Hyperthyroidism လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ


၁။ ဆရာရွင့္ ကြ်န္မအသက္က ၂၄ပါ။ ကေလးအေမပါ။ thyroid ေရာဂါျဖစ္တာ ၆ နွစ္ရွိပါျပီ။ ေဟာ္မုန္းမ်ားတာလို႔ ဆရာဝန္ေျပာပါတယ္။ မ်က္စိလဲျပဴးပါတယ္။ လည္ပင္းလည္းၾကီးပါတယ္။ လည္ပင္းၾကီးတာက အနည္းငယ္ ေသးသြားေပမ့ဲ မ်က္စိကေတာ့ျပဴးတုန္းပါပဲ။ ေရာဂါကေပ်ာက္နိုင္ပါသလားရွင့္။ ခြဲဖို႔မလိုဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ ေဆးေသာက္ေနရေတာ့ ကေလးနို႔တိုက္တာကေလးအတြက္ ဥပဒ္ရွိပါသလားရွင့္။ ဆရာက်န္းမာခ်မ္းသာပါေစ။

၂။ က်မ အသက္ ၂၇ႏွစ္၊ အိမ္ေထာင္မရွိေသးပါရွင့္။ ႏွလံုးခုန္တာနည္းနည္း ျမန္ပါတယ္။ ညဆိုေတာ္ေတာ္နဲ႔ အိပ္မေပ်ာ္ပါ။ မနက္ ၅ နာရီဆို ႏိုးေနပါျပီ ေန႔လည္ဆို တအားအိပ္ခ်င္ပါတယ္။ ရာသီလည္းမွန္ပါတယ္ရွင့္။ က်မ လည္ပင္းက ပံုမွန္လို မဟုတ္ပဲ လည္ပင္းႀကီးတ့ဲသူေတြလို ျဖစ္ေနပါတယ္ရွင့္ဆရာ။ တခါမွ ေဆးခန္းမျပဖူးေသးပါဘူးရွင္။ ေဆးခန္းျပဖို႔လည္း အဆင္မေျပျဖစ္လို႔ပါ က်မခု အေဝးမွာ အလုပ္ေနရသူတေယာက္ပါရွင့္။ က်မရဲ႕ လည္ပင္းက လည္ပင္းႀကီးေရာဂါ ဟုတ္ပါသလားဆရာ။ ေက်းဇူးၿပီး ေျဖၾကားေပးပါဆရာ။

Thyrotoxicosis ဆိုတာ Hyperthyroidism ျဖစ္တယ္။ Goitre လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ အိုင္အိုဒင္းဆား နည္းလို႔ ရပ္လိုက္ရြာလိုက္ျဖစ္တာကမ်ားတယ္။ ျမင္တာနဲ႔ သိသာတယ္။ လည္ပင္းၾကီးေနတာမျမင္ရဘဲ ေဟာ္မုန္း မ်ားေနတာကို Hyperthyroidism ေခၚတယ္။ Toxic Goitre လို႔လဲ ေခၚတယ္။ Hypothyroidism ဆိုတာကေတာ့ ေဟာ္မုန္းနည္းေရာဂါျဖစ္တယ္။ ကင္ဆာနဲ႔ တျခားအေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ၾကီးေနတာေတြဆိုျပီးရွိတယ္။ ျဖစ္တာမတူၾကလို႔ ကုရတာလဲ တျခားဆီျဖစ္တယ္။

လည္ပင္းၾကီးေနမွေတာ့ အိုင္အိုဒင္းဆားေပးကုေပမဲ့ ၾကီးျပီးသားက ျပန္မငယ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။ ဆက္မတိုးတာနဲ႔ ေဟာ္မုန္း နည္းလို႔ ျဖစ္ရတာေတြကိုသာ ကာကြယ္ပါမယ္။ လည္ပင္းၾကီးေနေတာ့ အၾကည့္ရဆိုးတဲ့ ျပႆနာသာ ရွိပါတယ္။ မ်ိဳလို႔လဲ မခက္၊ အသက္လဲ ေကာင္းေကာင္းရွဴႏိုင္တယ္။ Hyperthyroid ကို Carbimazole, Methimazole, Propylthiouracil ေဆး ေပးနည္း၊ Iodine-131 Radioactive isotope အႏုျမဴေဆးေပးနည္း၊ Thyroidectomy ခြဲစိတ္နည္း ဆိုျပီးရွိတယ္။ (ေမဂ်ာ-ေအာ္ပေရးရွင္း) ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္ေတာ့ဆရာဝန္ မခြဲျခင္ပါ။

Hyperthyroidism ထဲမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ Graves disease ဆိုတာက Autoimmune disease အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ ေရာဂါျပီးစနစ္ ကေမာက္မျဖစ္လို႔ ေဟာ္မုန္းေတြ လိုတာထက္ ပိုထုတ္ေပးေနလို႔ပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြက ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ၂၅-၃ဝ% မွာ Exophthalmos ဆိုတဲ့ မ်က္လံုးျပဴလာတာ ျဖစ္ၾကတယ္။ ေျခသလံုးေရွ႕ပိုင္း ေရာင္ေနမယ္။ ေသြးတိုး (အထက္ေသြး) မ်ားမယ္။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ တံု႔ျပန္တာျမန္ဆန္တယ္။ ဘာဘဲလုပ္လုပ္ သြက္လက္တက္ၾကြေနမယ္။ အားယုတ္တယ္လို႔ ခံစားရမယ္။ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး။ လက္တံုေနမယ္။ ပိန္လာမယ္။ စားျခင္စိတ္ ပိုေနမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕က ဝလာမယ္။ အပူမခံႏိုင္ဘူး။ မအိုက္လွတာေတာင္ ေရာဂါသည္ ဇနီးက ပန္ကာဖြင့္ အိပ္ျခင္ေနမယ္။ ေခြ်းထြက္ မ်ားေနမယ္။ ဆံပင္ပါးမယ္။ လက္သည္းေျခသည္း ၾကြပ္တယ္။ (ဆိုင္းနပ္) ေရာဂါဝင္လာမယ္။ ဝမ္းပ်က္မယ္။ ေယာက္်ားမွာ ရင္သား ထြက္လာမယ္။

Graves’ disease ျဖစ္ေနရင္းကေန မုန္တိုင္းဝင္လာသလို Thyroid Storm လည္ပင္းၾကီး-မုန္တိုင္းျဖစ္လို႔ အေရးေပၚဌာန ေရာက္လာၾကတဲ့ အေျခအေနပါ။ စမ္းၾကည့္ေတာ့ ကုိယ္ပူ၊ လူကရင္တုန္ု၊ စိတ္က ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္ေနမယ္။ ခ်က္ခ်င္းဘဲ ေအာက္စီဂ်င္ေပး၊ ေသြးျပန္ေၾကာထဲေဆးသြင္း၊ Dexamethasone ထိုး၊ Propranolol ေဆး IV ၁ဝ မိနစ္တခါ ထိုးေပးရတယ္။ Reserpine နဲ႔ Guanethidine ေဆးေတြအျပင္ Propylthiouracil, Methimazole ေတြကိုလည္း ေပးတယ္။

ကုသမႈလမ္းညႊန္ အခ်ဳပ္
(၁) Anti-thyroid medicine ေဆးေပနည္း၊
(၂) Radioactive iodine ႏူကလီယာေဆးေပးနည္း နဲ႔
(3) Surgery ခြဲစိတ္ကုသနည္း။

• အသက္၊ ေဟာ္မုန္းဘယ္ေလာက္မ်ားေနသလဲ၊ ကိုယ္ခံက်န္းမာေရးအေျခအေနေတြကိုၾကည့္ျပီး ေဆးကုသနည္း ေရြးရမယ္။
• အစပ်ိဳးကုသနည္းအျဖစ္ ေဆးေပးနည္းနဲ႔ ႏူကလီယာေဆးေပးနည္းကို သံုးတယ္။ အသင့္အတင့္သာ ဆိုးသူေတြကို ရိုးရိုးေဆးေပးႏိုင္တယ္။ အသက္လဲ ၅ဝ ေအာက္နဲ႔ လည္ပင္းလဲသိပ္မၾကီးသူေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္။
• အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္ရင္၊ ေဟာ္မုန္းေတြအမ်ားၾကီးထုတ္ေပးေနတဲ့ Thyroid nodules (Toxic multinodular goiter) လည္ပင္းမ်ာအဖုအက်ိတ္ရွိေနရင္ ႏူကလီယာေဆးေပးနည္းကို သံုးတယ္။
• ကိုယ္ဝန္ရွိေနရင္၊ ကေလးႏို႔တိုက္ေနရင္၊ Thyroiditis လည္ပင္းၾကီးေရင္ရမ္းေရာဂါျဖစ္ေနရင္ ႏူကလီယာေဆး ေပးနည္းကို မသံုးရပါ။ ဒီေဆးနည္းခံယူျပီး ၆ လ အတြင္းကိုယ္ဝန္မေဆာင္ရပါ။
• ႏွလံုးခုန္ျမန္ေနရင္၊ ေျခလက္တုန္ေနရင္၊ ေခြ်းထြက္မ်ားေနရင္၊ ဂဏာမျငိမ္ျဖစ္ေနရင္ တျခားေဆးကုိပါ တြဲေပးမယ္။ Propranolol ေဆး။
• ခြဲစိတ္ကုသနည္းကို အျမဲမေရြးပါ။ လည္ပင္းသိပ္ၾကီးေနသူေတြ၊ လည္ပင္းၾကီးအက်ိတ္တခုကေန ေဟာ္မုန္းေတြ မ်ားမ်ားထုတ္ေပးနရင္ ခြဲသင့္တယ္။

စိတ္အားမငယ္ပါနဲ႔။ ေျမာက္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္ Kim Il-Sung မွာေရာ အေမရိကန္သမတ George H. W. Bush နဲ႔ သူ႔ဇနီး Barbara Bush တို႔မွာ ဒီေရာဂါရွိၾကတယ္။ သားေတြကို ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ၾကသူေတြပါ။


Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား