Poisoning အဆိပ္သင့္ျခင္း


ဆရာက်ေနာ္တို ့႕႕႕႕႕ ေက်းရြာေအာက္ဘက္ကြင္းေတြမွာ အရက္သမားနဲ႔ မိန္းမပ်ိဳေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မၾကာခဏ ၾကြတ္သတ္ေဆးကို ေသာက္မိတတ္ၾကပါတယ္။ ေဆးရုံမေရာက္ခင္ အဆိပ္ျပယ္ေစတဲ့ အိမ္တြင္းကုသနည္း အေရးေပၚအတြက္ ဘယ္လိုေဆးဝါးဓါတ္စာေတြေပးျပီး ဘာေတြကိုသတိျပဳေရွာင္က်ဥ္ သင့္ပါသလည္းခင္မ်ာ။

အဆိပ္သင့္ျခင္း ေရွးဦးသူနာျပဳနည္း
အဆိပ္အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိသည္။
• စားေဆး-ထိုးေဆး၊ အစားအစာ၊ ဓါတ္ေငြ႕။
• အေၾကာင္းမရွိ ေနမေကာင္း သံသယရွိပါ။
• ေဆးဝါးလြန္ကဲလွ်င္ ျဖစ္တတ္သည္။
• အလုပ္စခန္းကလည္း ျဖစ္တတ္သည္။
• အင္းဆက္ေကာင္မွလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

လကၡဏာမ်ား
• ႏႈတ္ခမ္းျပာျခင္း၊
• အေရျပားတြင္ အနီျပင္-အဖု-အပိန္႔ထြက္ျခင္း၊
• အသက္ရွဴခက္ျခင္း၊
• ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊
• ပ်ဳိ႕-အန္ျခင္း၊
• ကိုယ္ပူျခင္း၊
• ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊
• မူးေဝျခင္း၊ ငိုက္ျခင္း၊
• မ်က္စိက ၂ ခု ျမင္ျခင္း၊
• ရတ္ဘတ္-ဝမ္းဗိုက္နာျခင္း၊
• ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္ျခင္း၊
• ႂကြက္သား လႈပ္ျခင္း၊
• တက္ျခင္း၊
• အားယုတ္ျခင္း၊
• သတိေမ့ျခင္း၊

ျပဳစုကုသနည္း
• ဘယ္အဆိပ္ဆိုသည္ကို စူးစမ္းပါ။
• ဝမ္းဗိုက္ထဲဝင္သည့္ အဆိပ္ကို ထုတ္ျပစ္ရန္ တမင္တကာ အန္ေအာင္လုပ္ပါ။
• အန္ဖတ္မ်ား အေရျပားေပၚက်လွ်င္ ေဆးပစ္ပါ။
• တက္ေနလွ်င္ ဒဏ္ရာထပ္မရေအာင္ လုပ္ေပးပါ။
• ေလေကာင္းေလသန္႔ ဝင္ေအာင္လုပ္ပါ။
• မိမိက ေလကိုတဝႀကီးရွဴၿပီးမွ အဆိပ္ေငြ႕သင့္သူအား ကယ္ထုတ္ပါ။
• မီးျခစ္ မသံုးရ။
• လိုအပ္လွ်င္ (စီပီအာရ္) လုပ္ပါ။
• သတိလစ္ေနသူကို ပါးစပ္က မေပးရ။
• နည္းမသိဘဲ တမင္တကာ အန္ေအာင္ မလုပ္ရ။
• ေရနံ၊ ဓါတ္ဆီ ေသာက္သူမ်ားကို အန္ေအာင္ မလုပ္ရ။ ၾကက္ဥအကာေပးႏိုင္သည္။
• ေဆးျပားေသာက္သူမ်ားအား အန္ေအာင္လုပ္။ အစာအိမ္ေဆး ေပးရမည္။
• ပိုးသတ္ေဆး (မာလာေသယြန္)၊ (အင္ဒရင္း) ေသာက္သူမ်ားအား (Atropine) ထိုးေဆး မ်ားမ်ား ေပးရသည္။
• ေႃမြကိုက္လွ်င္ ေႃမြအမ်ဳိးအစားအလုိက္ ေႃမြဆိပ္ေျဖေဆး ေပးရမည္။

Rodenticide Toxicity ၾကြက္သတ္ေဆးအဆိပ္သင့္ျခင္း
၁။ Prehospital Care ေဆးရံုမေရာက္မီျပဳစုေပးျခင္း
• ပါးစပ္မွာေတြ႔ေနသမွ်ထုတ္ယူေပး၊ ေဆးရံုေျပးပါ။ ေသာတဲ့ေဆးဗူးခြံရွာယူသြားပါ။ အဝတ္အစား အသံုးအေဆာင္ေတြ အဆိပ္ရွိတာလည္း အဆိပ္ေတြဖယ္ရွင္းပါ။
• လူနာတက္ေနရင္ Benzodiazepines ေဆးေပးပါ။
• အသက္ရွဴလမ္းရွင္းလင္းပါေစ။
• လိုအပ္ေလာက္သူကို IV lines ေခၚ ေသြးျပန္ေၾကာထဲေဆးပိုက္လိုင္းသြင္းေပးပါ။

၂။ Emergency Department Care အေရးေပၚဌာန
• ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းတဲ့လူနာကို Hemodialysis လုပ္ေပးဘို႔လိုအပ္ႏိုင္။
• zinc phosphide ဇင့္ေဖါစ္ဖိဒ္၊ arsenic အာဆင္းနစ္နဲ႔ barium ေဘရီယမ္အဆိပ္ဆိုရင္ endotracheal intubation လည္ေခ်ာင္းထဲေလပိုက္ထည့္တာလိုႏိုင္။
• GI evacuation အစာလမ္းရွင္းတာ လိုတဲ့သူရွားတယ္။ အဆိပ္သိပ္မ်ားရင္ လိုမယ္။
• rodenticide overdose အတြက္ activated charcoal အဆိပ္ေျဖေဆး အျမန္ေပးပါ။ လူနာတိုင္းလိုႏိုင္တယ္။
• anticoagulant overdoses ဆိုရင္ ေသြးထြက္ေနတာ ရွိ မရွိ စစ္ေဆးပါ။
• zinc phosphide (phosphine gas) အဆိပ္ေၾကာင့္ Severe hemolysis ေသြးနီဥပ်က္စီးတာျဖစ္ႏိုင္။ exchange transfusion of RBCs ေသြးနီဥအစားသြင္းဘို႔လိုႏိုင္။
• heavy metal အဆိပ္ဆိုရင္ chelation therapy ကုသနည္းႏိုမယ္။
• Monosodium fluoroacetate နဲ႔ zinc phosphide အဆိပ္ေတြအတြက္ အဆိပ္ေျဖေဆးမရွိ။
• PNU အဆိပ္ကေန pancreatic beta cells သရက္ရြကိထိခိုက္ႏိုင္။ nicotinamide ေဆးကသက္သာေစႏိုင္။ vitamin K ဗီတာမင္ေက မေပးပါနဲ႔။
• organophosphate အဆိပ္ဆိုရင္ atropine ေဆးအရင္ထိုးေပးရမယ္။ oxime ကိုလည္းသံုးႏိုင္တယ္။

Anticoagulant Rodenticide ေသြးမခဲေစတဲ့ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား
Warfarin, Pindone, Chlorophalicone နဲ႔ Brodifacoum ေဆးေတြျဖစ္တယ္။

ကုသနည္း
• ဗီတာမင္ေက ေပးရမယ္။ လူနာေသြးယိုတာေတြရွိမယ္။ ႏွာေခါင္း၊ သြားဖံုး၊ ဆီး၊ မ်က္စိ၊ အဆုပ္၊ မ်က္ႏွာ၊ အေရျပား၊ အတြင္းထဲ၊ စိတ္ဓါတ္က၊ မစားခ်င္။
• Vitamin K1 (Phytonadione) 0.25 - 5 mg/kag S/C
• Menaphthone 0.25 - 2 mg/kg IM
• Fresh frozen Plasma 9 ml/Kg IV
• Whole blood 20 mg/kg IV
• Glucose and Saline therapy
• Oxygen
• Oxalic acid derivatives

ကြ်န္ေတာ္ ျမန္မာျပည္ေနရစဥ္က ေတာနယ္ေတြမွာ ပိုးသတ္ေဆးအဆိပ္မိလူနာေတြကို atropine ေဆးတမ်ိဳးတည္းနဲ႔သာ ကုသေပးခဲ့ရတာကို အမွတ္ရတယ္။ ေမ့ေဆးမေပမီ ူနာခြ်ဲထြက္တာသက္သာေအာင္ေပးတဲ့ေဆးျဖစ္လို႔ ေဆးရံုမွာ ၄-၅ လံုးသာရွိတယ္။ အဆိပ္ေၾကာင့္ လူနာေတြ အေတာ္ဆိုဆိုးဝါးဝါး ခံစားၾကရေပမယ့္ အဲဒီေဆးက အသက္ကယ္တယ္။ မွတ္မွတ္ရရ လူနာတေယာက္ကို ေဆးအလံုး (၉ဝ) ထိုးေပးခဲ့ရဖူးတယ္။ အသက္မေသပါ။ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ေခတ္ ျဖစ္လို႔ ျမိဳ႕ၾကီးက ေမွာင္ခိုေဆးဆိုင္ကေန ေဆးရွာဝယ္ရတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန အဆိပ္ေဘးက ေဝးၾကပါေစ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား