Water poisoning ေရအဆိပ္သင့္ျခင္း


ဆရာ water poisoning ဆိုတာ တကယ္႐ွိပါသလား။ ႐ွိခဲ့ရင္ ႐ွင္းျပေပးပါခင္ဗ်ာ။

ေရဆိပ္သင့္ျခင္းလို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္ေပမဲ့ ေသာက္တဲ့-သံုးတဲ့ေရထဲမွာ အဆိပ္ပါတာ မဟုတ္ပါ။ ေရသန္႔ဗူးထဲကေရေတြ တအားၾကီး ေသာက္ရင္လဲ အဆိပ္သင့္ႏိုင္တာကို ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးစာနဲ႔ဆို Water intoxication လို႔ ေခၚတယ္။ ေသေကာင္း ေသႏိုင္တယ္။ ဦးေႏွာက္လုပ္ငန္းေတြ ထိခိုက္ေစမယ္။ Electrolytes ဓါတ္ဆားအခ်ိဳးအစား မမွ်ရာကေန Hyponatremia ေခၚတဲ့ (ဆိုဒီယမ္) နည္းတာျဖစ္ေစတယ္။

အမွတ္တမဲ့ေတာ့ ေရေတြတအားေသာက္တယ္ဆိုတာ ရွားပါတယ္။ Water drinking contests ေရေသာက္ ျပိဳင္ၾကရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၁၂-၁-၂ဝဝ၇ တံုးက Hold Your Wee for a Wii ေရေသာက္ျပီး ေသးမေပါက္နဲ႔ဆိုတဲ့ ျပိဳင္ပြဲဝင္သူ ၂၈ ႏွစ္အရြယ္၊ ကေလး ၂ ေယာက္အေမ Jennifer Strange ဟာ ေသသြားလို႔ ျပိဳင္ပြဲစီစဥ္တဲ့ The End ေရဒီယိုက ေဒၚလာ ၁၆႕၅ သန္း ေလွ်ာ္လိုက္ရတယ္။

ေဆးရံုေတြမွာ လူနာကို လိုတာထက္ေရပါတဲ့ Drips ေတြ အမ်ားၾကီး သြင္းရင္လဲ ဒုကၡေပးမယ္။ ေရေကာင္းေရသန္႔ကေန အဆိပ္လို႔ ေခၚေတာ့မယ္။ တန္ေဆး၊ လြန္ေဘး အစစ္ျဖစ္တယ္။

လူ႔ကိုယ္ခႏၶာမွာ ပါးစပ္ႏႈတ္ခမ္းကေန စအိုအထိရွိတဲ့ အစာလမ္းကေန ေရကို စုပ္ယူႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ အစာအိမ္နဲ႔ အူေတြကေန အမ်ားဆံုး စုပ္ယူေပးတယ္။ ေရ နဲ႔ (ဆိုဒီယမ္) ဓါတ္ဆားက တြဲေနတယ္။ တသမတ္ထဲ မွ်ေနရတယ္။ (ဆဲလ္) တခုရဲ႕ အျပင္ဝန္းက်င္နဲ့ (ဆဲလ္) အတြင္ကလဲ မွ်ေနရတယ္။ ေရက မ်ားသြားခ်ိန္မွာ (ဆိုဒီယမ္) က နည္းသြားမယ္။ Hyponatremia ေခၚတယ္။ တေနရာရာမွာ ဓါတ္ဆားအခ်ိဳးအဆ ကဲမယ္-နည္းမယ္ဆိုရင္ (ဆဲလ္) နံရံကေန Osmosis (ေအာ့စ္ေမာဆစ္) အျပန္အလွန္ စုပ္ယူ-စုပ္ထုတ္ျခင္း ျဖစ္စဥ္အရ ညီေစအာင္ ၾကိဳးစားလိမ့္မယ္။ (ဆဲလ္) ေတြ ေဖါင္းကားလာလိမ့္မယ္။ Intracranial pressure ဦးေႏွာက္ထဲမွာ ဖိအားေတြ တက္လာလိမ့္မယ္။

Water intoxication ေရအဆိပ္သင့္ျခင္း လကၡဏာေတြ -
• Headache ေခါင္းကိုက္မယ္၊
• Personality changes (ပါဇင္နယ္လ္တီ) ေျပာင္းမယ္၊
• Changes in behavior အမူအယာေျပာင္းမယ္၊
• Confusion စိတ္ရႈတ္ေထြးလာမယ္၊
• Irritability ဂနာမျငိမ္ျဖစ္လာမယ္၊
• Drowsiness အိပ္ခ်င္လာမယ္။

ဆက္ျပီးေတာ့
• Difficulty breathing during exertion ၾကိဳးစားမႈရွိခ်ိန္မွာ အသက္ရွဴလို႔ခက္လာမယ္၊
• Muscle weakness ၾကြက္သားေတြ အားနည္းလာမယ္၊ Twitching အလိုလိုလႈတ္မယ္၊ Cramping နာမယ္၊
• Nausea ပ်ိဳ႕မယ္၊ Vomiting အန္မယ္၊
• Thirst ေရငတ္လာမယ္၊
• Sensory information နာတာ-ထိတာ-ဖိတာကိုသိမႈေတြ အားယုတ္လာမယ္။

ဆက္ဆိုးလာမယ္ဆိုရင္
• Papillary သူငယ္အိမ္တံု႔ျပန္မႈေလွ်ာ့လာမယ္၊
• Vital signs အေရးအၾကီးဆံုး လကၡဏာေတြ ထိခိုက္လာမယ္။ ဥပမာ Bradycardia ႏွလံုးခုန္ေႏွးမယ္၊ Widened pulse pressure ေသြးဖိအားေျပာင္းလာမယ္။ အထက္ေသြးဖိအားနဲ႔ ေအာက္ေသြးဖိအား ကြာဟလာမယ္။
• Cerebral edema ဦးေႏွာက္ေရာင္လာမယ္။ Brain stem ဦးေႏွာက္အေျခေနရာကိ ုဖိအား သက္ေရာက္လို႔ ဆက္ျဖစ္စရာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ Central nervous system dysfunction ဗဟိုဦးေႏွာက္-အာရံုေၾကာစနစ္ ထိခိုက္လာမယ္။
• Seizures တက္မယ္၊ Coma သတိလစ္မယ္၊ Death ေသမယ္။

ဘယ္လိုလူေတြမွာ ပိုဆိုးသလဲ။
• ကေလးငယ္ေလ ဆိုးေလ။ ၉-၆-၂ဝဝ၂ မွာ ၄ ႏွစ္သမီးေလး Cassandra Killpack ကို မေအျဖစ္သူက ေရတဂါလံ ကုန္ေအာင္ အေသာက္ခိုင္းရာကေန ေသသြားလို႔ သူ႔အေမ Jennette Killpack ေထာင္က်တယ္။
• Marathon runners မာရသြန္အေျပးသမား အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေရေသာက္မ်ားရာကေန Sodium levels 135 mmol/L ေအာက္က်လာခ်ိန္မွာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ျဖစ္လာမယ္။
• Overexertion ခြန္အား အသံုးမ်ားတာကေနလဲျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ေမာလြန္းလို႔ ေရေတြ တအားေသာက္ရင္ ျဖစ္မယ္။ အဲတာေၾကာင့္ ၁၂-၉-၁၉၉၉ မွာ စစ္သင္တန္းဆရာ Michael J. Schindler ေသဆံုးရတယ္။
• MDMA (Ecstasy) ေဆးမ်ိဳးေသာက္ျပီး လုပ္သင့္တာတဲ့ပိုျပီး ခြန္အားစိုက္ရာကေနလဲျဖစ္မယ္။
• Heat stress သိပ္ပူခ်ိန္မ်ိဳးမွာ နားေနရင္နဲ႔ ေရေတြ အေသာက္မ်ားရင္လဲ ျဖစ္မယ္။
• Psychogenic polydipsia စိတ္ေရာဂါရွိသူေတြက ေရပိုေသာက္တယ္။
• Oxcarbazepine ေဆးေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Diabetes insipidus ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Treatment ဘယ္လိုကုသမလဲ
• Mild intoxication ေတာ္ေတာ္တန္တန္က ေရာဂါလကၡဏာမျပေသးပါ။ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္
• Diuretics ဆီးသြားေစတဲ့ေဆး ေပးရမယ္။
• Vasopressin receptor antagonists ေဆးကိုလဲ သံုးတယ္။

ဓါတ္ပံု = ၂ဝဝ၈ ေမလ (၁၅) ရက္ေန႔က ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံ (ထန္ဝွာ) ခရိုင္မွာ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ေရအဆိပ္သင့္လို႔ ေဆးရံုမတင္ရမီ ျပဳစုေပးေနရပံု။

Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား