Eating Habit (1) အေမရိကန္ဆရာဝန္တေယာက္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴး


ေမး။ ႏွလံုးေရာဂါရွိတဲ့လူေတြ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ အသက္ရွည္တယ္ဆိုတာ ၾကားဘူးပါတယ္ဆရာ။

ဆရာဝန္။ ႏွလံုးဆိုတာ အျမဲတန္းခုန္ေနရတာမို႔ သူခုန္ရမွာထက္ပိုအခုန္ခိုင္းရင္ ပစၥည္းမ်ားလိုဘဲ ၾကာၾကာသံုးေလ ပြန္းေလ ေဟာင္းေလ မဟုတ္လားဗ်ာ။ သူ႔ကို ထပ္ခုန္ေအာင္ လုပ္ခိုင္းတာဟာ ကားကို ကားသက္ရွည္ေအာင္ အျမန္ေမာင္းသလိုဘဲ။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ဘာေတြ လုပ္မေနပါနဲ႔၊ အိပ္သာေနပါဗ်ာ။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ္ အသားေလ်ာ့ျပီး၊ အသီးအႏွံပိုစားရင္ ေကာင္းမလားဆရာ။

ဆရာဝန္။ ဒီလိုတည့္တည့္စဥ္းစားၾကည့္ဗ်ာ။ ႏြားေတြဘာစားလဲ ျမက္တို႔၊ ေျပာင္းတို႔စားတာမဟုတ္လား။ အဲတာေတြကေကာ ဘာေတြလဲ။ အသီးအႏွံေတြေလ။ ဒါ့ေၾကာင္း အမဲသား(စတိခ္)ဟာ ခင္ဗ်ားကိုယ္ခႏၶာအတြက္ အသီးအႏွံေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျပာင္းေပးထားလိုက္ျပီးသားဗ်။ အေစ့အဆံလိုသလား။ ၾကက္သားစားဗ်ာ။ အမဲသားဟာ အရြက္ေၾကာ္ေကာင္းတခြက္ဘဲ။ ဝက္သားစဥ္းေကာကေန ခင္ဗ်ာ့အတြက္ အသီးအရြက္လိုအပ္ခ်က္ ရာႏုန္းျပည့္ရပါတယ္။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ္ အရက္ေလ်ာ့ေသာက္ရမလား။

ဆရာဝန္။ လုပ္မေနပါနဲ႔။ ဝိုင္ဆိုတာ အသီးအႏွံကေနလုပ္တာ။ ဘရန္ဒီကလဲ ဝိုင္ကိုခ်က္တာ။ တိတိက်က်ေျပာရင္ သူ႔ထဲကေန ေရထုတ္လိုက္တာေလ။ ဒီေတာ့ ပိုမေကာင္းပါလား။ ဘီယာကေရာ အေစ့အဆံကေနလုပ္တာ။ ဒီေတာ့ ေသာက္တာေသာက္ပါ ကိုယ့္လူရာ။

ေမး။ ကြ်န္ေတာ့္ကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔ အဆီအခ်ိဳးကို ဘယ္လိုတြက္ရမလဲ။

ဆရာဝန္။ ခင္ဗ်ားမွာ ကိုယ္ခႏၶာရွိရင္ အဆီရွိမွာဘဲ။ တကိုယ္ထဲရွိေတာ့ တစ္အခ်ိဳး တစ္ေပါ့။ ႏွစ္ကိုယ္ရွိရင္ေတာ့ တစ္အခ်ိဳး ႏွစ္။

ေမး။ ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ေျပာပါအံုး။

ဆရာဝန္။ တခုမွ စဥ္းစားမရဘူးဗ်။ ကြ်န္ေတာ့ ဖီေလာ္ေဆာ္ဖီကေတာ့ ကို္ယ့္အသားအနာမခံေရးဘဲ။

ေမး။ ေၾကာ္ထားတဲ့အစားေတြက ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေပးပါသလဲ။

ဆရာဝန္။ ခင္ဗ်ား ကြ်န္ေတာ္ေျပာတာ နားေထာင္မွ မေနဘဲ။ ကေန႔ကာလမွာ အစားအစာမွန္သမွ် အသီးအႏွံဆီနဲ႔ ေၾကာ္တာေတြခ်ည္းဘဲ။ ဟုတ္ပါတယ္။ အစားအစာေတြထဲ ဆီကစိမ့္ဝင္တာေပါ့။ ဒီေတာ့ အသီးအႏွံေတြမ်ားမ်ားဝင္တာ ခင္ဗ်ားအတြက္ ဆိုးမတဲ့လားဗ်ာ။

ေမး။ ထိုင္-ထ လုပ္တာေၾကာင့္ ခါးက်ပါသလား။

ဆရာဝန္။ မဟုတ္ေရးခ် မဟုတ္။ ၾကြက္သားဆိုတာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေလ ၾကီးေလမဟုတ္လား။ ခင္ဗ်ား ဗိုက္ထြက္ခ်င္ရင္ေတာ့ ထိုင္ထလုပ္ေပါ့ဗ်ာ။

ေမး။ ေခ်ာ့ကလက္က ဘာဆိုးလဲ။

ဆရာဝန္။ ရူးေနသလား ခင္ဗ်ား။ ကိုကိုးကဘာလဲ၊ အသီးအေစ့ဘဲ။ အေကာင္းဆံုးဗ်။ ေကာင္းတာစားျပီး ေကာင္းေကာင္း ဇိမ္ခံပါေလ။

ေမး။ ေရကူးတာ ကိုယ္ခႏၶာလွမလား။

ဆရာဝန္။ ေရးကူးလို႔ ကိုယ္ခႏၶာအခ်ိဳးအစား လွ-မလွသိခ်င္ရင္ ေဝလငါးၾကည့္ေလ။

ေမး။ လူ႔လိုက္ဖ္စတိုင္မွာ ကိုယ္ခႏၶာပံုပန္းရွိဘို႔ အေရးၾကီးပါသလား။

ဆရာဝန္။ ဝတာေကာ ပံုပန္းတခုမဟုတ္ဘူးလားဗ်။ ဒါေတြကေတာ့ အစားအေသာက္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အယူအဆမွားေတြေပါ့ဗ်ာ။ တခုသတိထားပါအံုး။ လူ႔ဘဝဆိုတာ ဆြဲေဆာင္မႈအျပည့္ရွိတဲ့ ကိုယ္အခ်ိဳးအစားလွလွေလးနဲ႔ သင္းခ်ိဳင္းကို အႏၲရာယ္ကင္းကင္းေရာက္ေအာင္သြားရမဲ့ခရီးလို႔ သေဘာမထားသင့္ဘူး။ လက္တဖက္မွာ ေခ်ာ့ကလက္၊ တဖက္မွာ ဝိုင္ပုလင္းဆြဲ၊ ကိုယ္ခႏၶာကုိလဲ က်က်နနၾကီး အသံုးခ်ျပီးသကာလ၊ ေနာက္ဆံုး ဝူး႕႕႕၊ ေဝါင္း႕႕႕ ေကာင္းလိုက္တာ-ေကာင္းလိုက္တာလို႔ ပီတိေသာမနႆျဖစ္ဘို႔က ပိုမေကာင္းဘူးလား။

ရွိေသးတယ္။ ကိုယ္စားတာကိုယ္ သတိထားေနသူမ်ား။ သူမ်ားေတြ ဘာစားေသာက္ၾကလို႔ ဘယ္လိုျဖစ္ပါသလဲၾကည့္႕႕႕။
• ဂ်ပန္ေတြဟာ အဆီနဲနဲစားျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• မက္ဆီကန္ေတြဟာ အဆီေတြ တအားစားျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• တရုတ္ေတြဟာ ဝိုင္နည္းနည္းေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• အီတာလ်န္ေတြဟာ ဝိုင္အမ်ားၾကီးေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။
• ဂ်ာမန္ေတြဟာ ဘီယာကို တဝၾကီးေသာက္ျပီး၊ အေမရိကန္ေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါအျဖစ္နည္းတယ္။

ဗမာဆရာဝန္၏ ျဖည့္စြက္ခ်က္
ကြ်န္ေတာ္ ဆရာဝန္ျဖစ္စမွာ ခင္မင္သူေတြက တျခားဆရာဝန္ေတြထက္ ကြ်န္ေတာ့္ဆီကိုလာျပတာ ပိုမ်ားတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ကိုေမးရင္ အရက္နည္းနည္းပါးပါး ကိစၥမရွိပါဘူးတို႔၊ အစားအေသာက္လည္း အမ်ားၾကီး မေရွာင္ခ်င္ေနပါ စသျဖင့္ ေျပာတတ္တာကို။ ကြ်န္ေတာ္ကလည္း သိေနတယ္ေလ။ ဒီလူနာက အရက္ျဖတ္ပါဆို ျဖတ္မဲ့သူမွ မဟုတ္တာ။ ဆားအေရွာင္ခိုင္းလည္း ငပိနဲ႔ ဟင္းခ်ိဳမံႈ႕တို႔က ေျပးမလြတ္ဘူးမဟုတ္လား။

ဆရာဝန္လုပ္သက္ရင့္လာေတာ့ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေလးပါးေၾကာင့္ အေကာင္း-အဆိုး ျဖစ္ရတယ္ဆိုတဲ့ ကိုယ္သင္ရဘူတဲ့ေဆးက်မ္းေတြမွာ မပါတာကို ပိုျပီးလက္ခံခ်င္လာတယ္။ အာဟာရတခုတည္းသာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ဆရာဝန္ေျပာတာယူေပေတာ့။ သူက က်န္တဲ့အေၾကာင္းသံုးပါးကို ေဘးခ်ိတ္ျပီးေျပာတာ။ ကံတရားဆိုတာလည္းရွိေသးတယ္။ ဓမၼပဒ (၁) မွာ စိတ္သာလ်င္ ေရွ႕သြားရွိကုန္၏လို႔ပါတယ္။

ဆရာဆရာမေတြက ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြကို တခ်ိန္တည္းမွာ အတူတူသင္ေပးတာပါ။ ေအာင္စာရင္းထြက္ေတာ့ အမွတ္ေတြ ဘယ္တူလို႔လဲ။ အမွတ္တူသူေတြလဲ ၾကီးေတာ့ အက်ိဳးေပးက တေယာက္တမ်ိဳး။ ဝင္ေငြေကာင္းတာခ်င္း တန္းတူေပမဲ့ အသက္ရွည္တာျခင္းက မတူၾကဘူး မဟုတ္ပါလား။ အသက္ကို ဉာဏ္ေစာင့္၊ ဥစၥာကို ကံေစာင့္။ ဉာဏ္ေကာင္းၾကပါေစ၊ ကံေကာင္းၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Furamin BC သံဓါတ္အားေဆး


၁။ ဆရာမဂၤလာပါရွင့္။ က်မက ဆရာမတေယာက္ပါရွင့္။ ၉တန္း ၁၀တန္း သင္ပါတယ္ရွင့္။ အခုေက်ာင္းမွာ မိန္းကေလးေတြကို တပတ္ ၂ခါ Furamin BC တိုက္ရပါတယ္။ အဲဒါကေလးေတြက သိပ္မေသာက္ၾကဘူးျဖစ္ေနလို႔ပါရွင္။ အဲဒါ Furamin BC ရဲ႕အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေလးကို အနည္းငယ္ရွင္ျပေပးပါရွင့္။ ကေလးေတြကိုေသခ်ာေျပာျပခ်င္လို႔ပါ။ အစိုးရကလည္း လိုအပ္လို႔တိုက္တာ ကေလးေတြေသေသခ်ာခ်ာသိေစခ်င္လို႔ပါရွင့္။ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္ရွင့္။

အရင္ကလည္းေမးၾကတယ္။ ေမးခြန္းေတြထဲက နမူနာသာထည့္ပါမယ္။

၂။ ဆရာခင္ဗ်ာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္တစ္ေယာက္ သံဓာတ္ (Iron) နွင့္ ေဖာလစ္အက္စစ္ (Folic Acid) အတြက္ ေန႔စဥ္မည္သည့့္ အစာအဟာရမ်ား စားသံုးရပါမည္လဲ။

၃။ ကြ်န္ေတာ့္ေကာင္မေလးက သံဓာတ္အားေဆးလိုတယ္ဆိုလို႔ ခုေၾကာ္ျငာေနတဲ့ သံဓာတ္အားေဆး ဖယ္ရိုဗစ္ ေသာက္လိုက္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ။

၄။ ဆရာရဲ႕အကူအညီလိုအပ္လို႔ ထပ္မံစာေရးလိုက္ရပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေျခာက္လအေရာက္မွာ HB စစ္တာ 9.3 ပဲရွိလို႔ စားေဆးေတြျဖည့္စြက္ေပးပါတယ္။ OBIMIN အားေဆးအျပင္ Folic Acid, Iron tablet, Vitamin B complex ေတြကို တြဲေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ ကြ်န္မက Vitamin B ကိုခ်န္ျပီး က်န္တာေတြေသာက္ေပမဲ့ HB က တတ္မလာပါဘူး။ အျပင္ေဆးဆိုင္ေတြမွာ ေသြးအားတိုးေဆးရွာဝယ္ေပမဲ့လဲ Vitamin B ပါတဲ့ေဆးေတြခ်ည္းပါပဲဆရာ။ Vitamin B မေသာက္ပဲ HB တတ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္ပါလဲဆရာ။ ကေလးအတြက္လဲအရမ္းစိုးရိမ္လို႔ပါ။ ေနာက္ျပီး ဆရာဝန္က ကြ်န္မကို သာလာဆီးမီးယား ေရာဂါရွိမရွိ စစ္ေဆးမယ္လို႔လဲေျပာပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါအေႀကာင္းလဲ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

သံဓါတ္အားေဆးဆိုတာ လိုအပ္ေနသူဟာ ေန႔တိုင္းေသာက္ေနရတယ္။ ေသြးအားနည္းရင္နည္းသလို ၾကာၾကာ ေသာက္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ကို ၃ လအေသာက္ခိုင္းတယ္။ ပံုမွန္ အျမဲေသာက္ေနတာလဲ ေကာင္းတယ္။ မနက္ ၁ လံုး၊ ညေန ၁ လံုး။ ေသာက္တယ္။ ၾကာၾကာေသာက္ရတာမို႔ ေစ်းၾကီးတာေတြ ေၾကာ္ညာေကာင္းတာေတြ အေရးမၾကီးပါ။ အမ်ားေသာက္တဲ့ေဆးမ်ိဳး အတူတူပါဘဲ။ UNICEF ကေန အလကားေဝတာလဲ အတူတူေကာင္းပါတယ္။

မိန္းကေလးတိုင္း လိုႏိုင္တယ္။ ေသြးအားနည္းေနတာအတြက္ေပးတယ္။ တျခားသံဓါတ္ နည္းေနတာေတြအတြက္လဲ ေပးရတယ္။ စားေဆး၊ အသာထိုးေဆးနဲ႔ ေသြးေၾကာထဲထိုးတာဆိုျပီး ၃ မ်ိဳးရွိတယ္။ စတင္တီထြင္ခဲ့တဲ့ ျပင္သစ္ဆရာဝန္ကို ဂုဏ္ျပဳျပီး ေပၚကာစမွာ Blaud's pills လို႔ေခၚခဲ့တယ္။

ေသြးအားနည္းတာမွာ Vitamin B12 နည္းတာနဲ႔ Folate (Folic acid) နည္းတာရွိေသးတယ္။ Iron deficiency anemia သံဓါတ္နည္း ေသြးအားနည္းတာကို တိတိက်က် microcytic, hypochromic anemia ေသြးနီဥေသးျပီး၊ အေရာင္ ေဖ်ာ့ေနတာလို႔ ေခၚတယ္။

ေသြးအားနည္းေစတဲ့အေၾကာင္းတရား (၃) ပါးရွိတယ္။
၁။ စားတဲ့အစားအေသာက္မွာ နည္းေနတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ စားေပမဲ့ စားတာကို အူကေနစုပ္မယူႏိုင္တာ၊
၂။ ရေနတာထက္ ပိုလိုအပ္ေနလို႔၊
၃။ လိုတာထက္ပိုျပီးစြန္႔ထုတ္ေနလို႔။ ဥပမာ ဒဏ္ရာ-အနာေတြကေန ေသြးယိုေနတာ၊ ရာသီဆင္းတာမ်ားေနတာ၊

ေသာက္ေဆးေတြ
Iron (II) sulfate ဟာ အမ်ားဆံုးလဲသံုးတယ္။ ေစ်းလဲအခ်ိဳဆံုးျဖစ္တယ္။ နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေရာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕ကို Gluconate, Dextran, Carbonyl iron စတဲ့ဓါတ္ဆားေတြနဲ႔လဲ ေရာထားတယ္။ ဗီတာမင္ (စီ) နဲ႔ေရာထားရင္ အူကေနစုပ္ယူတာ ပိုေကာင္းေစတယ္။ ေနာက္ဆံုးလာတဲ့ ေမးခြန္းပါ ေ်ဴရာမင္ ဘီစီ က အဲတာျဖစ္တယ္။

တခ်ိဳ႕လူေတြက အမ်ားဆံုးသံုးတဲ့ Ferrous sulfate or Ferrous fumarate နဲ႔အဆင္မေျပရင္ Heme iron polypeptide (Proferrin) ေဆးကိုသံုးႏိုင္တယ္။ အစာလမ္းကိုသက္ေရာက္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးသက္သာေစေအာင္ Ferrous glycine sulfate or Ferroglycine sulfate အမ်ိဳးအစားသံုးရမယ္။

Parenteral ထိုးေဆး
အသားေဆး၊ အေၾကာေဆး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ စားေဆးထက္ပိုေစ်းၾကီးတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လအတြင္းမွာ Ferinject အမ်ိဳးအစားကလြဲရင္ ထိုးမေပးသင့္ဘူး။ လူနာက သံဓါတ္ျမန္ျမန္လိုေနရင္ ထိုးေဆးသံုးရမယ္။ အစာလမ္းကစုပ္ယူတာမေကာင္းရင္လဲ ထိုးေဆး သံုးရမယ္။ Iron dextran (Cosmofer, DexFerrum, Infed) ထိုးေဆးကို မတည့္သူေတြရွိတယ္။ ၁ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တတ္တယ္။ Iron sucrose (Venofer) ဆိုရင္ ၁ဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ အဲလိုျဖစ္တတ္တယ္။ Iron carboxymaltose (Ferinject) ထိုးေဆးကေတာ့ dextran မပါလို႔ ပိုစိတ္ခ်ရတယ္။

ေဘးထြက္သက္ေရာက္မႈေတြ
ေသာက္ေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္တာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ဗိုက္ေအာင့္တာလဲ တခိဳ႕ခံစားရတယ္။ ေဆးကို ထမင္းစားျပီးေသာက္ရင္ သက္သာတယ္။ ေဆးအေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ရင္သက္သာတယ္။ သံဓါတ္ေဆးေၾကာင့္ ဝမ္းမဲေနမယ္။ ဘာမွကိစၥအရွိပါ။ သံဓါတ္ေဆးရည္ေသာက္ရင္ သြားေတြညိဳတတ္တယ္။ ထိုးေဆးကနာတယ္။ ဂရုစိုက္ထိုးရတယ္။ Iron (III)-hydroxide polymaltose complex နဲ႔ Iron bis-glycinate chelate ေတြက Iron (II) sulfate ထက္ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးနည္းတယ္။

သံဓါတ္ေဆးဟာ Tetracycline, Penicillamine, Methyldopa, Levodopa, Bisphosphonates, Antacid, Alendronate, Cefdinir, Eltrombopag, Ciprofloxaci ေဆးေတြနဲ႔တြဲရင္ စုပ္ယူတာကိုေႏွးေစႏိုင္တယ္။ အစားထဲမွာ ကယ္လ္စီယန္ပါေနရင္လဲ အဲလိုဘဲ။ pH နည္းေနရင္ (အက္စစ္ကဲေနရင္) သံဓါတ္ကို စုပ္ယူတာ ပိုေကာင္းတယ္။
သတိထားစရာေတြလဲရွိတယ္။ Iron overdose သံဓါတ္မ်ားသြားတာလဲ မေကာင္းဘူး။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြမွာ အသက္ ဆံုးပါတာအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသည္းကိုအမ်ားဆံုးထိခိုက္တယ္။ ႏွလံုး။ အဆုပ္ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကိုလဲ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ 20 mg/kg ထက္မ်ားရင္ အစာလမ္းေၾကာင္းကို အဆိပ္သင့္ေစတယ္။

Ferrous sulfate ေဆးကိုတခါတည္းျမိဳခ်ပါ။ ဝါးမစားပါနဲ႔။ အစာမရွိခိန္မွာ စုပ္ယူတာပိုေကာင္းေပမဲ့ ဆိုးက်ိဳးနည္းေအာင္ အစာစားျပီးေသာက္ပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ အစာထဲမွာ ၾကက္ဥ။ ေပါင္မံု႔ညိဳ၊ ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္အစာေတြ၊ ေကာ္ဖီ၊ လဘက္ရည္ေတြနဲ႔တြဲရင္ စုပ္ယူတာ ေႏွးေစတယ္။ ေဆးေသာက္ျပီး မိနစ္ ၃ဝ အထိ လဲေလွ်ာင္းမေနသင့္ပါ။ ေဆး ၁ ၾကိမ္အတြက္ေသာက္ဘို႔ေမ့သြားရင္ ၂ လံုးတခါတည္းတြဲမေသာက္ပါနဲ႔။

• ေသြးအားနည္းေရာဂါရွိေနသူ လူၾကီးေတြကို Regular-release 300 to 325 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္ စေပးျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ 325 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေပးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg ကို တေန႔ ၄ ၾကိမ္အထိေပးႏိုင္တယ္။ Extended-release ferrous sulfate အမ်ိဳးအစားဆိုရင္ 160 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္ ေပးတယ္။
• ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းတာနဲ႔ ေသြးအားနည္းတာ တြဲေနသူေတြကို Regular-release 300 to 325 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္စေပးမယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ 325 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိမ္ေပးမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ေပးတယ္။ Extended-release ferrous sulfate ဆိုရင္ 160 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္ေပးတယ္။
• အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ေပးရင္ စစ္ေဆးျပီးမွ ေပးသင့္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာာင္ခ်ိန္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာ 325 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္ေပးတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေသြးအားနည္းေရာဂါအတြက္ မရွိမျဖစ္သံုးဆိုျပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးေတြကေတာ့ -
- Ferrous Salts (E) Tablet equivalent to iron (sulfate, fumarate) 60-65mg
- Ferrous Salts Oral Liquid equivalent to iron 45mg/ 5ml
-Folic acid (E) Tablet 400mcg, 1mg, 5mg (sodium salt) Injection 10mg/ml amp
- Folinic acid Tablet
- Iron Sucrose (C) Injection 20mg/ml, 5 ml
- Erythropoietin (C) Injection 40000 IU/ml vial (Epoetin) 10000 IU prefilled syringe ေတြျဖစ္ၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

ေဆာင္းရာသီတြင္ ၿဖစ္တက္သည့္ ေျခဖေနာင့္ကြဲအက္ျခင္း


ေၿခဖေနာက္ကြဲအက္ၿခင္းသည္ အေရျပား အလြန္အမင္း ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ လကၡဏာ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
အက္ကြဲေၾကာင္းေတြဟာ ပိုၿပီး အရာထင္မႈ နက္႐ိႈင္းလာခဲ့ရင္ အေျခအေန ပိုဆိုးလာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အေျခအေနဆိုးတဲ့ အခါေရာက္မွာသာလွ်င္ ကုသမႈခံယူဖို႔ ၿပဳလုပ္လာေလ့ရွိပါတယ္။ ေတာ္႐ံုအက္ကြဲမႈ ဖေနာင့္ကိုေတာ့ ေဘာက္ဆတ္ဆတ္နင္းၿပီး ေလွ်ာက္လွမ္းလို႔ ေနေလ့ရွိပါတယ္။ဘာမွမၿဖစ္ေသးပါဘူး ေလွ်ာက္လုိ ့ရပါတယ္ဆုိၿပီး လမ္းဆက္ေလွ်ာက္မယ္ ၿပဳလုပ္ႀကပါတယ္ ။

စတင္ၿဖစ္ေပၚလာၿခင္း ….
ေျခာက္ေသြ႕မႈမ်ားျခင္း၊ ဖေနာင့္ဟာ ပြတ္တိုက္မႈမ်ားျခင္း၊ ဖေနာင့္ရွိ အေရျပား မာမာထူထူမ်ားဟာ အခ်ိန္ရွိသေရြ႕ ပြတ္တိုက္မႈခံေနရျခင္း၊ ဖိအားခံေနရျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳရွိေနျခင္း၊ ယားနာရွိေနျခင္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ပံု၊ လမ္းေလွ်ာက္နည္း မွန္ကန္မႈမရွိျခင္း၊ ဝန္ပိုပစၥည္းမ်ား မၾကာခဏ သယ္ေဆာင္ရေလ့ရွိျခင္း၊ ဖုန္မႈန္႔သဲမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕မႈမ်ားျခင္း၊ ေသြးလည္ပတ္စီးဆင္းမႈ အားနည္းျခင္း၊ အလုပ္ခြင္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္ၾကာေညာင္းစြာ ရပ္ေနရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လြဲမွားစြာလုပ္ေဆာင္ၿခင္း ………….
လြဲမွားစြာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြလည္း ေတြ ့ရွိေနရပါတယ္ ေရခ်ဳိးသည့္အခါ ကြဲေနေသာ ေၿခဖေနာင့္ေနရာကုိ ႀကမ္းတမ္းေသာ ႀကမ္းၿပင္ ၊ အုတ္ခဲက်ဳိးတုိ ့ၿဖင့္ ပြတ္တုိက္ၿခင္းကုိ ၿပဳလုပ္ႀကပါတယ္ ဒီလုိ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေႀကာင့္ ဆုိးရြားေသာ အက်ဳိးဆက္ေတြၿဖစ္ေပၚေစပါတယ္ အခုလုိ လုပ္ေဆာင္ပါက ကြဲေနေသာ ေနရာတြင္ ေသြးစိမ္းမ်ား စိမ့္ထြက္လာၿပီး ပုိးကုိ အလြယ္တကူဝင္ေရာက္ ေရာင္ရမ္းလာႏုိင္ပါေစတယ္ ကုသၿခင္းလည္း ႀကာၿပီး လမ္းေလွ်ာက္သည့္အခါတြင္ ပုိမုိဆိုးရြားစြာ ခံစားမွဳ ့ၿဖစ္ေပၚေစၿပီး ေရာင္ရမ္းနာက်င္ လာေစပါတယ္ ဒါကုိေတာ့ အထူးသတိၿဖင့္ ၿပဳလုပ္ရန္ မသင့္ေလွ်ာ္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တရပ္ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ကုသနည္း ..........
အထိေရာက္ဆံုး ကုသနည္းကေတာ့ ေျခေထာက္ကို moisturizer လိမ္းၿပီး ေျခအိတ္ စြပ္ထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မအိပ္ခင္လည္း ဆီလိမ္းၿပီး ေျခအိတ္ထူထူေလး ဝတ္ေပးသင့္ ပါတယ္။ လိမ္းဆီအျဖစ္ အလြယ္ဆံုးနဲ႔ ေစ်းအေပါဆံုးဆီကေတာ့ အုန္းဆီပဲျဖစ္ပါတယ္။

ထပ္မံၿပီးေတာ့လည္း ပ်ားရည္နဲ႔ႏြားႏို႔ သံုးၿပီးေတာ့လည္း ေျခဖေနာင့္အက္တာကို ကုသႏိုင္ပါတယ္။
ပ်ားရည္ တစ္ခြက္၊ ႏြားႏို႔ႏွစ္ခြက္ေရာၿပီး ေျခေထာက္ကို စိမ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၅ မိနစ္ခန္႔ စိမ္ေပးၿပီး ေျခေထာက္ကို ႏွိပ္နယ္ေပးပါ။

ေျခဖေနာင့္ကြဲေနစဥ္မွာ တကယ္လို႔ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေရကိုေန႔စဥ္မခ်ိဳးပါနဲ႔။ တစ္ေန႔ကို တစ္ႀကိမ္ထက္လည္း ပိုမခ်ိဳးမိေစပါနဲ႔။ ေရခ်ိဳးရင္လည္း စိမ္ၿပီးမခ်ိဳးပါနဲ႔။ ခပ္သုတ္သုတ္ေလး ခ်ိဳးေပးပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကိုယ္ျပင္ပရွိ ေရေတြဟာ ကိုယ္ခႏၶာေပၚရွိ အစိုဓာတ္မ်ားကို ေဆးေၾကာသြားၿပီး အစုိဓာတ္ကို ျပန္႔လႊင့္ေစလို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ေျခဖေနာင့္ကြဲတာဟာ အရမ္းျပင္းထန္ေနတယ္ဆိုရင္ ေျခတံုးလံုးနဲ႔ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းကို လံုးဝေရွာင္ရွားေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေန႔စဥ္ ျပဳလုပ္ေပးရမယ့္နည္းကေတာ့ ဆပ္ျပာစိမ္ထားတဲ့ ေရေႏြးေႏြးထဲမွာ ေျခေထာက္ကို ၁၅ မိနစ္ခန္႔ စိမ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အပ်င္းမႀကီးဘဲ အိပ္ရာဝင္ခါနီးတိုင္း ျပဳလုပ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကာကြယ္ၿခင္း အဆင့္ .........
ၿဖစ္ေပၚလာမွ ကုသၿခင္းထက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားတာ ပိုၿပီးေကာင္းမြန္ပါတယ္လုိ ့လည္း ေၿပာပါရေစ ။ ေျခဖေနာင့္ ကြဲအက္ျခင္း ဟာ ကိုယ္တြင္းရွိ အာဟာရဓာတ္မ်ား ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္နည္းျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္က လိုအပ္တဲ့ ဇင့္ဓာတ္မရရွိျခင္း၊ မရွိမျဖစ္ အိုမီဂါ-၃ အက္ဆစ္ ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေျခဖေနာင့္ဟာ အက္ကြဲရတတ္ပါတယ္။ ေဖာ္ၿပပါ ဓာတ္မ်ား ခ်ိဳ႕တဲ့ပါက ေျခဖေနာင့္အက္ကြဲျခင္းအျပင္ တျခားေသာ အသားရည္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းမ်ား ပါ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

စားသင့္ေသာ အစားအေသာက္မ်ား ……………..
ဇင့္ဓာတ္ႂကြယ္ဝတဲ့ အစားအေသာက္မ်ားျဖစ္တဲ့ ပင္လယ္ခ႐ု၊ ၾကက္သား၊ ပဲ၊ ေထာပတ္၊ ဒိန္ခ်ဥ္နဲ႔ ငါးတို႔ကို စားေသာက္ေပးရပါမယ္။
တျခား အေရးႀကီးတဲ့ ဗီတာမင္မ်ားနဲ႔ သတၱဳဓာတ္မ်ားကေတာ့ ဗီတာမင္အီး၊ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္၊ သံဓာတ္မ်ားကို ျပည့္ဝေအာင္ ျဖည့္တင္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ကိုေတာ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း ေတြမွာ အဓိက ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါတယ္။
ဗီတာမင္အီးကို အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားနဲ႔ ဂ်ံဳထြက္ပစၥည္းေတြမွာ ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါတယ္။

အာဟာရနဲ႔ ဗီတာမင္ဓာတ္ေတြျပည့္ဝေအာင္ စားသံုးေပး႐ံုမက ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကိုလည္း ဂ႐ုတစိုက္နဲ႔ လိုက္နာဆင္ျခင္ရင္ျဖင့္ ေျခဖေနာင့္အက္ကြဲျခင္းကို အထိေရာက္ဆံုး ကာကြယ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေၿခေထာက္ကို အၿမဲသန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေနေစရန္ ဂ႐ုစိုက္ပါ။
ေျခေထာက္ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္ျပဳလုပ္ေပးပါ။
ေျခေထာက္ပိုင္း ေသြးစီးဆင္းမႈ ေကာင္းမြန္ေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ေန႔စဥ္ ေျခေထာက္သန္႔ရွင္းေရးနဲ႔ အသားအေရ စုိၿပည္ေစဖို႔ ထိန္းသိမ္းပါ။
ေျခေထာက္ကို ေရေႏြးနဲ႔တစ္လွည့္၊ ေရေအးနဲ႔တစ္လွည့္ စိမ္ေပးပါ။
ေရခ်ိဳးၿပီးတိုင္း ေျခေထာက္ကို အလွဆီ (moisturizer ) နဲ႔ ပြတ္လိမ္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အေရျပား ေျခာက္ေသြ႕အက္ကြဲျခင္းမ်ားသည္ ခႏၶာကိုယ္ရွိ ေရဓာတ္လံုေလာက္ျပည့္ဝမႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ေပရာ ေရဓာတ္ျပည့္ဝေနေစရန္ ေသာက္သံုးထားေပးရပါမယ္။ေဆာင္းရာသီတြင္ ေရေသာက္နည္းတတ္ပါတယ္ ဒါေႀကာင့္ ေရေသာက္ၿခင္းကုိ မ်ားမ်ား ေသာက္ေပးပါလုိ ့ အႀကံ ့ၿပဳ ့ေရးသားရင္း ….နာက်င္မဲ့စြာ ေလွ်ာက္လွမ္းႏုိင္ေသာ ေၿခလွမ္းေလးမ်ားၿဖစ္ႀကပါေစ ။

Mg Mandalay
https://www.facebook.com/mg.mandalay

Hair Care During Pregnancy ဆံပင္ႏွင့္ ကိုယ္ဝန္


ဆရာ သမီးက ကုိယ္ဝန္ ၁၅ ပတ္ပါ။ ဆံပင္ေျဖာင့္တာ လုပ္လို႔ရလား။

ခဏခဏ ေမးၾကတယ္။ ဓါတုေဆးသံုးရင္ ကိုယ္ဝန္ ရွိရွိ မရွိရွိ သတိထားသင့္။

ဆံပင္ဆိုတာ အဆင့္သံုးဆင့္နဲ႔ေပါက္ပါတယ္။ ေပါက္ရာကေန ၾကီးထြားမယ္။ နားေနမယ္။ ကြ်တ္မယ္။ လူေတြ တေန႔မွာ ပ်မ္းမွ် ဆံပင္ ၁ဝဝ ကြ်တ္ေနတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ေဟာ္မုန္းအပိုေတြထြက္လာတယ္။ ဆံပင္ကိုလည္း သက္ေရာက္တယ္။ တခ်ိဳ႕သုေတသနအရ ဆံပင္ပိုထူလာတယ္လို႔သိရတယ္။ အေရအတြက္မ်ားလာတာေတာ့မဟုတ္ပါ။ ပိုတုတ္လာတာ။ တခ်ိဳ႕ ဆံပင္ပိုေကာက္တယ္။

Chemicals ဓါတုေဆးမွန္သမွ် သတိထားရပါမယ္။ ဆံပင္ဆိုးေဆး၊ ဆံပင္ဟိုင္းလိုက္လုပ္တဲ့ေဆး၊ ဆံပင္ေပ်ာ့ေဆး။ ကိုယ္ဝန္မွာ လုပ္ဖူးတာဆက္လုပ္ပါလို႔ တခ်ိဳ႕ဆရာဝန္ေတြကေျပာတယ္။ တခ်ိဳ႕သုေတသနေတြကေတာ့ သတိေပးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပဌမသံုးလ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Chocolate cyst ေခ်ာကလက္ ဆစ္


၁။ အသက္ ၃၉။ ၂၀၁၃မွာစျဖစ္ၿပီး အရမ္းႀကီးမေနႏိုင္မွ ဆရာဝန္ျပတာ အပ်ိဳပါ။ ရာသီလာခ်ိန္မွာ ဆီးဝမ္းသာြရမွာကိုေက်ာက္ေနပါတယ္။ ဆရာျပတဲ့ဆရာဝန္က ငယ္လို႔မထုတ္ေပးစဥ္းစားခိုင္းပါတယ္ဆရာ။ ေနာက္ဆက္တဲြဆိုးက်ိဳမမ်ားရင္ထုတ္ခ်င္လို႔ပါဆရာ။ သိခ်င္လို႔ေျဖေပးပါဆရာ။ ႐ိုင္းရင္ခြင့္လႊတ္ပါဆရာ။

၂။ မဂၤလာပါဆရာ။ ကြ်န္မအသက္ ၃၆ ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ သားသမီးမရွိေသးပါ။ ႕႕႕႕႕ မွာေနပါတယ္ဆရာ။ အခုဒီမွာ OG နဲ ့ျပေနပါတယ္။ Ultrasound ရိုက္ျပီးသိရတာက Endometrioma / chocolate cyst လို ့ေျပာပါတယ္ဆရာ cyst က အၾကီး 4.1cm နဲ ့အျခာအေသး ၂ လံုးရွိပါတယ္တဲ့။ ကြ်န္မကသားသမီးလည္းလိုခ်င္ေနတာဆိုေတာ့ OG က ခြဲစိတ္လိုက္မွ ရမယ္ေျပာပါတယ္။ ခြဲစိတ္ျပီးရင္ရဖို ့နဲနဲလြယ္သြားျပီဟု ေျပာပါတယ္ဆရာ။ ခြဲစိတ္စရိတ္က ျမန္မာေငြသိန္း ၃၀ ဝန္းက်င္ဆိုေတာ့ ကြ်န္မစဥ္းစားရပါတယ္ဆရာ။ ကေလးရဖို ့ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားရင္ ခြဲစိတ္ခ်င္ပါတယ္။ မခြဲစိတ္ဘဲ တျခားနည္းလမ္းနဲ႔ သားသမီးရႏိုင္ဖို ့ရွိိပါေသးလားသိခ်င္မိပါတယ္ဆရာ။ ပထမအဆင့္ခြဲစိတ္ရမွာပဲလားဆရာ။ ေငြကုန္က်ခံျပီး သားသမီးရဖို႔ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္ဆရာ။ ဒီမွာဘာသာစကားအခက္ခဲေၾကာင့္ ဘယ္လိုေမးျမန္းျပီး ကြ်န္မဘာကို ေရြးခ်ယ္သင့္ပါသလဲ ကူညီေပးပါဆရာရယ္။ အထူးေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။ ဆရာ့ေဆးပညာစာမ်ားကို ဖတ္ရႈေလ့လာမွတ္သားေနသူပါ။ က်န္းမာခ်မ္းသာပါေစဆရာ။ ေလးစားစြာျဖင့္

၃။ ဆရာရွင့္ ကၽြန္မအသက္က ၃၇ ရွိပါၿပီရွင္။ အပ်ဳိပါရွင္။ ကၽြန္မ ႕႕႕႕႕ မွာ သားဥႁပြန္မွာ ေရအိပ္တည္လို႔ ခြဲရပါတယ္ရွင့္။ ေခ်ာကလက္လိုအရည္ေတြ လို႔ေျပာပါတယ္ရွင့္ ေဆးရုံဆင္းေတာ့ depo 150 mg ထိုးေပးလိုက္ပါတယ္ရွင္။ အခုဆို ကန္ေတာ့ပါဆရာ ကၽြန္မရာသီလာရင္ ၅ ရက္ ၆ ရက္ ေလာက္မ်ားၿပီးက်န္တဲ့ရက္က နည္းနည္းနဲ႔ ဆင္းေနလို႔ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ စိုးရိမ္ရပါ သလားရွင့္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပန္ျပရမလား သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ ေလးစားစြာျဖင့္။

၄။ မဂၤလာပါဆရာ။ သမီးက ဗုိက္ခြဲျပီး ေရအိတ္ထုတ္ထားသူပါ။ ဘယ္ဖက္ေရအိတ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။ သမီးက အိမ္ေထာင္သယ္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ က်န္တဲ့ညာဖက္မွာလည္း ေခ်ာကလက္ေရာင္ အနည္းငယ္ရွိေသးတယ္လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳရင္လည္း သားအိမ္မွာလည္း သေႏၶမတည္တတ္ဘူးလုိ့ေျပာပါတယ္။ ဆုိးက်ဳိးေတြ မ်ားေနလားဆရာ။ သမီးကုိ ေက််းဇူးျပဳျပီးရွင္းျပေပးလားဆရာ။ အသက္က ၃၂ ပါဆရာ။ ႕႕႕႕႕ ကပါဆရာ။ တားေဆးလည္း ၂ လုံးကုိ ၁ လတၾကိမ္ ၆ လထုိးရမယ္လုိ႔ေျပာပါတယ္။ သမီးဘက္က မျပည္စုံတာေမးတာမ်ား မွားမိရင္လႊတ္ပါဆရာ။

၅။ ေဒါက္တာရွင့္ သမီးအသက္က ၂၇ ပါ။ လူကအေကာင္ေသးပါတယ္။ ခုသမီးသားအိမ္ထဲမွာ ေခ်ာကလက္ေရာင္ အေစြေလးေတြ ၂ ဘက္စလုံးမွာရွိေနပါတယ္။ ေသခ်ာေအာင္လည္း အထြာေဆာင္းရိုက္ၾကည့္ၿပီးပါၿပီ။ အိမ္ေထာင္လည္း ရွိပါတယ္။ ကေလးလိုခ်င္တာလည္းမရပါဘူး။ ခု ႕႕႕႕႕ မွာေရာက္ေနပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပေနပါတယ္။ ကေလး မရႏိုင္ေသးဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သားတားေဆးထိုးခိုင္းပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ေလးႏွစ္ေလာက္က ၃ လခံေဆး ထိုးပါတယ္။ ၃ ခါထိုးၿပီး ေဆးလြတ္လိုက္ေတာ့ ေသြးေတြအမ်ားႀကီး ဆင္းလာပါတယ္။ ေသြးေတြက အင္ဂ်င္ဝိုင္ အေဟာင္းေတြလို မည္းေနပါတယ္။ မတ္တတ္ရပ္လို႔မရေအာင္ဆင္းပါတယ္။ ေသြးတိတ္ေဆးေတြ ေန႔တိုင္းစားရပါတယ္။ ၂၅ ရက္ေလာက္စားၿပီး တျခားဆရာဝန္တေယာက္နဲ႔ ေျပာင္းျပတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဆးျပန္ထိုးေပးလိုက္တာ ေကာင္းသြားပါတယ္။ ခုလည္း သားတားေဆးျပန္ထိုးရမွာေၾကာက္ေနပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့လက တလအစမ္းထိုးၾကည့္တာ ရာသီလာတာနည္းသြားပါတယ္။ အရင္လိုျပန္ျဖစ္မွာလည္း ေၾကာက္ပါတယ္။ ကေလးလည္းလိုခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲမသိေတာ့ပါ။ ရာသီလာရင္လည္း အရမ္းနာပါတယ္။ ခြဲစိတ္ဖို႔ေမးေတာ့လည္း အလုံးေတြအရမ္းေသးလို႔ ခြဲမရဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး အၾကံဥာဏ္ေလးေပးပါဆရာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

၆။ သမီး အိမ္ေထာင္က်တာ တႏွစ္ႏွင့္ေလးလရွိပါျပီ။ သမီးက ၃၇ ႏွစ္၊ အမ်ိဳးသားက ၃၅ ႏွစ္ပါ။ သားသမီး မရေသးပါ။ ႕႕႕႕႕ မွာ ေနပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ျပန္စဥ္က အူအတက္ေရာင္လို႔ ခြဲစိတ္ရပါတယ္။ အဲဒီမွာ သားဥျပြန္ညာဘက္ေဘးမွာ ေခ်ာကလက္ေရာင္ ေသြးေတြေတြ႔ရတဲ့အတြက္ ဆရာဝန္က ေသြးေတြကို စုပ္ထုတ္ေပးျပီး မီးရွိဳ႕ေပးခဲ့ပါတယ္။ ယခင္ကလဲ ရာသီလာရင္ ကိုက္ခဲတာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ရွိပါတယ္။ OG နဲ႔ျပေတာ့ သံုးလခံတားေဆး ၆ လဆက္ထိုးရမယ္ဆိုလို႔ တၾကိမ္ ထိုးပါတယ္။ ကေလးယူဘို႔ၾကိဳးစားေနတာပါ။ ဒီဇဘၤာလထဲမွာ ေသြးနဲနဲဆင္းလို႔ ရန္ကုန္က OG ကိုျပေတာ့ တားေဆး ဆက္မထိုးဘို႔ေျပာပါတယ္။ ဒီကိုျပန္ေရာက္ျပီး ေသြနည္းနည္းလာေနတာ တလေက်ာ္ၾကာေနျပီ။ ရိုးရိုးဆရာဝန္က Meliane ေဆးေပးပါတယ္။ ၂၁ ရက္ေသာက္ရတယ္။ ေဆးကုန္လို႔ ရာသီျပန္လာေတာ့ အရမ္းကိုက္ခဲ့ပါတယ္။ သမီးကို အၾကံေပးပါရွင့္။

သတ္ပံုေတြအရင္ ျပင္ပါရေစ။ ေၾကာက္ေနလို႔ ေရးရတယ္။ ဆိုးရိမ္ မဟုတ္၊ စိုးရိမ္။ တိခ်င္တာေလးမဟုတ္ သိခ်င္တာေလး။ ဗုိက္ခြဲပီမဟုတ္ ဗုိက္ခြဲျပီး။ အနည္းငယ္ရွိေတးတယ္မဟုတ္ အနည္းငယ္ရွိေသးတယ္။ သအိမ္မဟုတ္ သားအိမ္။ ေက်းဇူးျပဳပီမဟုတ္ ေက်းဇူးျပဳျပီး။

ျဖစ္တဲ့သူေတြက ၃၉ အပ်ိဳ၊ ၃၆ သားသမီးမရွိ၊ ၃၇ အပ်ိဳ၊ ၃၂ အပ်ိဳ၊ ၂၇ သားသမီးမရွိေသး၊ ၃၇ ႏွစ္ သားသမီးမရွိေသး။

ဒီစာကိုေရးတုန္းက ဗယ္လင္တိုင္းေဒးမို႔ ေခ်ာကလက္ေတြေရာင္းေကာင္းေနခ်ိန္ကျဖစ္ပါတယ္။ ေခ်ာကလက္ဆစ္ မ်ိဳးဥအိမ္ေရာဂါကို Endometrioid cyst နဲ႔ Endometriosis of ovary လို႔လည္းေခၚတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ Endometriosis သားအိမ္ေရာဂါတမ်ိဳးကေနျဖစ္တယ္။ (စာ ၂ ပုဒ္ေရးထားပါတယ္။)

Endometrial tissue ေခၚ သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာတစ္ရွဴးေတြက ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ေရာက္ေနတာကို ေခၚတယ္။ သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာဆိုတာ ရာသီစက္ဝိုင္းအတြင္းမွာ အျမဲမျပတ္ေျပာင္းလဲေနတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ပါးရာကေန ထူတယ္၊ ၾကီးရင့္မယ္၊ ပ်က္စီးျပီး ေသြးဆင္းတယ္။ အဲဒီ တစ္ရွဴးေတြက မ်ိဳးဥအိမ္မွာေရာက္ေနလို႔ ဒီျဖစ္စဥ္ကလဲ အဲဒီေနရာမွာ ျဖစ္ေနေတာ့မယ္။ ခက္တာက သားအိမ္လို ထြက္တဲ့ေသြးက ဆင္းထြက္စရာ ေမြးလမ္း (ဗဂ်ိဳင္းနား) မရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးေတြက ေအာင္းေန၊ စုေဝးေနျပီး အိတ္ျဖစ္လာေတာ့တယ္။ အေရာင္ကေသြးျဖစ္လို႔ ရက္ၾကာေလ အေရာင္ေျပာင္းေလ။ နီညိဳညိဳအေရာင္ကို ေခ်ာကလက္လို႔ေခၚၾကတာမို႔ မ်ိဳးဥအိမ္မွာ ေခ်ာကလက္အိတ္လုိ႔ ေခၚတယ္။ ေသြးေဟာင္းေတြက ေပါက္ထြက္လာႏိုင္ျပန္တယ္။ ေဘးမွာရွိတဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြျဖစ္ၾကတဲ့ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္နဲ႔ အစာလမ္းေတြေပၚေရာက္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
(၁) ေဆးေပးနည္း
• NSAID အနာ-အကိုက္သက္သာေဆးေတြေသာက္ရမယ္။ (စာတပုဒ္သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။)
• Hormonal contraception ေဟာ္မုန္းပါ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေပးမယ္။ မ်ိဳဥမထြက္တဲ့ ရာသီစက္ဝန္း ျဖစ္ေနေအာင္ လုပ္ေပးမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးမရေစႏိုင္ပါ။
• Progestational agents (Medroxyprogesterone), Danazol, Gestrinone, or Gonadotropin-releasing hormone agonists (GnRH) ေဆးေတြကိုသံုးတာ မ်ားတယ္။
• GnRH ေဆးကို estrogen နဲ႔ progestogen ေရာေပးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။
• ဒီေဆးေပးနည္းေတြက အားလံုးကို ေပ်ာက္ေစတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ (ေဆာရီး) ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြလဲ ရွိပါမယ္။ ဥပမာ မ်က္ႏွာနီျမန္းတာ၊ အရိုးထုထည္နည္းတာ၊ အသံနက္နဲတာ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တိုးတာ၊ မ်က္ႏွာေမႊးမ်ားတာ။

(၂) ခြဲစိတ္ကုသနည္း
• Laparoscopic surgical approaches ခြဲစိတ္ကိရိယာသံုးျပီး Ovarian adhesions မ်ိဳးအိမ္မွာ တြယ္ကပ္ေနတာေတြကို ရွင္းမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Surgical removal and excision ခြဲစိတ္ထုတ္ဘို႔လိုမယ္။
• Laser surgery ေလဆာနည္းနဲ႔ Cauterization လွ်ပ္စစ္နည္းလဲသံုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သိပ္မထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။
• Endometrioma drainage နည္းနဲ႔ Sclerotherapy နည္းေတြရွိေပမဲ့ သိပ္မေကာင္းလွပါ။
• Conservative surgery ကေလးရႏိုင္ေအာင္ ထိန္းျပီးခြဲစိတ္နည္းကိုလဲ လုပ္ဘို႔လိုတတ္တယ္။ သတိထားဘို႔ရွိျပန္တာက
• FSH values ေဟာ္မုန္းတက္လာႏိုင္ျပီး၊ မ်ိဳးဥအိမ္အလုပ္ကိုနည္းေစႏိုင္တယ္။
• Operative laparoscopic surgery ကိရိယာသံုးခြဲစိတ္နည္းကေန မ်ိဳးပြါးႏိုင္ေခ်ေကာင္းေစႏိုင္ျပီး၊ နာတာကို သက္သာေစႏိုင္တယ္။
• Radical surgical options မရတဲ့အဆံုး အားလံုးထုတ္ေပးရတဲ့ခြဲစိတ္နည္းမွာ Singular or bilateral oophorectomy မ်ိဳးဥအိမ္ကို တဖက္ျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ဖက္လံုးျဖစ္ျဖစ္ ထုတ္ရတယ္။

ခြဲစိတ္ျပီး သားသမီး ရ မရ အာမခံခ်က္ေတာ့ မရွိပါ။ ေဆာရီး။ ေရာဂါကိုေတာ့ စနစ္တက် ကုသရပါမယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

ငါးစားသုံးျခင္းႏွင့္ ကုိယ္၀န္


ငါးစားသုံးျခင္း၏ အက်ဳိး ေက်းဇူးမ်ားထဲတြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနေသာ သေႏၶသားအတြ႕္ လုိအပ္ေသာ အစာအဟာရမ်ဳိးစုံ ၿကြယ္၀စြာပါ၀င္ သည့္အတြက္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္သည္ မ်ားအေနျဖင့္ ၁ ပတ္ ၂ ႀကိမ္ သုိ႔မ ဟုတ္ ၃ ႀကိမ္ စားသုံးျခင္းသည္ သင့္ေတာ္သည္ဟူေသာ အႀကံျပဳ ခ်က္မ်ားအား ေပးၾကသည္။ သုိ႔ရာ တြင္ ငါးအမ်ဳိးအစားတုိင္းလုိလုိတြင္ အနည္းႏွင့္ အမ်ားဆုိသလုိ ေတြ႕ရွိရ သည့္ မာက်ဴရီပါ၀င္မႈေၾကာင့္ ရရွိ လာႏုိင္သည့္ ဆုိးက်ဳိးမ်ားႏွင့္ ပတ္ သက္၍ စုိးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ရွိေနၾက သည္။ စင္စင္တီကေလးေဆး႐ုံ ေဆး ပညာရွင္မ်ားမွ သုေတသနပညာရွင္ မ်ား ဦးေဆာင္ကာ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေလ့လာမႈတြင္ ၁ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ၃၄၄ ေယာက္ကား ၅ လခန္႔အေရာက္တြင္NICU Network Neurobevavioral Scale (NNNS) စနစ္အား အသုံး ျပဳကာ ေလ့လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ မာက်ဴရီထိ ေတြ႕မႈမ်ားစြာ ရွိေနၿပီး ငါးစားသုံးမႈ ပုိမုိ မ်ားျပားေသာ မိခင္မ်ားမွ ေမြး ဖြားလာေသာ ကေလးငယ္မ်ားသည္ အာ႐ုံစူးစုိက္ႏုိင္ျခင္း ပုိုမုိျပဳလုပ္ႏုိင္ ကာ ထူးထူးျခားျခား ထိန္းသိမ္းမႈ လည္း မလုိအပ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ၾက သည္။ ထုိေၾကာင့္ ငါးစားသုံးမႈတြင္ မာက်ဴရီမ်ား ပါ၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိ လာမည့္ ဆုိးက်ဳိးမ်ားထက္ အဟာရ ဓာတ္ၾကြယ္၀စြာ ပါ၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိလာမည့္ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားက ပုိမုိ အားသာသည့္အတြက္ ငါးစားသုံးမႈ ကုိ အားေပးေၾကာင္း အႀကံျပဳထား ပါသည္။

ငါးစားသုံးျခင္းႏွင့္ ကုိယ္၀န္
ငါးစားသုံးျခင္း၏ အက်ဳိး ေက်းဇူးမ်ားထဲတြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနေသာ သေႏၶသားအတြ႕္ လုိအပ္ေသာ အစာအဟာရမ်ဳိးစုံ ၿကြယ္၀စြာပါ၀င္ သည့္အတြက္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္သည္ မ်ားအေနျဖင့္ ၁ ပတ္ ၂ ႀကိမ္ သုိ႔မ ဟုတ္ ၃ ႀကိမ္ စားသုံးျခင္းသည္ သင့္ေတာ္သည္ဟူေသာ အႀကံျပဳ ခ်က္မ်ားအား ေပးၾကသည္။ သုိ႔ရာ တြင္ ငါးအမ်ဳိးအစားတုိင္းလုိလုိတြင္ အနည္းႏွင့္ အမ်ားဆုိသလုိ ေတြ႕ရွိရ သည့္ မာက်ဴရီပါ၀င္မႈေၾကာင့္ ရရွိ လာႏုိင္သည့္ ဆုိးက်ဳိးမ်ားႏွင့္ ပတ္ သက္၍ စုိးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ရွိေနၾက သည္။ စင္စင္တီကေလးေဆး႐ုံ ေဆး ပညာရွင္မ်ားမွ သုေတသနပညာရွင္ မ်ား ဦးေဆာင္ကာ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ေလ့လာမႈတြင္ ၁ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ၃၄၄ ေယာက္ကား ၅ လခန္႔အေရာက္တြင္NICU Network Neurobevavioral Scale (NNNS) စနစ္အား အသုံး ျပဳကာ ေလ့လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ မာက်ဴရီထိ ေတြ႕မႈမ်ားစြာ ရွိေနၿပီး ငါးစားသုံးမႈ ပုိမုိ မ်ားျပားေသာ မိခင္မ်ားမွ ေမြး ဖြားလာေသာ ကေလးငယ္မ်ားသည္ အာ႐ုံစူးစုိက္ႏုိင္ျခင္း ပုိုမုိျပဳလုပ္ႏုိင္ ကာ ထူးထူးျခားျခား ထိန္းသိမ္းမႈ လည္း မလုိအပ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ၾက သည္။ ထုိေၾကာင့္ ငါးစားသုံးမႈတြင္ မာက်ဴရီမ်ား ပါ၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိ လာမည့္ ဆုိးက်ဳိးမ်ားထက္ အဟာရ ဓာတ္ၾကြယ္၀စြာ ပါ၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိလာမည့္ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားက ပုိမုိ အားသာသည့္အတြက္ ငါးစားသုံးမႈ ကုိ အားေပးေၾကာင္း အႀကံျပဳထား ပါသည္

Health Updates Journal
https://www.facebook.com/pg/HealthUpdatesJournal

အိပ္ေရးပ်က္လွ်င္ ဘာေၾကာင့္ဝလာသလဲ


အိပ္ေရးပ်က္တဲ့အခါ တစ္ေန႔ လံုးထိုင္းမိႈင္းေစ႐ံုသာမက အဆီပို ေတြလည္း စုလာတတ္ပါတယ္။ အိပ္ေရးပ်က္လွ်င္ အစားပိုစားတတ္ ၿပီး ကယ္လိုရီ ၃၅၀ဝ ဝင္တိုင္း တစ္ေပါင္တိုးလာေလ့ရွိပါတယ္။ အိပ္ေရးပ်က္တဲ့အခါ စြမ္းအင္ဆံုး႐ံႈးမႈ မမ်ားေစဖို႔ ခႏၶာကိုယ္ဇီဝျဖစ္စဥ္ေတြ ကို ေႏွးပစ္လိုက္ပါတယ္။ ထိုအခါ ေကာ္တီေဆာေဟာ္မုန္း ေတြထြက္ လာၿပီး ခံတြင္းေကာင္းလာေစပါ တယ္။ ဆာေလာင္ျခင္းကို အခ်က္ျပ ေပးတဲ့ ဂရီလင္ေဟာ္မုန္းျမင့္တက္ေစ ၿပီး တင္းတိမ္မႈျဖစ္ေစတဲ့ လက္ပ္တင္ ေဟာ္မုန္းကိုပါ ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
ေဟာ္မုန္းေတြကေမာက္ကမ ျဖစ္ ေစတာေၾကာင့္ အထိန္းအခ်ဳပ္မဲ့ အစာစားေစၿပီးအစားရပ္ဖို႔လည္း သတိ လက္လြတ္ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
ႏွစ္ၿခိဳက္စြာအိပ္ေမာက်တဲ့ REM အဆင့္မွာ ခႏၶာကိုယ္အဆီ ေတြေခ်ဖ်က္ေပးတာေၾကာင့္ အအိပ္ အေနနည္းလွ်င္အဆီေခ်ဖ်က္မႈ ေလ်ာ့ လာတတ္ပါတယ္။
တစ္ေန႔အိပ္ခ်ိန္ ခုနစ္နာရီခြဲရွိ သင့္ၿပီး မအိပ္ခင္အေရာင္ေတာက္ေတာက္မ်က္ႏွာျပင္မ်ားမွ ေရွာင္ျခင္း၊ ေကာ္ဖီေရွာင္ျခင္း၊ စာအုပ္ဖတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ႏွစ္ၿခိဳက္စြာအိပ္ေပ်ာ္ ႏိုင္ရန္ အကူအညီျဖစ္ေစသည္။

Health Updates Journal
https://www.facebook.com/pg/HealthUpdatesJournal

Thrombocytopenia ေသြးမံႈအေရအတြက္ နည္းေနျခင္း


၁။ ဆရာရွင့္ မဂၤလာပါ ဆရာက်န္းမာပါေစရွင့္ က်မ၏ အမ်ိဳးသား အသက္၄၀ ကေလးမရွိ ပံုမွန္ က်န္းမာ သန္စြမ္းေနသူ တေယာက္ပါရွင့္။ ဒီလ ၁၁ ရက္ေန႔မနက္ပိုင္းစျပီး ဖ်ားတာ 102F ေခါင္းကိုက္ေညာင္းကိုက္ျဖစ္ပါတယ္ရွင့္။ ၃ ရက္ေလာက္ အဖ်ားတက္လိုက္ က်လိုက္ ျဖစ္၍ ၁၃ ရက္ေန႔ ေဆးစစ္ေတာ့ dengue NS1 Ag positive, platelet 40 (normal range 150-400) ျဖစ္ေနတာနဲ႔ေဆးရံုတက္ပါတယ္ရွင့္။ ၁၄ ရက္ေန႔အဖ်ားက် ေညာင္းကိုက္အကုန္ေပ်ာက္ ေသြးစစ္ေတာ့ platelet 36 နဲ႔ ၁၆ ရက္ေန႔စစ္ေတာ့ platelet 13 ပဲရွိေတာ့ plasma concentrate ေသြးသြင္းရမယ္ ေျပာပါတယ္ရွင့္။ ေသြးဝမ္းသြားျခင္း ေသြးအန္ျခင္းမရွိပါရွင့္။ သတိလစ္ျခင္း သတိလြတ္သြားျခင္းမရွိပါရွင့္ ultrasound အေျဖက liver, gall bladder နဲနဲေရာင္တယ္ေျပာပါတယ္။ platelet 13 ဆိုလွ်င္ ေသြးမသြင္းရင္ အသက္အႏၲရယ္ ရွိနိုင္ပါသလား။ ေသြးသြင္းလွ်င္ donor ရဲ႔ အျခားဘာကူးစက္ေရာဂါမ်ားစစ္သင့္ပါသလဲရွင့္။ ရိုေသစြာျဖင့္။

၂။ ဆရာ႐ွင့္ သမီးသိခ်င္တာေလးေတြေမးပါရေစ႐ွင့္။ အသက္ ၃၀ ထဲမွာပါ။ ကိုယ္ဝန္က ၆လျပည့္ေတာ့မယ္႐ွင့္။ (သားဦးကိုယ္ဝန္ပါ႐ွင့္) အဲ့ဒါေသြးစစ္ထားတာ ေသြးစစ္ခ်က္က low platelet 97 ျဖစ္ေနလို႔ ေသြးအထူးကုဆီမွာ ျပန္ျပရဖို႔႐ွိေနပါတယ္႐ွင့္။ ငယ္ငယ္ထဲက ရံဖန္ရံခါ သြားဖုံးေသြးယိုတာေလာက္ပဲျဖစ္ပါတယ္႐ွင့္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ ေလာက္ကေတာ့ အလုပ္တစ္ခုေလ်ွာက္ဖို႔အတြက္ ေဆးစစ္ခ်က္လုပ္ဖူးပါတယ္။ ေသြးအေျဖ ဆီးအေျဖ ႏွလုံးစစ္ခ်က္အားလုံးေကာင္းေပမယ့္ အဆုတ္ဓာတ္မွန္စစ္ခ်က္မွာေတာ့ spot ေတြ႔လို႔ TB လည္းစစ္ရပါေသးတယ္။ အဲ့တုန္းေတာ့ TB စစ္ၾကည့္ထားတာမ႐ွိဘူးဆိုတာနဲ႔ အဲ့အဆုတ္မွာ spot ႐ွိတာနဲ႔ပက္သက္ၿပီး ဆက္လက္ စစ္ေဆးကုသျခင္းေတာ့မ႐ွိပါဘူး႐ွင့္။ ခုခ်ိန္ထိလည္း ရာသီအကူးအေျပာင္းဖ်ားနာတတ္ၿပီး သူမ်ားေလာက္ အပင္ပန္းမခံႏိုင္တာကလြဲလို႔ ေရာဂါျဖစ္တာဘာညာ ေထြေထြထူးထူးမျဖစ္ပါဘူး႐ွင့္။ သမီးသိခ်င္တာကေလ အဲ့လို low platelet ျဖစ္တာက ဗိုက္ထဲကကေလးေလးကို ထိခိုက္မႈ႐ွိႏိုင္သလားလို႔ပါ။ ကိုယ္ဝန္ကာလတစ္ေလ်ွာက္လုံးလည္း စားေကာင္းေသာက္ေကာင္းပဲ ေဖာေရာင္တာေတာင္မျဖစ္ဘူး႐ွင့္။ အားလုံးအေနအထားေကာင္းပါတယ္႐ွင့္။ ကေလးေလးကလည္း လႈပ္႐ွားမႈ႐ွိၿပီးပုံမွန္အတိုင္းပဲ ထြားပါတယ္႐ွင့္။ ခုေတာ့သမီးအရမ္းစိတ္ပူေနရၿပီ။ ကေလးေလးကို တခုခုထိခိုက္ခ်ိဳ႕ယြင္းမွာကိုပဲစိုးရိမ္ေနမိလို႔ပါ႐ွင့္။

၃။ ကြၽန္‌‌ေတာ္‌့ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္ဝန္ ၆ လ ရိွပါၿပီ။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပၿပီး ‌ေဆးစစ္ၾကည္‌့ရာ ‌ေသြးျဖဴဥ နည္းေနပါသည္ဟု သိရပါသည္။ ၁ သိန္‌းဟုသိရၿပီး သတ္မွတ္ခ်က္ ၁.၅ သိန္‌း နဲ႔ ၄ သိန္‌း ႐ွိရမည္ဟုသိရပါသည္။ ဆရာဝန္က ‌ေနာက္ ၂ ပတ္လ်ွင္ တျခား ဓာတ္ခြဲခန္‌းတြင္ ‌‌ေျပာင္‌းစစ္ခိုင္‌းပါသည္။ ေသြးျဖဴဥ ဘာ‌ေၾကာင္‌့နဲရပါသလဲ၊ ေသြးျဖဴဥ နဲလွ်င္ ဘာ‌ေတြ ျဖစ္တတ္ပါသလဲ၊ ေဆး‌ေသာက္ ကုသလွ်င္ ‌ေပ်ာက္ကင္‌းႏိုင္ပါသလား၊ မိခင္နဲ႔ ရင္‌‌ေသြးကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါသလား။ ေဆးအ‌ေျဖ ဓာတ္ပံုကိုပါတြဲ ပို႔လိုက္ပါတယ္‌‌ေဒါက္တာ။

Platelets ေသြးမံႈ ပံုမွန္အေရအတြက္ဟာ 150,000 ကေန 450,000/microliter ရွိသင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ 50,000/microliter ထက္နည္းမွသာ တကယ္နည္းေနတဲ့ေရာဂါလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ Thrombocytopenia ေသြးမံႈအေရအတြက္ နည္းေနတာကို အမ်ားဆံုး ေသြးလြန္တုတ္ေကြးမွာ ေတြ႔ရတယ္။

ေသြးမံႈနည္းေနတိုင္း ေရာဂါလကၡဏာမျပတတ္ပါ။ ျပျပီဆိုရင္ အေရျပားမွာ ေသြးမဲျပာျပာထြက္ေနတာ၊ ေသြးျခည္ဥေနတာ၊ အေရျပားနဲ႔ အေမွးပါးေအာက္ေတြမွာ ေသြးယိုေနတာ၊ ႏွာေခါင္းေသြးယိုတာ နဲ႔ သြားဖံုးေသြးယိုတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ေသြးနီဥနဲ႔ ေသြးျဖဴဥ အမ်ိဳးအစားနဲ႔ အေရအတြက္ေတြကိုလည္း စစ္ေဆးရပါမယ္။ နည္းေနႏိုင္တယ္။ ေနမေကာင္းသလို ခံစားေနရႏိုင္တယ္၊ အားယုတ္ေနႏိုင္တယ္၊ အစားပ်က္ေနႏိုင္ေသးပါတယ္။

ေသြးမံႈနည္းေနျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား
၁။ ေသြးမံႈထုတ္ေပးမႈ နည္းေနရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား
ဗီတာမင္ ဘီ-၁၂ နည္းတာ၊ folic acid deficiency ေဖါလစ္အက္စ္နည္းတာ၊ လူကီးမီးယား၊ အသဲအလုပ္မလုပ္ျခင္း၊ ေသြးထဲပိုးဝင္ျခင္းမ်ား၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ Hereditary syndromes မ်ိဳးရိုး၊ Congenital amegakaryocytic thrombocytopenia ေမြးရာပါ၊ Thrombocytopenia absent radius syndrome, Fanconi anemia, Bernard-Soulier syndrome, May-Hegglin anomaly, Grey platelet syndrome, Alport syndrome, Wiskott–Aldrich syndrome တျခားရွားပါးေရာဂါေတြျဖစ္ပါတယ္။

၂။ ေသြးမံႈဖ်က္ဆီးခံေနရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား
Idiopathic thrombocytopenic purpura, Thrombotic thrombocytopenic purpura, Hemolytic-uremic syndrome, Disseminated intravascular coagulation, Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria, Antiphospholipid syndrome, SLE, Post-transfusion purpura, Neonatal alloimmune thrombocytopenia, Splenic sequestration, Dengue fever (ေသြးလြန္တုပ္ေကြး), HIV ေတြျဖစ္ပါတယ္။

၃။ ေဆးေတြေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္း
Valproic acid, Methotrexate, Carboplatin, Interferon, Isotretinoin, Panobinostat, Other chemotherapy drugs, Singulair, H2 blockers and proton-pump inhibitors

၄။ တျခားအေၾကာင္းရင္းမ်ား
Immunological platelet destruction (Heparin-induced) ေရာဂါျပီးစနစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္း၊ ေျမြေပြးကိုက္ခံရျခင္း။

ဘာေတြစစ္မလဲ
Coagulation tests ေသြးခဲမႈစစ္ေဆးနည္းလုပ္ရမယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမတူရင္ အေျဖမတူပါ။ ဥပမာ -
• ဗီတာမင္ေက နည္းေနသူမွာ Prothrombin time ၾကာမယ္၊ Partial thromboplastin time ကပံုမွန္ျဖစ္မယ္၊ Bleeding time သက္ေရာက္မႈမရွိဘူး၊ Platelet count သက္ေရာက္မႈမရွိဘူး။
• အက္စ္ပရင္ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္တာဆိုရင္ Partial thromboplastin time ပိုၾကာတာတခုသာေတြ႔မယ္။
• ေသြးမံႈနည္းေနရင္ Partial thromboplastin time ပိုၾကာတာ နဲ႔ Platelet count နည္းေနမယ္။
• Full blood count, Liver enzymes, Renal function, Vitamin B12 levels, Folic acid levels, ESR, Peripheral blood smear စစ္ေဆးနည္းေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ
ဘာကိုမွ မစစ္ႏိုင္ေသးခင္ ဗီတာမင္ (စီ) ၅ဝဝ အား ေသာက္ၾကတယ္။ ဗီတာမင္ (ေက) ထိုးၾကတယ္။ အမွန္က Hematologist ေသြးဘက္ဆိုင္ရာအထူးကုဆရာဝန္ကို ျပရမယ္။ အေၾကာင္းရင္းအတိုင္း ကုသမႈမတူဘူး။ Thrombotic thrombocytopenic purpura ဆိုတာက အေရးေပၚျဖစ္တယ္။ Idiopathic thrombocytopenic purpura ဆိုရင္ Prednisone and other corticosteroids, Intravenous immune globulin, Splenectomy, Danazol, Eltrombopag, Rituximab နဲ႔ Romiplostim နည္းေတြ လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

Shadow on ovary မ်ိဳးဥအိမ္ ကင္ဆာအရိပ္


ကၽြန္မ အသက္ ၄၄ ႏွစ္။ ၆ႏွစ္ သားတေယာက္ရွိပါတယ္။ တေန႔က Gynae နဲ႔စစ္တာ Shadow ovary လို႔ သံသယ ျဖစ္ျပီး cancer marker စစ္တာေတာ့ ေသြးအေျဖေတြက ပုံမွန္ပါပဲ။ MRI ေတာ့ ႐ိုက္ခိုင္းတယ္။ Ultrasound နဲ႔မသိႏိုင္လို႔လား ဆရာ။ သိနိင္မယ္ဆိုရင္ Ultrasound အရင္ ႐ိုက္မယ္ စဥ္းစားမိလို႔ပါ။ MRI က ေစ်းႀကီးလြန္းေနလို႔ပါဆရာ။

ဆရာေရးတဲ့ မ်ိဳးဥအိမ္အေၾကာင္းဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္အုပ္စုက Shadow ovary နဲ႔တူလဲဆရာ။ Thyroglobulin ကလဲ ၂ ဆတက္ေနတယ္ ဆိုလို႔ ေရွာင္ရန္ ေဆာင္ရန္ေလးေတြလဲ အၾကံေပးပါအုံးဆရာ။ ရင္သားက အက်ိတ္ရွိတယ္ဆိုလို႔ iodoral ေဆးေတြ ေသာက္မိပါတယ္။ ကင္ဆာ အတြက္ေကာင္းတယ္ ၾကားလို႔ cruciferous အရြက္စုံလည္း ႀကိတ္ ေသာက္ခဲ့မိပါတယ္။ ပိုဆိုးေစလားလဲ မသိလို႔ ခုေတာ့ ရပ္ထားမိပါတယ္။

အရပ္ေဆးနည္းေတြကို မသိပါ။ ေဆးသုေတသနမရွိပါ။ အထူးကုဆရာဝန္ ညႊန္တာသာသင့္ပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့ပါဆရာ။ ေက်းဇူးပါရွင့္။

Shadow on ovary ultrasound လို႔ေခၚတယ္။ မ်ိဳဥအိမ္ေနရာမွာအရိပ္က်တာလို႔ဆိုလိုတယ္။ ကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေဆာရီး။ Thyroglobulin ဆိုတာက ကင္ဆာမတ္ကာလို႔ေခၚတယ္။ လည္ပင္းၾကီးအိတ္ကေနထြက္တာ။ 33 nanograms per milliliter ထက္မ်ားတာမေကာင္း။

Ovarian cancer မ်ိဳးဥအိမ္ကင္ဆာ https://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/ovarian-cancer.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

ထင္သေလာက္ ဝိတ္မက်ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား


၁။အစားအေသာက္အလြန္အကၽြံေလွ်ာ့ျခင္း
WTF! 🙄🙄
ဝိတ္မက်ဘူးဆိုတဲ့သူေတြကိုေမးၾကည့္တဲ့အခါ
တစ္ေန႔လံုးအတြက္ မနက္စာနဲ႔ေန႔လည္စာကိုေပါင္းစားၿပီး
ညစာကိုေရွာင္ၾကတာေတြလည္းေတြ႕ရပါတယ္။
သင့္ခႏၶာကိုယ္ႀကီးအတြက္ ကယ္လိုရီဘယ္ေလာက္လိုသလဲဆိုတာ
တြက္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ (ဒီမွာ အခက္အခဲတခ်ိဳ႕ရွိေပမယ့္လည္းေပါ့)
လိုတာထက္ အမ်ားႀကီးေလွ်ာ့စားမိေနၿပီဆိုတဲ့အခါမွာ
Starvation Modeဝင္ပါမယ္၊ ၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့
ဇီဝ႐ုပ္ျဖစ္ပ်က္ႏွဳန္းေတြက်လာပါေတာ့တယ္။
တကယ္ကိုဝိတ္က်ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဇီဝ႐ုပ္ျဖစ္ပ်က္ႏွဳန္းကို
ျမႇင့္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

၂။ညစာ မစားတာၾကာၿပီ၊ ထင္သေလာက္ဝိတ္မက်ဘူး။
မနက္စာနဲ႔ေန႔လည္စာမွာ စားလိုက္တဲ့ကယ္လိုရီေတြက
သင္လိုအပ္တာထက္ မ်ားေနမယ္ဆိုရင္ ညစာမစားဘဲေနတာဟာ
ကိုယ့္ကိုကိုယ္ဒုကၡေပးေနတာသက္သက္ပဲျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

၃။မနက္တိုင္းေျပးတယ္၊လမ္းေလွ်ာက္တယ္။ သိပ္မထူးဘူး။
လမ္းေလွ်ာက္အျပန္မွာ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္က ခ်ိဳစိမ့္ေလးနဲ႔
ထပ္တရာ ပလာတာ အီၾကာေကြး စမူဆာေတြ စားမိသလားဆိုတာ
ျပန္သံုးသပ္သင့္ပါတယ္။
မ်ားမ်ားလွဳပ္ရွားပါ နည္းနည္းပဲစားပါ။

၄။ဗိုက္ေလ့က်င့္ခန္းေတြလုပ္ေနေပမယ့္ ဗိုက္မက်ဘူး။
အဆီခ်တယ္ဆိုတာ တစ္ေနရာတည္းကြက္ၿပီး ခ်လို႔မရပါဘူး။
အဆီေတြေလာင္ကၽြမ္းဖို႔ဆိုတာ သင့္ေလ့က်င့္ခန္းေတြရဲ႕ျပင္းအား
ေပၚမွာအဓိကမူတည္တာျဖစ္ပါတယ္။
ေလ့က်င့္ခန္းရဲ႕ျပင္းအားမ်ားေလ
ကယ္လိုရီေတြေလာင္ကၽြမ္းေလျဖစ္ပါတယ္။
ကယ္လိုရီ ၃၅၀၀၀ေလာင္ကၽြမ္းရင္ အဆီတစ္ေပါင္က်မွာျဖစ္ပါတယ္။

၅။ဝိတ္ကထပ္မက်ဘဲတန္႔ေနၿပီ။
Weight Loss Plateauဆိုတာ ပံုမွန္ပါပဲ။
သင့္ခႏၶာကိုယ္ႀကီးက သင့္ရဲ႕လွဳပ္ရွားမွဳေတြ စားေသာက္မွဳေတြကို
Adaptျဖစ္သြားတဲ့အခါမွာ ဒီျဖစ္စဥ္ကိုၾကံဳေတြ႕ရတာျဖစ္ပါတယ္။
အလြယ္ဆံုးေျဖရွင္းနည္းကေတာ့ စားေသာက္ပံု ေလ့က်င့္ပံုေတြကို
ေျပာင္းပစ္ၿပီး သင့္ခႏၶာကိုယ္ကိုလွည့္စားဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Health Guide
https://www.facebook.com/mmhealthguide/
ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား