဲြထုတ္ရပါသည္။ ဆရာဝန္က Chemo သြင္းရမည္ေျပာပါသည္။ ခံယူသင့္ပါသလား။ ဆိုးက်ိဳးရွိပါသလား။ (လူနာမွတ္တမ္း၊ က်ား၊ ၈၂ႏွစ္၊ ေဆးလိပ္ အရက္ မေသာက္ပါ၊ ဆီးခ်ိဳ ေသြးတိုး မရွိပါ။)

၅။ ဆရာ အစာအိမ္ေရာဂါ တိက်တဲ့အေၿဖရလာတာက ကင္ဆာေရာဂါဆိုလို႔။ အစာအိမ္ကင္ဆာကို ေပ်ာက္ေအာင္ ကုသလို႔ရပါသလားဆရာ။

၆။ ကၽြန္ေတာ့္ အေမရဲ႕အစာအိမ္ကင္ဆာနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ ေမးခ်င္ပါတယ္။ အေမက ျပီးခဲ့တဲ့လက အစာအိမ္ ထုတ္ထားပါတယ္။ Chemo ေဆးေတြနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ လက္ရွိအေနအထားကေန Chemotherapy မလုပ္သင့္လုပ္သင့္ ဆရာ႔အျမင္ကိုသိခ်င္ပါတယ္။ ခြဲတဲ့ဆရာကလုပ္ပါ၊ မလုပ္နဲ႔ အတင္းမတုိက္တြန္းပါ၊ OT note ထဲကအတုိင္းဆိုရင္ လုပ္သင့္တယ္၊ စာထဲမွာပါတယ္ဘဲေျပာပါတယ္။ သူခြဲခဲ့ဘူးတဲ့သူေတြထဲမွာ တစ္ေယာက္ကလည္း အေမ့လိုဘဲ ၇ဝ ေက်ာ္ပါၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၆ ႏွစ္က ခြဲခဲ့တာ၊ Chemotherapy မလုပ္ဘဲ ဒီအတုိင္းေနတာ ခုထိ ေကာင္းေနပါတယ္တဲ့။ Diagnosis လုပ္တဲ့ ဆရာမကေတာ့ အခုေဆးမသြင္းေသးဘဲနဲနဲ fit ျဖစ္လာေတာ့မွ Chemo Pill ေပးမယ္ ေျပာပါတယ္။ ဆရာေရးတဲ့ အစာအိမ္ကင္ဆေဆးစာကိုဖတ္ ၿပီးပါၿပီ။ ကံတရားနဲ႔ ေနာင္တၾကားထဲမွာ မေဝခြဲႏုိင္ပါ။ Side Effet နဲတဲ့ ေဆးေတြေတာ့ လက္လွမ္းမီပါတယ္။ ဆရာရဲ႕အျမင္ကို သိခ်င္ပါတယ္။

အစာအိမ္ကင္ဆာကို Gastric cancer လို႔လည္းေခၚတယ္။ ျဖစ္တာေႏွးပါတယ္။ အစာအိမ္ေနရာ အမ်ိဳးမ်ိဳးမွာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဘးကိုလည္းျပန္႔တာ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အနီးအနားအဂၤါေတြ၊ တက္ေစ့ေတြ၊ အသည္း အဆုပ္၊ အရိုး။

အမ်ိဳးအစားေတြလည္းရွိတယ္။
Adenocarcinoma အမ်ိဳးအစားက ၉ဝ-၉၅% မွာျဖစ္တယ္။
Lymphoma အမ်ိဳးအစားက ၄% မွာျဖစ္တယ္။
Gastrointestinal stromal tumor (GIST) လည္းရွိတယ္။
Carcinoid tumor အမ်ိဳးအစားက ၃% မွာျဖစ္တယ္။

ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း
Medical history and physical exam ေရာဂါရာဇဝင္ + စမ္းသပ္ျခင္း၊
Upper endoscopy အင္ဒိုစကုပ္ၾကည့္ျခင္း၊
Endoscopic ultrasoundအင္ဒိုစကုပ္ အာလ္ထြာေဆာင္း၊
Biopsy အသားစျဖတ္ယူစစ္ေဆးျခင္း၊
Computed tomography (CT or CAT) scan စကန္၊
MRI scans စကန္၊
Positron emission tomography (PET) scan စကန္၊
Chest x-ray ဓါတ္မွန္၊
Laparoscopy လက္ပရိုစကုပ္၊
Lab tests ဓါတ္ခြဲနည္းေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။

အစာအိမ္ကင္ဆာကုသနည္းေတြ
Surgery ခြဲစိတ္နည္း၊
Chemotherapy ေဆးေပးနည္း၊
Targeted therapy ေဆးေပးနည္း၊
Radiation therapy ဓါတ္ကင္နည္းေတြရွိတယ္။

အစာအိမ္ကင္ဆာ လူနာအမ်ားစုကို ေဆးေပးကုသမႈလုပ္တယ္။ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြကို သတ္ဘို႔ပါ။ မခြဲခင္ေပးတာရွိသလို ခြဲျပီးမွလဲေပးတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေသြးျပန္ေၾကာထဲကေန သြင္းေပးနည္း ျဖစ္တယ္။ ေဆး ၁ မ်ိဳးထဲမကလဲ တြဲသံုးတယ္။ အျပင္လူနာ၊ အတြင္းလူနာအေနနဲ႔ လုပ္ႏိုင္တယ္။

သံုးႏိုင္တဲ့ေဆးေတြ -
• 5-FU (fluorouracil), often given along with leucovorin (folinic acid)
• Capecitabine (Xeloda®)
• Carboplatin
• Cisplatin
• Docetaxel (Taxotere®)
• Epirubicin (Ellence®)
• Irinotecan (Camptosar®)
• Oxaliplatin (Eloxatin®)
• Paclitaxel (Taxol®)

လူနာအေျခအေန၊ ေရာဂါအဆင့္စတာေတြကိုၾကည့္ျပီး ေဆးကို တမ်ိဳးတည္းျဖစ္ျဖစ္၊ ေဆးအတြဲျဖစ္ျဖစ္ေပးတယ္။
• ECF (epirubicin, cisplatin, and 5-FU)
• Docetaxel or paclitaxel plus either 5-FU or capecitabine
• Cisplatin plus either 5-FU or capecitabine
• Paclitaxel and carboplatin

ေနာက္က်တဲ့ အစာအိမ္ကင္ဆာဆိုရင္ -
• DCF (docetaxel, cisplatin and 5-FU)
• Irinotecan plus cisplatin
• Irinotecan plus 5-FU or capecitabine
• Oxaliplatin plus 5-FU or capecitabine

ေဆးေတြမွာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္။ အစားပ်က္။ ဆံပင္ကြ်တ္။ ဝမ္းပ်က္။ ပါးစပ္အနာေပါက္။ ေရာဂါပိုးဝင္လြယ္။ ေသြးထြက္လြယ္။ အားယုတ္။ အသက္ရွဴခက္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြေၾကာင့္ အေရျပားမွာ အနီျပင္ထြက္တယ္။ ေျခ-လက္ ထံုက်င္ေနမယ္။

Cisplatin, oxaliplatin, docetaxel နဲ႔ paclitaxel ေဆးေတြက အာရံုေၾကာကိုထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ Doxorubicin, epirubicin နဲ႔ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြက ႏွလံုးကိုထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ Capecitabine or 5-FU ေဆးကေန ေျခ-လက္နာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ေရာဂါရဲ႕ အလားအလာဟာ
ေဆးကုတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္အဆင့္ေရာက္ေနျပီလဲ ဆိုတာအေပၚ မူတည္တယ္။ အစာအိမ္ေအာက္ပိုင္း ေနရာတခုတည္း ကြက္ျဖစ္ရင္ ၅ဝ% ေက်ာ္ေေပ်ာက္သြားႏိုင္တာက အေကာင္းဆံုးအလားအလာျဖစ္တယ္။ အေမရိကားမွာ ၁ဝ-၂ဝ% ေလာက္သာ အဲဒီအဆင့္မွာ သိၾကရတယ္။ တျခားကိုျပန္႔ေနသူ ဝ% ရွိတယ္။ အစာအိမ္ အထက္ပိုင္းကင္ဆာ = ၁ဝ-၁၅% ရွိတယ္။ ကင္ဆာေဆးနဲ႔အတူ လိုအပ္ရင္ (ခြဲစိတ္လို႔ အကုန္မထုတ္ႏိုင္ရင္) ဓါတ္ကင္တာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Medicine during pregnancy ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ေဆးမ်ား


၁။ မဂၤလာပါဆရာ ကြၽန္မက အသက္ ၂၄ႏွစ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ ၃၆ပတ္ေက်ာ္႐ွိပါၿပီ။ အခု ေခ်ာင္းဆိုးၿပီး လည္ေခ်ာင္းေတြ နာေနတာ ဘာေဆးေသာက္လို႔ရပါသလဲ႐ွင့္။ ေက်းဇူးျပဳ၍ေျဖေပးပါဆရာ။ ဆရာက်န္းမာခ်မ္းသာပါေစ႐ွင့္။

၂။ ဆရာရွင့္ ကြ်န္မနာမည္ မ ႕႕႕႕႕ ပါ၊ အသက္က ၃ ၃ႏွစ္၊ ရန္ကုန္မွာပဲေနပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ (၃) လရွိပါျပီဆရာ။ သမီးကိုယ္ဝန္စရွိစမွာ ဗိုက္ကရာသီလာခါနီးေအာင့္ သလိုေအာင့္ေတာ့ သမီးေသာက္ေနၾက အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး ႏိုက္စ္လို႔လဲေခၚပါတယ္။ (နမယ္ဇူလိုက္) ေဆးကအ၀ါေရာင္ အလံုးေလး ၂ လံုး ေသာက္လိုက္ပါတယ္။ တစ္ရက္ တစ္လံုးေသာက္တာပါ။ မသက္သာေတာ့ ျပေနၾကအိုဂ်ီကိုေျပာေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ က်န္တဲ့ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆး မေသာက္ရဖူး။ ပါရာစီတေမာပဲရတယ္။ သမီးနဲ႔ကမတည့္ေတာ့ ေတာ္ရံုတန္ရံုဆို သည္းခံလို႔ပဲ ေျပာပါတယ္။ ခုအခိ်န္ဘာမွမျဖစ္ေပမဲ့ ကေလးေမြးရင္ သမီးကခြဲေမြးခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ သမီးကအရပ္ပုပါတယ္ဆရာ။ မေမြးႏိုင္မွာစိုးလို႔ပါ။ နာတဲ့ဒဏ္လည္းမခံႏိုင္လို႔ပါ။ ပါရာစီတေမာမတည့္ေတာ့ ခြဲေမြးရင္အဆင္ေျပပါ့မလားဆိုတာရယ္၊ ပါရာစီတေမာ ေသာက္မိရင္ ေျခေတြလက္ေတြမွာ အင္ျပင္လိုဖုေတြထြက္လာျပီး ၂ ရက္ ၃ ရက္ဆိုျပန္ေကာင္းသြားပါတယ္။

ကိုယ္ေဆာင္စဥ္ေသာက္ႏိုင္တဲ့ေဆးေတြ
၁။ Prenatal vitamins ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အားေဆး (ဗီတာမင္) မ်ား၊

၂။ Allergy (အလာဂ်ီ) ေဆးမ်ား
• Benadryl (diphenhydramine)
• Claritin

၃။ Cold and Flu အေအးမိနဲ႔တုပ္ေကြးေဆးေတြ
• Tylenol (acetaminophen) ပါရာစီတေမာ၊
• Saline nasal drops or spray ဆားရည္ပန္းေဆး၊
• Warm salt/water gargle ဆားရည္နဲ႔ ပါးစပ္ေဆးျခင္း၊
• Antihistamine chlorpheniramine (Chlor-Trimeton) စိတ္ခ်ရတယ္။ loratadine (Claritin) မေသခ်ာပါ။
• ႏွာေခါင္းထဲပန္းရတဲ့ေဆး oxymetazoline (Afrin or Dristan Long Lasting) သံုးႏိုင္တယ္။
• Benadryl (Diphenhydramine), Sudafed, Afrin nasal spray, Halls cough drops ေတြ သံုးႏိုင္တယ္။
• ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး dextromethorphan (Robitussin and Vicks Formula 44) သံုးႏိုင္တယ္။ ေဆးထဲမွာ အရက္ (အယ္လ္ကိုေဟာ) မ်ားတာမ်ိဳးမသင့္ပါ။
• တုပ္ေကြးအတြက္ Tamiflu သံုးႏိုင္တယ္။

၄။ Constipation ဝမ္းႏုပ္ေဆးေတြ
• Metamucil, Fiberall, Colace, Citracel, Milk of Magnesia, Dulcolax, Colace နဲ႔ Metamucil သံုးႏိုင္တယ္။
• Castor oil ၾကက္ဆူဆီမသံုးပါနဲ႔။ ကိုယ္ဝန္ႏုရင္ပ်က္က်ႏိုင္တယ္။

၅။ First Aid Ointment ေရွးဦးသူနာျပဳေဆးေတြ
• Bacitracin
• J&J First-Aid Cream
• Neosporin
• Polysporin

၆။ Rashes အနီျပင္ထြက္ ယားယံသက္ေသာေဆးေတြ
• Benadryl cream
• Caladryl lotion or cream
• Oatmeal bath (Aveeno)

၇။ အနာအကိုက္သက္သာေဆးမ်ား
• ပါရာစီတေမာ သံုးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ Paracetamol + caffeine ဆိုရင္ဆရာဝန္ျပပါ။ ေရွာင္ႏိုင္ရင္ေကာင္းတဲ့ေဆးေတြ -
• Aspirin
• Ibuprofen (Advil and Motrin)
• Naproxen (Aleve)
• Paracetamol with caffeine ပါရာစီတေမာနဲ႔ ေကဖင္းေရာထားတာဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

၈။ အစာလမ္းေဆးေတြ
ရင္ပူတာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ ေလနာတာအတြက္ေဆးေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္သင့္တယ္။ Antacid အက္စစ္ပ်ယ္ေဆး calcium carbonate (Tums) ရတယ္။ Sucralfate (Carafate) လည္းရတယ္။ အစာမေက်ရင္ Tums, Maalox, Mylanta, Pepcid ေတြသံုးႏိုင္တယ္။

၉။ ေသြးတိုးက်ေဆးေတြထဲက ACE inhibitors ေရွာင္ႏိုင္ရင္ေရွာင္ပါ။

၁ဝ။ ပန္းနာေဆး စတီရြိဳက္ပါေနတာဆိုရင္ ဆရာဝန္ကိုအရင္ျပပါ။ salmeterol, terbutaline sulfate or albuterol ေဆးေတြ။

၁၁။ စိတ္က်ေဆးေတြ။ Fluoxetine (Prozac) သံုးႏိုင္တယ္။

၁၂။ ပိုးေသေဆး
• Penicillin ပနယ္စလင္ေတြ Ampicillin, Amoxacillin စိတ္ခ်သံုးႏိုင္တယ္။
• Yeast ရိစ္ (ဖန္းဂတ္စ္ = မိႈ) ေရာဂါေတြအတြက္ Monistat, Gynelotrimin သံုးႏိုင္တယ္။
• Erythromycin estolate အသည္းကိုထိခိုက္ႏိုင္တယ္။
• Fluoquinolones ပိုးေသေဆးကေန ကေလးအရိုးနဲ႔အရိုးႏုဖြံ႔ထြားမႈကိုထိခိုက္ေကာင္း ထိခိုက္ေစမယ္။
• Tetracycline ကိုယ္ဝန္ ၄ လေနာက္မွာ မသံုးပါနဲ႔။ ကေလးသြားေတြညိဳမည္းေစမယ္။

၁၄။ ကိုယ္ဝန္မွာေရွာင္ရမယ့္ တိုင္းရင္းေဆးေတြ = Arbor vitae, beth root, black cohosh, blue cohosh, cascara, chaste tree berry, Chinese angelica (dong quai), cinchona, cotton root bark, feverfew, ginseng, golden seal, juniper, kava kava, licorice, meadow saffron, pennyroyal, poke root, rue, sage, St. John's wort, senna, slippery root, tansy, white peony, wormwood, yarrow, yellow dock, and vitamin A ျဖစ္တယ္။

ကိုယ္ဝန္မွာေရွာင္ရမယ့္ ဆီေတြ = Calamus, mugwort, pennyroyal, sage, wintergreen, basil, hyssop, myrrh, marjoram, and thyme ျဖစ္ပါတယ္။

၁၅။ သတိေပးခ်က္
ေသာက္ႏိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ ဘယ္ေဆးကိုမွ ၁ဝဝ% အာမခံခ်က္မရွိပါ။ က်န္ေဆးေတြကို ဆရာဝန္ကို အရင္ေမးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

ကီဝီသီးႏွင့္ ေရွာက္သီးပုံမွန္စားသုံးလွ်င္ အသားအေရကုိ ပုိမုိႀကည္လင္လာေစႏုိင္


ကီဝီသီးႏွင့္ ေရွာက္သီးကုိ ပုံမွန္စားသုံးလွ်င္ အသားအေရကုိ ပုိမုိႀကည္လင္လာေစႏုိင္ေႀကာင္း ၿဗိတိသွ် အာဟာရ သုေတသီ လီဆာဒေရယာက ေဒလီေမးလ္ သတင္းတြင္ ေၿပာႀကားသည္ ။

ေရွာင္သီးသည္ အသည္းႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္မ်ားကုိ သန္ ့စင္ေပးသၿဖင့္ စားသုံးသူ၏ ကုိယ္တြင္းစနစ္ကုိ သန္ ့ရွင္းေစသည္ ။

ကီဝိီသီးသည္လည္း အလားတူပင္ အာနိသင္ရွိရာ ယင္း အသီးတမ်ဳိးစီကုိ တစ္လွည့္စီၿဖစ္ေစ ၊ ႏွစ္မ်ဳိးစလုံးကုိ ေရာေႏွာ၍ၿဖစ္ေစ စားသုံးပါက ကုိယ္တြင္းစနစ္ ေမာင္းႏွင္မွဳ အားေကာင္းလာေစေႀကာင္း လီဆာဒေရယာက ရွင္းၿပသည္ ။

ကုိယ္တြင္း စနစ္ ေကာင္းမြန္ၿခင္း၏ အက်ဳိးဆက္အၿဖစ္ အသားေရကုိ ပုိမုိႀကည္လင္လာေစၿခင္းၿဖစ္ေႀကာင္း သိရသည္ ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

နဂါးေမာက္သီးႏွင့္ က်န္းမာေရး


ယေန႔ေခတ္တြင္ လူအမ်ား စားသံုးေနၾကၿပီး ေစ်းကြက္အတြင္း အေတာ္အသင့္ ေနရာရၿပီျဖစ္ေသာ နဂါးေမာက္သီးႏွင့္ က်န္းမာေရး အေၾကာင္းကို ျမဝတီ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ား သိရွိေစရန္ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္(Fame)ႏွင့္ ျမဝတီအဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပ လိုက္ပါသည္-

ေမး ။ ။ ပထမဆံုး သိခ်င္တာက နဂါးေမာက္သီးရဲ႕မူရင္း ဇာတိေဒသက ဘယ္ကလဲ ဆိုတာရယ္ ျမန္မာျပည္ကို ဘယ္လို ေရာက္လာသလဲ ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါ ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ မွန္ပါတယ္။ နဂါးေမာက္သီးဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ငယ္ငယ္တုန္းက ဆိုရင္ တစ္ခါမွ မျမင္ဖူး၊ မၾကားဖူးတဲ့ သစ္သီးတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕မူရင္း ဇာတိကေတာ့ အေမရိကတိုက္မွာ ရွိတဲ့ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကေန တစ္ဆင့္ အေမရိကတိုက္ အလယ္ပိုင္းေဒသ ႏိုင္ငံေတြကို ပ်ံ႕ႏွံ႕ ေရာက္ရွိ ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ တ႐ုတ္ျပည္ကေန တစ္ဆင့္ မူဆယ္ဘက္ကေန စတင္ ဝင္ေရာက္ၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ စတင္ စိုက္ပ်ဳိးခဲ့တာ အႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိပါၿပီ။

ေမး ။ ။ နဂါးေမာက္သီး အမ်ဳိးအစား ဘယ္ႏွစ္မ်ဳိး ရွိပါသလဲဆရာ။

ေျဖ ။ ။ နဂါးေမာက္သီးကို ႐ုကၡေဗဒ အမည္က Hylocereus spp လို႔ ေခၚၿပီး သူ႔မွာ အဓိက မ်ဳိးစိတ္ Species အေနနဲ႔ သံုးမ်ဳိး ရွိပါတယ္။

(၁) Hylocereus Undatus (အနီေရာင္အခြံနဲ႔ အျဖဴေရာင္ အသား)

(၂) Hylocereus Costaricensis (အနီေရာင္အခြံနဲ႔ အနီေရာင္အသား) (or) Hylocereus Polyrhizus လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။

(၃) Hylocereus Megalanthus (အဝါေရာင္အခြံနဲ႔ အျဖဴေရာင္အသား) ဆိုၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

Common English Name အေနနဲ႔ေတာ့ Dragon Fruit လို႔ လူသိ မ်ားပါတယ္။ ျမန္မာလုိ နဂါးေမာက္သီး ဆိုတဲ့ အမည္ကေတာ့ အဲဒီ စာလံုးကို တိုက္႐ိုက္ ဘာသာျပန္ထားတာ ျဖစ္ၿပီး အမည္နဲ႔ လိုက္ဖက္ေအာင္ နဂါးအေမာက္ေတြနဲ႔ တူတဲ့ အသီး ျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Pitaya (or) Pitahaya လို႔ လည္းလူသိ မ်ားပါတယ္။

ေမး ။ ။ နဂါးေမာက္သီးမွာ ဘယ္လိုမ်ဳိး အာဟာရ ဓာတ္ေတြ ပါဝင္ပါသလဲ ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ နဂါးေမာက္သီးဟာ အာဟာရဓာတ္ ၾကြယ္ဝတဲ့ သဘာဝ သစ္သီးတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ ပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ ၾကည့္ရင္-

(၁) ေရဓာတ္- အရည္ရႊမ္းတဲ့ သစ္သီးတစ္မ်ဳိး ျဖစ္လို႔ ေရငတ္တုန္း စားရင္ ေရငတ္ ေျပပါတယ္။

(၂) ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ အဓိက အမ်ားဆံုး ပါဝင္ၿပီး စုစုေပါင္း အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္ပါတယ္။ ေမာပန္းမႈကို ေျပေပ်ာက္ေစျခင္း၊ စြမ္းအင္ေတြ ရေစျခင္းနဲ႔ အေမာခံႏိုင္ျခင္း စတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြ ရရွိ ေစပါတယ္။

(၃) ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ပါဝင္မႈကေတာ့ နည္းပါတယ္။ အဓိက အေစ့မွာသာ ပါဝင္ၿပီး ၁ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္သာ ပါရွိပါတယ္။

(၄) အဆီဓာတ္လို႔ ေခၚတဲ့ အသားထဲမွာေတာ့ အဆီလံုးဝ မပါပါ။ အသားထဲမွာ ျမဳပ္ေနတဲ့ အေစ့ေတြ ထဲမွာေတာ့ အဆီဓာတ္ေတြ ၾကြယ္ဝစြာ ပါရွိပါတယ္။ အဲဒီ အဆီအားလံုးဟာလည္း လူေတြရဲ႕ က်န္းမာ ေရးကို အေထာက္အကူျပဳတဲ့ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ မျပည့္ဝ အဆီေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ- Linoleic Acid တို႔၊ Palmitic Acid တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၅) အမွ်င္ဓာတ္ - အမွ်င္ဓာတ္ အလြန္ၾကြယ္ဝတဲ့ သစ္သီးလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း ေလာက္ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝမ္းမွန္ေစၿပီး အူမႀကီးကင္ဆာ ျဖစ္ျခင္းကေန ကာကြယ္ ေပးပါတယ္။

(၆) ဗီတာမင္ဓာတ္မ်ား အေနနဲ႔ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ၿပီး ၁ဝဝ ဂရမ္ရွိတဲ့ အသီးတစ္လံုးမွာ ၂ဝ မီလီ ဂရမ္ ပါဝင္ပါတယ္။ က်န္ ဗီတာမင္ေတြ အေနနဲ႔ ဗီတာမင္ဘီ အုပ္စုဝင္ေတြလည္း အနည္းငယ္စီ ပါဝင္ ပါတယ္။

(၇) သတၱဳဓာတ္ အေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္၊ သံဓာတ္၊ မီးစုန္းဓာတ္တို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

ဒါေတြအျပင္ Phytochemicals လို႔ေခၚတဲ့ ေဆးဖက္ဝင္ ဓာတ္ပစၥည္းေတြလည္း ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ Glycoside နဲ႔ Phenolic Compounds ေတြ ပါဝင္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီ ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ နဂါးေမာက္သီးဟာ ေဆးဖက္ဝင္ေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီ ေဆးဖက္ဝင္ ဓာတ္ပစၥည္းေတြ အေၾကာင္းလည္း အေသးစိတ္ သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ အဓိက ပါဝင္ေနတာ ကေတာ့ ဘီတာလိမ္းစ္လို႔ ေခၚတ့ဲ ဂလိုက္ကိုဆိုက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘီတာလိမ္းစ္ဟာ ဂလိုက္ကိုဆိုက္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ Sugar Portion နဲ႔ Colored Portion ဆိုၿပီး ႏွစ္ပိုင္း ရွိပါတယ္။ အေရာင္ အေနနဲ႔ အဝါေရာင္၊ အနီေရာင္ ေမာ္လီက်ဴးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ Colored Portion ကို Amino Acid တစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ Tyrosine ကေန ေနေရာင္ျခည္ အကူအညီနဲ႔ အေရာင္ျဖစ္ေအာင္ တည္ေဆာက္ ရပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္ ရရွိမႈ မ်ားေလေလ ဘီတာလိမ္းစ္ ပမာဏ မ်ားေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နဂါးေမာက္သီး စိုက္ပ်ဳိးတဲ့အခါ ေနေရာင္ျခည္ေကာင္းစြာ ရရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဘီတာလိမ္းစ္ေတြကို အုပ္စု ႏွစ္စု ခဲြထားပါတယ္။

(၁) ပထမတစ္ခုက Betacyanins လို႔ ေခၚၿပီး အနီေရာင္နဲ႔ ခရမ္းေရာင္ကို ေပးပါတယ္။ နဂါးေမာက္သီး အနီမ်ဳိးမွာ ပါဝင္တဲ့ အမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) ဒုတိယ အမ်ဳိးအစား ကေတာ့ Betax-anthins ေတြ ျဖစ္ၿပီး အဝါေရာင္နဲ႔ လိေမၼာ္ေရာင္ကို ေပးပါတယ္။ နဂါးေမာက္သီး အဝါေရာင္မွာ ပါဝင္ပါတယ္။ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုး ကေတာ့ ေဆးဖက္ဝင္တာ ခ်ည္းပါပဲ။

ေမး ။ ။ အဲဒီ ဘီတာလိမ္းစ္ေတြဟာ ဘယ္လိုမ်ဳိး ေဆးဖက္ဝင္တယ္ ဆိုတာလဲ သိပါရေစ။

ေျဖ ။ ။ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးဟာ ေဆးဖက္ဝင္တယ္ ဆိုေပမယ့္ အနီေရာင္မ်ဳိး ျဖစ္တဲ့ Betacyanins ေတြဟာ အဝါေရာင္မ်ဳိး ျဖစ္တဲ့ Betaxanthins ေတြထက္ ပိုၿပီး အာနိသင္ ထက္ျမက္ပါတယ္။ အဓိက က်န္းမာေရး အက်ဳိးေက်းဇူး အေနနဲ႔

(၁) ဓာတ္တိုး ဆန္႔က်င္မႈ အာနိသင္

(၂) အေရာင္က်ေစတဲ့ အာနိသင္

(၃) ေသြးထဲမွာ မေကာင္းတဲ့ အဆီေတြ ပိတ္ဆို႔မႈ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ စတဲ့ အာနိသင္ ေတြကို ေပးပါတယ္။

ေမး ။ ။ နဂါးေမာက္သီး စားရင္ ဝမ္းမွန္တယ္ဆိုတာေရာ ဟုတ္ပါသလား ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ နဂါးေမာက္သီးမွာ အမွ်င္ဓာတ္ေတြ ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ပါတယ္။ သံုးရာခိုင္ႏႈန္း ဆိုေတာ့ အေတာ္ မ်ားပါတယ္။ အမွ်င္ဓာတ္ေတြဟာ ဝမ္းမွန ္ေစပါတယ္။ ဒါတင္ မကပါဘူး။ ေရဓာတ္ေတြ ပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ အူနံရံကို ေရဓာတ္ေတြ မခန္းေျခာက္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းရာမွာ အေထာက္ အကူျပဳပါတယ္။ အေစ့ေတြမွာ ပါဝင္တဲ့ မျပည့္ဝ အဆီေတြ ဟာလည္း ဝမ္းကို ေရွာေရွာရွဴရွဴ သြားေစဖို႔ အေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဝမ္းခ်ဳပ္တဲ့ သူေတြအတြက္ နဂါးေမာက္သီးဟာ ဝမ္းမွန္ေစလို႔ အထူး သင့္ေတာ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ နဂါးေမာက္သီးကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ေတြေရာ စားလို႔ ရပါသလား ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္တုိင္းဟာ သဘာဝ သစ္သီးေတြ ေန႔စဥ္စားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီ အထဲမွာ နဂါးေမာက္သီးဟာလည္း စားသင့္တဲ့ သစ္သီးတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ေတြ နဂါးေမာက္သီး စားရင္ ရရွိႏိုင္တဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူး ကေတာ့-

(၁) မိခင္ေရာ ဗိုက္ထဲက ကေလးအတြက္ပါ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ ျဖည့္တင္း ေပးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္၊ ဗီတာမင္စီ၊ ေဖာလိတ္ စသည္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) အမွ်င္ဓာတ္ေတြ ၾကြယ္ဝတဲ့ အတြက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကို ကာကြယ္ ေပးၿပီး ဝမ္းမွန္ ေစပါတယ္။

(၃) ပါဝင္တ့ဲ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ ေတြဟာ စြမ္းအင္ကို ေပးတဲ့အတြက္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခါစ အစားအေသာက္ ပ်က္တဲ့ အခ်ိန္မွာ စားရင္ ခ်က္ခ်င္း အလ်င္အျမန္ စြမ္းအင္ေတြ ရရွိဖို႔ အေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။

(၄) ပါဝင္တဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္အတြက္ ခုခံအားစနစ္ကို ျမႇင့္တင္ေပးၿပီး ေရာဂါပိုးေတြ အလြယ္တကူ မဝင္ေရာက္ေစဖို႔ ကာကြယ္ ေပးပါတယ္။

(၅) ပါဝင္တ့ဲ Phytochemicals ေတြေၾကာင့္ Antioxidant action ကို ရေစၿပီး မိခင္ေရာ ကေလးပါ က်န္းမာ ေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္တိုင္း နဂါးေမာက္သီးကို မၾကာခဏ စားသံုးေပးသင့္ ပါတယ္။

ေမး ။ ။ နဂါးေမာက္သီး စားရင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး စားတာဟာ က်န္းမာေရး အတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသလဲ ဆရာ။ အထဲက အေစ့ေတြ ကေရာ အႏၲရာယ္ ရွိ၊ မရွိ၊ စားလို႔ ရ၊ မရ သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ အေကာင္းဆံုး ကေတာ့ အသီးကို ဓားနဲ႔ခဲြၿပီး အထဲက အသားကို ဇြန္းနဲ႔ပဲ တိုက္႐ိုက္ ေကာ္စားစား၊ အတံုးေလးေတြ တံုးၿပီး ခက္ရင္းနဲ႔ပဲ စားစား ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီလို စားတဲ့အခါမွာ စားခါနီးမွ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ခဲြစား ရပါမယ္။ ခဲြၿပီး အခ်ိန္ၾကာမွ စားရင္ ပါဝင္တဲ့ ဗီတာမင္စီက အစ Antioxidant ေတြဟာ ေလနဲ႔ ထိေတြ႕ၿပီး ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးမႈ ရွိလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စားတဲ့အခါ အထဲမွာ ျမဳပ္ေနတဲ့ အေစ့ေတြကို ဖယ္စားဖို႔ ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အတြက္ အေစ့ေတြကိုပါ စားရပါမယ္။ အဲဒီ အေစ့ေတြဟာလည္း ႏွမ္းေစ့ကို စားသလိုမ်ဳိး ေဆးဖက္ဝင္တ့ဲ မျပည့္ဝအဆီ မိုႏိုဆီေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေစ့ေတြ စားျခင္းဟာ အႏၲရာယ္ မေပးတဲ့အျပင္ က်န္းမာေရးကို မ်ားစြာ အေထာက္အကူ ျပဳပါတယ္။ အသီးကို ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ ေသာက္ရင္လည္း ေကာင္းပါတယ္။

ေမး ။ ။ တခ်ဳိ႕က ေျပာၾကပါတယ္။ နဂါးေမာက္သီး အနီကို စားၿပီးရင္ ဆီးသြားရင္ အနီေတြ ျဖစ္လို႔ ဆက္ မစားရဲေတာ့ဘူးတဲ့။ အျဖဴမ်ဳိးက်ေတာ့ အဲဒီလို မျဖစ္ေတာ့ အျဖဴမ်ဳိးကိုပဲ စားရဲေတာ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္ ဆရာ။ အဲဒါ ဆရာ့ရဲ႕အျမင္ေလး သိပါရေစ။

ေျဖ ။ ။ နဂါးေမာက္သီး အနီမ်ဳိးမွာ အနီေရာင္ေတြဟာ Glycoside ေတြ ျဖစ္ၿပီး ေရမွာ ေပ်ာ္ဝင္တဲ့ ေရာင္ခ်ယ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စားလိုက္ၿပီး ေသြးထဲေရာက္ ေဆးဖက္ဝင္ အာနိသင္ေတြ ျပဳလုပ္ၿပီးရင္ ဆီးကေန တစ္ဆင့္ စြန္႔ထုတ္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အနီေရာင္ေတြဟာ ဆီးထဲမွာ ပါလာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အမွတ္တမဲ့ ၾကည့္ရင္ ဆီးထဲမွာ ေသြးေတြ ပါလာသလိုမ်ဳိး ျဖစ္ေပမယ့္ ေသြးေတြ မဟုတ္တဲ့ အတြက္ Pseudo-hematuria လို႔ ေခၚပါတယ္။ အႏၲရာယ္ မရွိတဲ့ အတြက္ ဆက္စားလုိ႔ ရပါတယ္။ အဲဒီ အနီေရာင္ေတြကမွ ေဆးဖက္ဝင္ အာနိသင္ မ်ားမ်ား ရႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ နဂါးေမာက္သီး အနီမွာပါတဲ့ အနီေရာင္ေတြကို သဘာဝဆိုးေဆး အေနနဲ႔ အသံုးျပဳႏိုင္ တယ္လို႔ သတင္းမွာ ဖတ္ရပါတယ္ ဆရာ။ အဲဒါ ဘယ္လိုေနရာေတြမွာ သံုးတယ္ ဆိုတာလဲ ဗဟုသုတ အျဖစ္ သိပါရေစ။

ေျဖ ။ ။ ဒီေန႔အခါမွာ အစားအစာေတြကို လွပဖို႔၊ ဆဲြေဆာင္မႈ ရွိဖို႔ ဆိုးေဆးေတြ သံုးတဲ့ အခါမွာ ဓာတုဆိုးေဆးေတြ ေနရာမွာ သဘာဝ ဆိုးေဆးေတြနဲ႔ ေျပာင္းလဲ အသံုးျပဳမႈ တစ္ေန႔တျခား ပိုမိုတြင္က်ယ္ လာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သဘာဝ အပင္ေတြက ရတဲ့ ဆိုးေဆးေတြ အထူးသျဖင့္ လူေတြ စားသံုးလို႔ရတဲ့ သစ္သီး သစ္ဖုေတြကေန ရတဲ့ သဘာဝ ဆိုးေဆးေတြသာ ေရရွည္အတြက္ အသံုးျပဳဖုိ႔ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ နဂါးေမာက္သီးရဲ႕ အနီေရာင္ ေရာင္ခ်ယ္ေတြကို သိပၸံနည္းက် ထုတ္ယူၿပီး သဘာဝဆိုးေဆး အျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာမွာ အသံုးျပဳေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပ ေကာ္မရွင္က E162 ဆိုၿပီး Code No. ေပးထားၿပီး Approved လုပ္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိက အသံုးျပဳတဲ့ အစားအစာေတြ ကေတာ့ ေရခဲမုန္႔၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ အခ်ဳိရည္၊ သၾကားလံုး၊ ဝက္အူေခ်ာင္း၊ ၾကက္အူေခ်ာင္း၊ ဝက္ေပါင္ေျခာက္ စတဲ့ အစားအစာေတြမွာ အနီေရာင္ရရွိၿပီး ဆဲြေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အသံုးျပဳလ်က္ ရွိပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခုဆိုရင္ နဂါးေမာက္သီးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေတာ္ေလး ျပည့္ျပည့္စံုစံု သိရပါၿပီ ဆရာ။ ဆရာ့ အေနနဲ႔ ျမဝတီ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးကို ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါေသးလဲ ဆရာ။

ေျဖ ။ ။ နဂါးေမာက္သီး ဆိုတာ အင္မတန္မွ အာဟာရဓာတ္ ၾကြယ္ဝၿပီး က်န္းမာေရး အတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳတဲ့ သဘာဝ သစ္သီးတစ္ခု ျဖစ္တာမို႔ ကေလး သူငယ္က အစ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး အသက္အရြယ္မေရြး စားသံုး သင့္တယ္လို႔ တိုက္တြန္း ခ်င္ပါတယ္။ စားသံုးမႈ မ်ားလာတာနဲ႔ အမွ် နဂါးေမာက္သီး စိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္တဲ့ သူေတြ အေနနဲ႔လည္း အက်ဳိးရွိတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးသီးႏွံ တစ္ခုျဖစ္ေတာ့ အခုထက္ ပိုၿပီး စိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ၿပီး ႀကီးပြား တိုးတက္ၾကပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္း ေပးလိုက္ပါတယ္။ ။

ျမဝတီ
https://www.facebook.com/pg/mwdwebportal

ကန္စြန္းရြက္၏ က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား


သင့္ခ်စ္ဇနီးက ကန္စြန္းရြက္ေၾကာ္၊ ကန္စြန္းရြက္သုပ္၊ ကန္ စြန္းရြက္ခ်ည္ရည္ဟင္း စသျဖင့္ ကန္စြန္းရြက္ကို ပင္တိုင္စံ ဟင္းတစ္ခြက္လို မပါမျဖစ္ ခ်က္ျပဳတ္ေကြ်းတဲ့အခါ "ဒီေန႔ လည္း ကန္စြန္းရြက္ပဲလား ကြာ" ဆိုၿပီး မညည္း တြားလိုက္ပါနဲ ႔။ ကန္စြန္းရြက္မွာ ဗီတာမင္ေအ ၊ ဗီတာမင္ B1 ၊ ဗီတာမင္စီ ၊ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ၊ ကယ္လ္စီယမ္ ၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္စ္၊ သံ ဓာတ္၊ ကာ႐ိုတင္းစတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ မ်ားစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ သင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အရြက္တစ္မ်ိဳး ပဲျဖစ္ပါတယ္။

(၁) အိပ္ေရးဝ၀ အိပ္ေပ်ာ္ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ဟာ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့သူ ဒါမဟုတ္ အိပ္ေပ်ာ္ဖို႔ ခက္ခဲတဲ့ သူေတြအတြက္ အိမ္သံုးသဘာ ဝေဆး တစ္လက္လိုမ်ိဳး အသံုးဝင္ပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္ဟာ အိပ္ေမာ က်ေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေပးႏိုင္စြမ္း ရွိလို႔ပါ ။ ကန္စြန္းရြက္ကို စားရင္ အခ်ိန္ ၾကာၾကာ အိပ္ေပ်ာ္ေစတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ အိပ္စက္မႈ အရည္အေသြးကို ျပည့္ဝေစ တာေၾကာင့္ ႏိုးထလာတဲ့အခါ လန္းဆန္းေစႏိုင္ပါတယ္။

(၂) ဝမ္းမွန္မွန္သြားေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္မွာ အေလးခ်ိန္တူ ခရမ္းခ်ဥ္သီးထက္ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ေလးဆ ပိုမို ပါဝင္ၿပီး ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္မႈက ၁၂ ဆပိုမ်ားကာ ကာ႐ိုတင္းဓာတ္လည္း ပိုမိုပါဝင္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ကန္ဇြန္းရြက္မွာ အမွ်င္ဓာတ္မ်ားစြာ ပါဝင္တာေၾကာင့္ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္း လႈပ္ရွားမႈ ကို ေကာင္းမြန္ေစၿပီး ဝမ္းမွန္မွန္သြားေစပါတယ္ ။ ကန္ဇြန္း ရြက္ကိုစားၿပီးခ်ိန္မွာ အူထဲရွိ အက္စစ္ဂုဏ္ သတၲိကို ေလ်ာ့က်ေစတာေၾကာင့္ အူလမ္း ေၾကာင္း Flora မမွ်တမႈမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ ကင္ဆာ တားဆီး ေပးတဲ့ အာနိသင္ရွိပါတယ္ ။

(၃) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ႕က်ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ကို ဝမ္းႏုတ္ေဆး၊ သန္ခ်ေဆးအျဖစ္ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာကြ်မ္းက်င္ သူေတြက ယံုၾကည္ ၾကသလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ် လိုသူေတြ အတြက္ လည္း ေကာင္းပါတယ္ ။ ကန္စြန္းရြက္ဟာ ဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ လိပ္ေခါင္းျဖစ္တာေတြကို သက္ သာေစသလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်လိုသူေတြအတြက္လည္း တျခား အစားအေသာက္ေတြေနရာမွာ အစားထိုး စားသင့္တဲ့ အစာပဲျဖစ္ ပါ တယ္ ။

(၄)ေသြးဖိအားကို ထိန္းေပးပါတယ္ေသြးတိုးေန သူေတြမွာ ကန္စြန္းရြက္ကို စားေပးရင္ေသြးဖိအားေလ်ာ့ က်ေစပါတယ္ ။ ကန္စြန္းရြက္ ဟာ ေသြးေၾကာထဲရွိ အဆီေတြ ကင္းေဝးေစေရးအတြက္ အေရးပါပါတယ္။

(၅) သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းရဲ့လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္မွာ ကယ္လိုရီပါဝင္မႈ နည္းၿပီး ဗီတာမင္ေအ၊ ဗီတာမင္စီ ၊ ေဖာလစ္အက္စစ္၊ ဆလဖာ၊ သြပ္(ဇင့္)၊ ပိုတက္စီယမ္၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္စ္၊ အိုင္အိုဒင္းနဲ႔ သံဓာတ္တို႔ ပါဝင္တာေၾကာင့္ သိုင္းရြိဳက္ ဂလင္းရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္ တာေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ပါဝင္မႈျမင့္မားတာေၾကာင့္ ကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ သလို ႏွလံုးေရာဂါကိုလည္း ကင္းေဝးေစပါတယ္ ။

(၆)ေရာင္ရမ္းမႈကိုေလ်ာ႔က်ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ကို သုပ္ၿပီး စားတာေၾကာင့္ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ၊ အေအးမိတာ၊ေခ်ာင္းဆိုး တာ နဲ႔ ေလျပြန္ေရာင္ရမ္းတာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္မွာ အမိုင္ႏိုအက္စစ္အမ်ားအျပားပါဝင္ကာ အဆိပ္တား အာနိသင္ ၊ ေရာင္ရမ္း မႈက်ေစတဲ့ အာနိသင္၊ ဆီးသြားေစတဲ့ အာနိသင္နဲ႔ အိပ္ေမာက်ေစတဲ့ အာနိသင္ေတြကိုရရွိေစပါတယ္။

(၇) ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္ ကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။

(၈) အဆိပ္ေျပေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ကို အဆိပ္ေျပေစတဲ့ေဆးတစ္လက္လို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ အစားမွား တာေၾကာင့္ေအာ့အန္ တဲ့ ေဝဒနာေတြကို သက္သာေစတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္မွာပါတဲ့ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက မေကာင္းတဲ့ ဖရီးရယ္ဒီကယ္ေတြကို ကင္းစင္ေစတာေၾကာင့္ ေရာဂါမ်ားစြာ၊ အထူးသျဖင့္ ကင္ဆာေရာ ဂါမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

ကန္စြန္းရြက္ရဲ႕ တျခားက်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူး ေတြကေတာ့-

အမ်ဳိးသမီးမ်ား လစဥ္ရာသီလာစဥ္ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
ေခါင္းကိုက္တာ၊ သြားကိုက္တာကို သက္သာေစပါတယ္။
ေဗာက္ထတာနဲ႔ အေရျပားျပႆနာေတြအတြက္ အသံုးဝင္ပါတယ္။
အနာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။
နာ့ဗ္ေၾကာရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။

ဒါေတြေႀကာင့္ ေနတုိင္းစားေနတယ္ဆိုၿပီး က်န္းမာေရးအတြက္ ဂုဏ္ယူေၿပာႀကားေပးလုိက္ပါလား  ခင္ဗ်ာ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈအတြက္ မိခင္၀မ္းဗုိက္ကတည္းက ႀကိဳတင္သိရွိႏုိင္


ကုိယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္ျခင္း ကုိႏွစ္သက္သူေတြ အတြက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖုိ ႔အထူးတလည္ မလုိေပမယ့္အခ်ဳိ႕ေသာ သူမ်ားအတြက္မႈ အလြန္ပင္ ဖိအားေပးေျပာဆုိမွ သာ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျဖစ္ၾကပါသည္ ။

မိခင္ရဲ႕ သားအိမ္အတြင္း ေနခဲ့ရစဥ္က အေတြ႕အႀကံဳမ်ားက ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈရွိ မရွိ ကုိျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ေနာက္ဆုံးျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေလ့လာမႈတစ္ခုက ဆုိပါသည္ ။ ေလ့လာမႈအား တက္ဆပ္စ္ကေလး ေဆး႐ုံမွ ပါေမာက ၡေဒါက္တာေရာဘတ္မွ ဦးေဆာင္ျပဳ လုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ေလ့လာ မႈအား The FASEB ဂ်ာနယ္တြင္ ပါ၀င္ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ။

ဓာတ္ခြဲခန္းတြင္ အေျပးသန္ေသာ ၾကြက္မမ်ားအား အုပ္စုႏွစ္စုခြဲ က တစ္အုပ္စုအား အေျပးဘီး ရွိသည့္ေနရာတြင္ ထားကာအျခားအုပ္စုကုိမူ အေျပးဘီးမရွိသည့္ေနရာတြင္ ထား ခဲ့သည္ ။ ကုိယ္ ၀န္မေဆာင္မီ ကတည္း က ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ၿပီး ၾကြက္မမ်ား သည္တစ္ေန႔ ၁၀ ကီလုိမီတာ ခန္႔ပ်မ္းမွ်ေျပး ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္ ။ ရလဒ္မ်ားမွာ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားျပဳလုပ္သည့္ ၾကြက္မိခင္ မွေမြးဖြားေသာၾကြက္မ်ားသည္ ေလ့က်င့္ခန္း မျပဳလုပ္သည့္ၾကြက္မ်ား  မွေမြးသည့္ ၾကြက္မ်ားႏွင့္ႏႈိင္းစာပါက ၅၀ % ပုိမုိကုိယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈျပဳလုပ္ေလ့ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္ ။ အမ်ား ယူဆထားသလုိ အားကစားေလ့လာ လုိက္စားသူျခင္း ၊ ကုိယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ေခ်သည္ မ်ဳိး႐ုိးဗီဇေၾကာင့္ သာမက ပတ္၀န္းက်င္ အေၾကာင္းအရာကလည္း အေရးပါေၾကာင္း ေဖာ္ၫႊန္းျခင္းျဖစ္သည္ ဟု သိရွိရပါသည္ ။

ဒုိင္မေလး (ေဆး ၁)
Health Updates Journal.
https://www.facebook.com/HealthUpdatesJournal/

ေတြးေတြးျပီး မလုပ္ျဖစ္တဲ့ဘ၀ကေန ရုန္းထြက္လိုက္ပါ


သင္ဟာ လူေတြစိတ္ဆိုးမွာကိုေၾကာက္တယ္ ၊ သူတို ့ဘာေျပာေျပာ လုပ္ေပးတယ္ ၊ ကိုယ့္မိသားစုအတြက္ စီစဥ္ထား တာေတြကို တျခားလူေတြအတြက္ ဖ်က္တယ္ဆိုရင္ လူေတြက သင့္ကို တုိးတိုးျပီး အသံုးခ်လာ မွာျဖစ္ျပီး သင့္မိသားစု ကေတာ့ သင့္ကို ပိုပိုျပီးစိတ္ပ်က္သြားလို ့ သင္မရွိလည္း ရပ္တည္နိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစား ၾကေတာ့မွာမို ့ ၾကာလာရင္ သင္ဟာ ဘာမွမရွိတဲ့ အထီးက်န္သူတစ္ဦး ျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ မိမိကိုယ္ကိုယ္ျပန္လည္ ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ရင္း သင္ေမ့ေလ်ာ့ေနေလာက္တဲ့ အက်င့္ေကာင္းေလးေတြကို စုစည္းတင္ျပလိုက္ပါတယ္ ။

ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အရင္ဂရုစိုက္ပါ ။ လူဆိုတာကလည္း ကိုယ့္ရွင္သန္မႈအတြက္ တပါးသူအေပၚ မွီခိုေလ့ ရွိပါတယ္ ။ ေငြေၾကးက႑မမွီခိုေတာင္ လူေတြက ကိုယ့္ကိုလက္ခံေပးတာ ၊ ကိုယ့္ကို အဆက္အသြယ္ လုပ္တာ ၊ ဂရုစိုက္ေပးတာ အစရွိတာေတြကို လိုခ်င္ၾကပါတယ္ ။ ကိုယ္လိုခ်င္တာရဖို ့ ကိုယ့္ဘက္ ကလည္း ေပးရေတာ့ လူေတြကိုလိုက္ေလ်ာ ရင္းနဲ ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ လ်စ္လ်ဴရွဳမိသြားတတ္ပါတယ္ ။ အျခားလူေတြကို သင္တစ္ကယ္ဦးစားေပးခ်င္တယ္ ၊ ကူညီ ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အရင္ဂရုစိုက္ပါ ။ တစ္ညလံုးကားေမာင္းရမယ့္လူဟာ ခရီးသည္ေတြကိုေဘးကင္း ေစခ်င္ရင္ အရင္အိပ္ထားဖို ့လိုပါလိမ့္မယ္ ။

သင္ အနည္းဆံုးေတာ့ မနက္နိုးနိုးခ်င္း (၂)နာရီကို ကိုယ့္ဘ၀တိုးတက္ ရာ တိုးတက္ေၾကာင္းေလးေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္ ။ ဟန္ခ်က္ျပန္ထိန္းပါ ။ ကိုယ့္ရဲ ့လိုအပ္ခ်က္ ၊ ကိုယ့္ရဲ ့ဆႏၵ ၊ ကိုယ့္ရဲ ့ဘ၀ ကို အာရံုမစိုက္နိုင္ေတာ့ဘူး ဆိုရင္ သင္ ဟန္ခ်က္ျပန္ထိန္းဖို ့ လိုေနပါျပီ ။ ဒါကလည္း ကေလးဘ၀က စလာတဲ့ျပႆနာျဖစ္နိုင္ပါတယ္ ။ ငယ္ရြယ္စဥ္ကေလး ဘ၀မွာ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာငတ္ခဲ့တယ္ ၊ ေႏြးေထြး မႈေပးသူေတြနဲ ့ေ၀းခဲ့ရတယ္ ၊ အမွားေလးတစ္ခုအတြက္ ၾကီးေလးတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ခံခဲ့ရဖူးတယ္ဆိုရင္ အဲဒီကေလးဟာ လူေတြကိုမျငင္းရဲေတာ့ဘဲ လူေတြေျပာသမွ် လိုက္ေလ်ာေပး လိုက္ေလ့ရွိျပီး ၾကီးလာတဲ့ အခါမွာလည္း လူတကာရဲ ့အသံုးခ်ခံရသူ ျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္ ။ မိဘမ်ားဆင္ျခင္ဖို ့ပါ ။ ဒီေန ့ သင့္အတြက္ လိုအပ္တာေတြ လုပ္ျပီးျပီလား ။ အလုပ္ပဲဖိလုပ္ေနရတယ္ဆိုရင္ သင္ဟန္ခ်က္ပ်က္ေနပါတယ္ ။ သင္အလုပ္ မလုပ္နိုင္ေတာ့တဲ့တစ္ေန ့မွာ သင့္အလုပ္ေတြကို ေနာက္တစ္ေယာက္က ၀င္လုပ္ သြားပါလိမ့္မယ္ ။ သင္သည္သာ ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္မ်ားစြာနဲ ့ အထီးက်န္ခဲ့ပါလိမ့္မယ္ ။

 အိမ္ေထာင္ ရွင္ေတြျဖစ္လာျပီး သင္အလုပ္ပဲဖိလုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ အိမ္ေထာင္ဖက္က သင့္ကို ခ်ီးက်ဴးမွာမဟုတ္ဘဲ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္သူလို ့ေတာင္ ျမင္လာပါလိမ့္မယ္ ။ ဒီေတာ့ အကန္ ့အသတ္ရွိဖို ့လိုပါတယ္ ။ သင္တစ္ေနကုန္ အလုပ္လုပ္တာ မိသားစုအတြက္ပဲ ။ တစ္ညလံုး အပင္ပန္းခံအလုပ္လုပ္တာလည္း မိသားစုအတြက္ပါပဲ ။ ဒါေပမယ့္ မိသားစုအတြက္ဆိုျပီး မိသားစုနဲ ့ေ၀းေနမွေတာ့ ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ ့ မိသားစုနဲ ့ကိုယ္နဲ ့ အျပန္အလွန္ေႏြးေထြးခ်ိန္ ထား ရပါလိမ့္မယ္။ အနည္းဆံုး ညစာအတူစားျပီး အိပ္ခ်ိန္အထိကို အတူတူျဖတ္သန္းသင့္ပါတယ္။

 ကဲ။ သင့္ကိုသင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမယ္ဆိုပါစို ့။ ဘယ္ကစမွာလဲ ။ အစကေန ျဖည္းျဖည္းခ်င္းစပါ ။ တစ္ပတ္ကို တစ္နာ ရီေလာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္အတြက္ကိုယ္လုပ္ပါ ။ တရားထိုင္ပါ ။ သီခ်င္းကို ဇိမ္ခံျပီးနားေထာင္ပါ ။ က်န္းမာေရးလွဳပ္ရွား ပါ ။ သင္ၾကိဳက္တဲ့ဇာတ္လမ္းေလးေတြကိုၾကည့္ပါ ။ သင္လန္းဆန္းၾကည္လင္သြားရင္ သင့္မိသားစုအတြက္ ပိုေကာင္း တဲ့သင့္ကိုသင္ ေပးအပ္နိုင္မယ္ေလ ။ သင့္ကိုလို သမွ်ခိုင္းေနတဲ့လူေတြ အတြက္လည္း သင္ပိုျပီးလုပ္ေပးနိုင္မွာေပါ့ ။ အဲ ဒီလိုနဲ ့ ျဖည္းျဖည္းျခင္း ကိုယ့္ဘ၀ကို ဟန္ခ်က္မွ်တေအာင္ ျပန္ျပီးျပဳျပင္ယူပါ ။ လက္ေတြ ့က်က် စီမံခန္ ့ခြဲတတ္ရပါမယ္။ သင္ဟာ အလုပ္လည္းပိေနတယ္ ၊ သားေလးရဲ ့အိမ္စာကိုလည္း ကူလုပ္ ေပးခ်င္တယ္ ၊ ေနမေကာင္းတဲ့ အေမ့ကိုလည္း ေျခဆုပ္လက္နယ္သြားလုပ္ခ်င္တယ္ ၊ ဇနီး-ခင္ပြန္းသည္ကိုလည္း အခ်ိန္ေပးခ်င္တယ္ ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ ့လည္း အေရးၾကီးတဲ့ေတြ ့ဆံုမႈေတြလုပ္ခ်င္တယ္ ၊ သူမ်ားလို Facebook လည္း သံုးခ်င္တယ္ ၊ ဒီၾကားထဲ အားကစားကလည္းလုပ္ခ်င္ေသးတယ္ ၊ ဒါေတာင္ သင့္အ၀တ္အစားေတြ ၊ သင့္ ကားေတြ ၊ သင့္အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြကို သန္ ့ရွင္းေရးလုပ္ရတာ ၊ ေဆးရတာ ၊ ေလွ်ာ္ဖြပ္ရတာေတြ မပါေသးဘူး ။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ သင္ဟာ လက္ေတြ ့က်က် စီမံခန္ ့ခြဲတတ္ရပါမယ္ ။

ယာဥ္စက္ပစၥည္းေတြေတာင္ နားခ်ိန္တန္မနားရင္ ပ်က္စီးသည္ကဲ့သို ့ ကၽြန္ေတာ္တို ့လူသားေတြမွာလည္း မ်ားမ်ားမလုိဘူး ၊ ေမြးကတည္းက မနားတမ္းခုန္ေနရရွာတဲ့ နွလံုး…မိနစ္ပိုင္းေလး ရပ္သြားဖို ့ပဲလိုတယ္ ဆိုတာ ဂရုျပဳရပါမယ္ ။ ဒီေတာ့ သင္ စီမံခန္ ့ခြဲတတ္ဖို ့လိုပါလိမ့္မယ္ ။ အား လံုးကို ဟုတ္ျပီဟုတ္ျပီ ၊ လုပ္ေပးမယ္လုပ္ေပးမယ္ လိုက္ေျပာေနရင္ သင္စိတ္ဖိစီးမယ္ ၊ လူေတြက တစ္ကယ္လုပ္ မေပးနုိင္တဲ့သင့္ကို လူလိမ္လို ့စြပ္စြဲမယ္ ၊ အက်ိဳးမရွိပါဘူး ။ ကိုယ့္ရဲ ့ စိတ္က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္ပါ ။ လူတိုင္းကို ဂရုစိုက္ေပးတတ္သူဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ဂရုစိုက္တတ္ ဖို ့ လိုပါတယ္ ။ လူေတြကို တယုတယလုပ္ေနရတဲ့အခါ သင့္ခြန္အားေတြျပန္ျပည့္လာတယ္ဆိုရင္ ဟုတ္ပါျပီ ။ ဆက္ လုပ္ပါ ။ ဒါေပမယ့္ စိတ္မရွည္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ မ်ားေနလို ့ပါ ။ နည္းနည္းေလွ်ာ့ဖို ့လိုပါမယ္ ။ ကိုယ့္ရဲ ့ခံစားခ်က္ ရဲ ့ ေျပာစကားကို နားေထာင္ပါ ။ သင္ေပ်ာ္ရႊင္တာေလးေတြကိုလည္း လုပ္ေပးပါ ။ သင့္စိတ္က်န္းမာမွ သူမ်ားက်န္း မာဖို ့ သင္ ဂရုစိုက္နုိင္မွာပါ ။ မိန္းကေလးေတြ ဘာျဖစ္လို ့စကားမ်ားလဲ ၊ ဆံပင္သြား သြားျပင္လဲ သိလား ။ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုး သူမ်ားကိုပဲ ျပဳစု ၊ အမိန္ ့နာခံ ၊ ေဒါသကိုျမိဳသိပ္ ၊ သူမ်ားကိုပဲ ဦးစားေပးရင္း ကိုယ္ဘာဟင္းၾကိဳက္တယ္ဆိုတာေတာင္ ေမ့ေနရွာျပီျဖစ္တဲ့ သူတို ့ေလးေတြမွာ လြတ္လပ္စြာလုပ္လို ့ရတာ တစ္ခုပဲရွိပါတယ္ ။ စကားေျပာတာပါ ။ ဒါေၾကာင့္ သူတို ့ေျပာပါတယ္ ။ ဘယ္လိုတားတား ၊ တားမရေအာင္ စကားေျပာပါတယ္ ။ ေနာက္ျပီး အသက္ၾကီး လာရင္ ျပင္လို ့ရတာ ဆိုလို ့ ဆံပင္ ပဲရွိတဲ့အတြက္ ဟုတ္ကဲ့ ၊ ဆံပင္သြားသြားျပင္ပါတယ္ ။ အဲဒီလို စကားေျပာခြင့္ ၊ ဆံပင္ျပင္ခြင့္ ရျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္လည္ယံုၾကည္မႈရွိသြားေတာ့ မိသားစုအတြက္ ၊ သူနဲ ့ပါတ္သက္ေနသူ မွန္သမွ်အတြက္ ပိုေကာင္းတာပဲေလ ။ အဲဒီ အခြင့္အေရးေလးေတြကို မွ်မွ်တတ ေပးသင့္ပါတယ္ ။

 ဒီေတာ့ လာမယ့္ႏွစ္သစ္မွာ စိတ္သစ္ ၊လူသစ္ျဖစ္ေအာင္ ဒီေန ့ကစျပီး ကိုယ့္ရဲ ့ရင္တြင္းျဖစ္စကားသံကို နားေထာင္ ပါ ။ ေလးစားလိုက္နာပါ ။ အဲဒီရင္တြင္းျဖစ္စကားသံက လက္မခံနုိင္ တာကို ျပတ္ျပတ္သား သား ျငင္းပါ ။ သင့္ကိုယ္ ၊ စိတ္ ၊ ဦးေႏွာက္ ကို အဆိပ္ေတြပဲထည့္ေပးေနတဲ့ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈေတြကို အဆက္ျဖတ္ပစ္ပါ ။  ကိုယ့္ကို ဘယ္သူေတြက အသံုးခ်ေနသလဲဆိုတာကို ျမင္ေအာင္ၾကည့္ပါ ။ မွန္ကန္စြာသံုးသပ္ပါ ။ လမ္းခြဲသင့္ရင္ လမ္းခြဲပါ ။ ေတြးေတြးျပီးမလုပ္ျဖစ္တဲ့ဘ၀ကေန ရုန္းထြက္ ပါလို  ့ေလ့လာေရးသား တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ ။

ရတနာပုံ သတင္းစာ
https://www.facebook.com/yadanabonnewspaper

ကယ္လ္ဆီယမ္ၾကြယ္၀တဲ့အစားအစာေတြက အိပ္ေပ်ာ္ေစႏုိင္ရန္ ကူညီႏုိင္


ေလ့လာမႈအသစ္ ၁ ခုမွာ(Ca) ညဖက္မွာ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေပ်ာ္ဖုိ႔အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အခန္းက႑က ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ဆုိခဲ့ ပါတယ္ ။ သုေတသနမွာ အိပ္စက္မႈ က အာ႐ုံေၾကာေခါင္း (Neurons) ေတြမွာရွိတဲ့ Ca ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေပၚ မူတည္ေနတာကုိ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါ့ အျပင္ ၎င္းတုိ႔က Ca Ions ထိန္းၫွိျခင္းအားျခင့္ အိပ္စက္ခ်ိန္ ေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္မယ့္ ျဖစ္စဥ္ကုိ သ႐ုပ္ျပခဲ့ပါတယ္ ။

ယင္းေတြ႕ရွိမႈကုိ Newron လုိ႔ေခၚတဲ့ ဂ်ာနယ္မွာ အိပ္စက္ခ်ိန္ ျပႆနာမ်ားကုိ ပုိမုိ နားလည္ေစရန္ႏွင့္ ကုထုံးမ်ားဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ပုံႏွိပ္ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္ ။ Sleep Disorders လုိ႔ေခၚတဲ့ အိပ္ စက္ခ်ိန္မွာ ေတြ႕ႀကံဳရတဲ့ျပႆနာ ေတြမွာ ညဖက္အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း;(Inso- mnia) အိပ္ေနစဥ္ေဟာက္ျခင္း(Sleep Apnea) နဲ႔ အျခားအသက္ ႀကီးလုိ႔ ပ်က္စီးလာတဲ့ ေရာဂါေတြ ပါ၀င္ပါတယ္ ။ တိရစၦာန္ေတြမွာ ေရာ လူသားေတြမွာပါ အသက္ႀကီး လာတာနဲ႔အမွ် အိပ္္စက္ခ်ိန္ လုိအပ္ မႈ ေလွ်ာ့နည္းလာပါတယ္ ။

အိပ္စက္ ျခင္းက ခႏၶာကုိယ္ကုိ ေန႔စဥ္ျဖတ္ သန္းခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနေတြကေန ျပန္လည္ အားျဖည့္ေပး ပါတယ္ ။ ဥ ပမာ ဦးေႏွာက္က အညစ္အေၾကး ေတြ ဖယ္ရွားေပးျခင္း၊ ခုခံအားစနစ္ ကုိ ျပန္လည္ ႀကံခုိင္ေစျခင္း ၊ အျဖစ္ အပ်က္ေတြကုိ မွတ္ဥာဏ္သုိေလွာင္ သိမ္းဆည္းေပးျခင္းတုိ႔ကုိ အိပ္စက္ ခ်ိန္မွာ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္ ။ ဒါ ေပမယ့္ အိပ္စက္ရန္အတြက္ လုိအပ္ တဲ့ အေျခခံအခ်က္ေတြ ၊ အိပ္စက္ ခ်ိန္ကုိ ထိန္းၫွိေပးတဲ့ျဖစ္စဥ္အမ်ား စုကုိေတာ့ မသိၾကေသးပါဘူး ။ သုေတသီေတြက အိပ္စက္ခ်ိန္ ျဖစ္ စဥ္ေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိတဲ့ ဗီဇ ၇ မ်ဳိး ထုပ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ဗီဇ မ်ဳိးကြဲပါ၀င္ တဲ့ ၾကြက္ေတြက အျခားၾကြက္မ်ဳိး ၂၁ မ်ဳိးထက္ပုိၿပီး အိပ္တာကုိ ေတြ႕ ခဲ့ရၿပီး၊ အာ႐ုံေၾကာေခါင္းေတြထ မွာ Ca ၀င္ေရာက္ျခင္းက ၾကြက္ေတြ အိပ္စက္ဖုိ႔လုိအပ္ၿပီး ျပန္ႏုိးဖုိ႔အတြက္ လည္းCa ေတြ ျပန္ထြက္သြားဖုိ႔ လုိတာ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္ ။ ယင္းေတြ႕ ရွိခ်က္ေပၚ မူတည္ၿပီးအိပ္စက္ခ်ိန္ မမွန္မႈနဲ႔တြဲၿပီး ျဖစ္တတ္တဲ့စိတ္ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္ေတြမွာ ကုသဖုိ႔ေဆးသစ္ ေပၚထြက္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ အဆုိျပဳခဲ့ ပါတယ္ ။

ဖုိးေသာၾကာ
Health Updates Journal
https://www.facebook.com/HealthUpdatesJournal/

က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းမြန္ေရး စိတ္ဖိစီးမႈေလွ်ာ့ခ်ေပး


စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့ အေျခအေနမွာ သင့္ခႏၶာကိုယ္က ေကာ္တီေဇာလို႔ ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းကို ထုတ္လုပ္ပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက အဆီထုတ္လုပ္မႈကို တိုးေစၿပီး အစာစားခ်င္စိတ္ ကိုလည္း ပိုမ်ား ေစပါတယ္။ ဒီအခါ ပိုလွ်ံေနတဲ့ အဆီေတြကို ေယဘုယ် အားျဖင့္ေတာ့ ဗိုက္ေနရာမွာ သိုေလွာင္ထားတဲ့ အတြက္ ဗိုက္ထြက္လာပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈဟာ ဗိုက္မွာ အဆီစုျခင္း အတြက္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းေတြထဲက တစ္ခုပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ဗိုက္က အဆီေတြကို ေလ်ာ့ေစခ်င္ရင္ သင့္ရဲ႕စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့ေစမယ့္ နည္းလမ္းေတြ ရွာေဖြဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းက စိတ္ဖိစီးမႈ ေလ်ာ့က်ဖို႔ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြက ဆုိပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ ေလ့က်င့္ခန္း အျပင္ အသက္ရွဴ ေလ့က်င့္ခန္းကလည္း ကူညီႏုိင္ပါတယ္။

အသက္ကို ျပင္ျပင္းနဲ႔ နက္နက္႐ိုင္း႐ိုင္းရွဴသြင္း ရွဴထုတ္တာကို တစ္ႀကိမ္မွာ ငါးမိနစ္ခန္႔နဲ႔ တစ္ေန႔ သံုးႀကိမ္ခန္႔လုပ္ပါ။ ဒီနည္းဟာ ဝမ္းဗိုက္အဆီေတြ ေလ်ာ့က်ဖို႔ နည္းလမ္းႏွစ္မ်ိဳးနဲ႔ လုပ္ပါတယ္။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

ဓမၼတာ အႀကိဳေဝဒနာမ်ားရွိလွ်င္


ဓမၼတာ အႀကိဳေဝဒနာမ်ားရွိလွ်င္
(Prementstrual Syndrome)
Evening Prim Rose Oil ေသာက္ပါ။

Essentiak fayttyacids ေတြ ခ်ိဳ႕တဲ့ရင္ ဓမၼတာ ေဝဒနာအႀကိဳ (ဥပမာ သားျမတ္နာက်င္တာ၊ ဆီးစပ္ကိုက္တာ၊ စိတ္တိုတာ) ကို ဆိုးရြားစြာ ခံစားရတတ္တယ္လို႔ သုေတသန ျပဳသူအမ်ားစုက ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဓမၼတာ လာခါနီးရက္ေတြမွာ Evening Prim Rose Oil ကို သံုးလံုးမွ ေျခာက္လံုးအထိ ေန႔စဥ္ေသာက္ေပးပါ။

ေျပာင္းဖူးဆီႏွွင့္ ဟင္းခ်က္ပါ။
PMS ျဖစ္တာဟာ အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္းျဖစ္တဲ့ ပ႐ိုဂ်က္စထ႐ုန္းေတြဟာ လစဥ္အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လို႔ပါ။ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲအတြက္ ဓမၼတာ လာခါနီးရက္ေတြမွာ ေျပာင္းဖူးဆီ၊ Safflower ဆီနဲ႔ anola ဆီေတြနဲ႔ ဟင္းခ်က္ပါ။ ဒီအဆီေတြ အားလံုးဟာ ခႏၶာကိုယ္မွ Prostagladin ထုတ္လုပ္မႈကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ၿပီး PMS လကၡဏာေတြ သက္သာႏိုင္ပါတယ္။

စိတ္ေန စိတ္ထား ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေအာက္ပါ အစားအစာေတြ စားပါ။
ငွက္ေပ်ာသီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ သစ္ၾကားသီးနဲ႔ ေပါင္မုန႔္ယိုသုတ္လိုမ်ိဳး ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ အစာေတြ စားတာဟာ ဦးေႏွာက္အတြင္း စိတ္ခံစားခ်က္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးတဲ့ Serotonin အဆင့္ေတြ ျမင့္တတ္ေစပါတယ္။ သင့္ရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ က်ဆင္းမႈ အနည္း အမ်ားေပၚမူတည္ၿပီး အစားအစာ ေျပာင္းစားတာေၾကာင့္ စိတ္သက္သာမႈ ရေစပါတယ္။

ဗီတာမင္ B အားေဆးေသာက္ပါ။
အစားအစာနဲ႔ အာဟာရပညာရွင္မ်ားရဲ႕ အဆိုအရ ဗီတာမင္ B6 ဟာ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားသူ၊ စိတ္တိုတတ္သူနဲ႔ စိတ္ဓာတ္ က်ဆင္းသူေတြအတြက္ အထူး ေကာင္းမြန္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေလ့လာမႈ အသစ္ေတြအရလည္း ဗီတာမင္ B6 ခ်ိဳ႕တဲ့သူေတြမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထက္ပါ ျပႆနာေတြရွိတယ္လို႔ အႀကံေပးထားပါတယ္။ ဗီတာမင္ B6 ဟာ ခႏၶာကိုယ္မွ anino acids ေတြကို စိတ္ခံစားမႈ ေကာင္းေစတဲ့ serotonin အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေစလို႔ပါ။ ဗီတာမင္ B6 ၂၅ မီလီဂရမ္မွ ၅၀ မီလီဂရမ္ေသာက္ေပးပါ။

အာဟာရကုထံုး
သင့္ရဲ႕ ေဟာ္မုန္းေတြဟာ roller-coster လို အတတ္ အဆင္းမ်ားေနရင္ ပဲပုပ္၊ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း၊ ၾကက္သား၊ ၾကက္ဆင္သား ဒါမွမဟုတ္ ၾကက္ဥလိုမ်ိဳး Tryptophan ပါဝင္မႈမ်ားတဲ့ အစာစားေပးပါ။ Tryptophan ဟာ စိတ္ခံစားမႈ ေကာင္းေစတဲ့ Serotonia ထုတ္လုပ္ဖို႔ ႏႈိးေဆာ္ႏိုင္လို႔ပါ။
ဓမၼတာ လာခါနီး မ်က္ႏွာအန္းတာနဲ႔ ေလပြတာျဖစ္ေနရင္

ေအာက္ပါအဆင့္ သံုးဆင့္ကို လုပ္ေပးပါ။
၁။ ဓမၼတာစက္ဝန္း တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုၾကားမွာ တ႐ုတ္နံနံပင္ကို တစ္ပတ္ ၁၀ ရက္ခန္႔စားေပးပါ။ သဘာဝ ဆီးေဆးျဖစ္လို႔ပါ။
၂။ ငွက္ေပ်ာသီးလိုမ်ိဳး ပိုတတ္ဆီယမ္ဓာတ္ ပါဝင္မႈမ်ားတ့ဲ အစာမ်ားမ်ားစားေပးပါ။ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ေပးပါ။
၃။ ဗီတာမင္ B6 ကိုေန႔စဥ္ ၁၀၀ မီလီဂရမ္ ေသာက္ပါ။ သဘာဝဆီးေဆးပါ။ မနက္ ၅၀ မီလီဂရမ္နဲ႔ ည ၅၀ မီလီဂရမ္ ေသာက္ပါ။

ခ်င္းျပဳတ္ေရေသာက္ပါ။
ခ်င္းျပဳတ္ေရဟာ ပ်ိဳ႕အန္တာ၊ ေမာပန္းတာနဲ႔ စိတ္ထား ေျပာင္းလဲတာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ တတ္ႏိုင္ရင္ dandelion (အဝါေရာင္ပန္းပြင့္တဲ့ အေလ့က်ပန္းပင္ - ဒုဓလီ) အျမစ္ပါ ေရာစပ္ၿပီး ေသာက္ေပးပါ။ ပိုတတ္ဆီယမ္ေတြမ်ားစြာ ပါဝင္ၿပီး ေရဓာတ္ကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္လို႔ပါ။ ေရေႏြးဆူဆူ ႏွစ္ခြက္ထဲကို ႀကိတ္ၿပီးသားခ်င္းမႈန္႔ လက္ဖက္ေရဇြန္း ၁.၅ ဇြန္းနဲ႔ dandelion အျမစ္မႈန္႔ ၀.၅ ဇြန္းထည့္ၿပီး ၁၅ မိနစ္ခန္႔စိမ္ေသာက္ပါ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား