ေခါင္းတျခမ္းကိုက္ျခင္း


ေခါင္းတျခမ္းကိုက္ျခင္းကိုအဂၤလိပ္လို (Migraine) လို႕ေခၚပါတယ္ ။ေခါင္းရဲ႕ဘယ္ဖက္ (သို႕) ညာဖက္
တျခမ္းတည္းတာ ထိုးထိုးကိုက္တတ္ျပီး တခါတရံမူးေဝေအာ႕အန္ျခင္းေတြပါျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ ထိုေခါင္းတျခမ္း ကိုက္တတ္ျခင္းပာာတခါျဖစ္လ်ွင္ အနည္းဆံုးနာရီပိုင္းမွ အမ်ားဆံုး၃ - ၄ ရက္ခန္႕အထိျကာျမင္႕တတ္ပါတယ္ ။

အခ်ိဳ႕မွာမိမိရဲ႕တေန႕တာလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကိုမလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေလာက္သည္အထိဆိုးဆိုးရြားရြား ျပင္းထန္တတ္ျကတာကိုလည္းေတြ႕ရွိရတတ္ပါတယ္။
ဘာေတြေျကာင္႕ျဖစ္ပြားတတ္သလဲ…
ေခါင္းတျခမ္းကိုက္ျခင္းကို ျဖစ္ပြားေစတဲ႔အခ်က္ကိုတိတိက်က် ရွင္းျပႏိုင္ျခင္းမရွိေပမယ္႔ မ်ိဳးရိုးဗီဇနဲ႔ ပတ္ဝန္း က်င္ ဆိုင္ရာနဲ႔ေတာ႔မ်ားစြာဆက္ႏြယ္မွွဳ ရွိတာကိုေတြ႔ရပါတယ္ ။ ဦးေႏွာက္နဲ႔အာရံုေျကာမ်ားအတြင္းရွိ ဓာတ္ေတြမညီမ်ွမွဴ႔ေျကာင္႔ျဖစ္တယ္လို႔ယူဆထားျကပါတယ္ ။ Serotonin ဆိုတဲ႔ ဓာတ္တမ်ိဳးနဲ႕ ဆက္သြယ္မွဴရွိတယ္လို႔ယူဆထားျကပါတယ္ ။

ဘယ္အခ်က္ေတြက ျဖစ္ပြားေအာင္လံွဳ႔ေဆာ္ေပးသလဲ…
အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ေပာာ္မုန္းဓာတ္ေျပာင္းလဲျခင္း ၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အိစထရိုဂ်င္ ေပာာ္မုန္း အတတ္အက်ႏွင္႔ ဆက္စပ္မွဳရွိတတ္ပါတယ္ ။ သေႏၶတားေဆးေသာက္ေနတဲ႔အမ်ိဳးသမီးအခ်ိဳ႔နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေပာာ္မုန္းေဆးေသာက္ေနရသူအခ်ိဳ႔မွာလည္းျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္ ။
အဆီအစိမ္႔မ်ားလြန္းတဲ႔အစာေတြ ၊ အငန္မ်ားလြန္းတဲ႔ အစာေတြေျကာင္႔လည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္သလို အစာခံလြန္းျခင္းေျကာင္႔လည္းျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္ ။ အခ်ိဳမွဳန္႔ေတြ ဆိုးေဆးေတြ ၊ အရက္ ၊ ဘီယာနဲ႔ ကာဖိန္းဓာတ္မ်ားလြန္းတဲ႔ အခ်ိဳရည္ေတြေျကာင္႔လည္းျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္ ။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာဖိစီးမွဳမ်ားလြန္းျခင္း ၊အိပ္ခ်ိန္နည္းပါးျခင္းနဲ႔ ပင္ပန္းလြန္းျခင္းတို႔ေၾကာင္႔ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။
လကၡဏာမ်ား…
ေခါင္းတစ္ျခမ္ကိုက္ျခင္း (migraine) ရဲ႕လကၡဏာေတြကိုအဆင္႔ ၄ဆင္႔ခြဲျခားနိဳင္ပါတယ္ ။ Prodrome, aura, headache နဲ႔ post dromeဆိုျပီးသတ္မွတ္ထားပါတယ္ ။
Prodromeလို႔ေခၚတဲ႔ ကနဦးအဆင္႔ဟာေခါင္းကိုက္ျခင္းမစခင္ ၁ရက္ ၂ရက္ အလိုမွာျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေတာ႔မယ္ဆိုတာကို ျကိုတင္ျပတဲ႔ အဆင္႔ျဖစ္ပါတယ္ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ဇက္ေတာင္႔တင္းျခင္း ၊ ေလးလံထိုင္းမိွဳင္းျခင္းနဲ႔ စိတ္ခံစားမွဳေျပာင္းလဲျခင္းအစရွိသည္႔ လကၡဏာေတြျပ တတ္ပါတယ္ ။
Aura အဆင္႔ဟာေခါင္းကိုက္ျခင္းမစခင္ နဲ႔ စေနစဥ္အတြင္းမွာေပၚေပါက္လာတတ္ပါတယ္။ ျဖစ္တတ္တဲ႔ လကၡဏာေတြကေတာ႔ ကိုယ္တျခမ္းထံုက်င္ျခင္း ၊ အျမင္အာရံုေ၀၀ါးျခင္း ၊ အလင္းတန္းမ်ားျမင္ရျခင္း ႏွင္႔ ကိုယ္တျခမ္းေလးလံျခင္းေတြ ကိုခံစားရတတ္ပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႕ကေတာ႔ aura အဆင္႔ကို မေရာက္ ဘဲေခါင္းကိုက္ျခင္း အဆင္႔ကိုေရာက္သြားတတ္ပါတယ္ ။
Headache လို႕ေခၚတဲ႔ ေခါင္းကုိက္ျခင္းအဆင္႔ကေတာ႔ အနည္းဆံုး ၄ နာရီ မွ အမ်ားဆံုး ၇၂ နာရီအထိ ၾကာရွည္တတ္ပါတယ္။ ေခါင္းကိုက္ျခင္း ျပင္းထန္မွဳကေတာ႔ တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ မတူညီၾကပါဘူး။ အမ်ားစုကေတာ႔ ေခါင္းတဖက္တည္းထိုးကိုက္တတ္ၾကေပမယ္႔ အခ်ိဳ႕ကေတာ႕ ႏွစ္ဖက္လံုး ကိုက္တတ္ ၾကပါတယ္ ။ စူးရွလြန္းတဲ႔ အလင္းေရာင္ေတြ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ အသံေတြ ေၾကာင္႔ပိုမို ဆိုးရြား တတ္ပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႕ေတြကေတာ႔ မူးေ၀ေအာ႔အန္ျခင္း ၊ မ်က္စိျပာျခင္းနဲ႔ သတိလစ္တတ္ျခင္းတို႔ေတြ အထိ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။
ေခါင္းကိုက္ျခင္းအဆင္႔ ျပီးသြားရင္ေတာ႔ ၂၄နာရီအတြင္းမွာ post dromeဆိုတဲ႔ အဆင္႔ ျဖစ္ေပၚ လာတတ္ပါတယ္ ။ ေခါင္းမၾကည္ျခင္း ၊ မူးေ၀ျခင္း ၊ ေလးလံထိုင္းမွိဳင္းျခင္း ၊ စိတ္ရွဳပ္ေထြးျခင္းနဲ႕ စိတ္တိုလြယ္ျခင္းတို႔ ခံစားရတတ္ပါတယ္ ။

ကုသျခင္းႏွင္႔ကာကြယ္ျခင္း…
ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ေရာဂါကို ကုသရာမွာေရာဂါလကၡဏာကို ကုသျခင္းနဲ႔ ေနာက္ထပ္ျဖစ္ပြားမွဳကို ကာကြယ္ရန္ အတြက္ကုသျခင္းဆုိျပီး ၂ပိုင္းရွိပါတယ္ ။ ေရာဂါလကၡဏာကို ကုသရာမွာေခါင္းကိုက္ခဲျခင္း အတြက္ ပါရာစီတေမာ(paracetamol) ၊ အက္စ္ပရင္ (asprin) နဲ႔ အိုင္ဗ်ဴပရိုဖန္ (ibuprofen) တို႔လို သာမန္အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား နဲ႔ triptanကဲ႔သို႔ေသာေဆးမ်ားကို အသံုးျပဳနိဳင္ပါတယ္ ။ Ergotamine နဲ႔ caffeine တို႔ေပါင္းစပ္ထားတဲ႔ေဆးမ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳနိဳင္ပါတယ္ ။ မူးေ၀ေအာ႔အန္ျခင္းအတြက္ metoclopramide တို႔လို အအန္ေပ်ာက္ေဆးမ်ားကို သံုးေပးနိုင္ပါတယ္ ။ အရမ္းျပင္းထန္လြန္းေအာင္ကိုက္ခဲတဲ႔ အေျခအေနမ်ိဳးမွာေတာ႔ coedineကဲ႔သိုေသာမူးယစ္ေစတတ္တဲ႔ အကိုက္အခဲေပ်ာင္ေဆးမ်ားကုိ အသံုးျပဳရပါတယ္ ။ တိတ္ဆိတ္ျငိမ္သက္တဲ႕ အခန္းထဲမွာ သက္ေတာင္႔ သက္သာနားေနျခင္းကလည္း ေ၀ဒနာကို သက္သာေစပါတယ္ ။
မၾကာခဏျဖစ္ပြားတတ္တဲ႔ သူမ်ားကိုထပ္မံျဖစ္ပြားမွဳ အၾကိမ္အေရအတြက္ ေလ်ာ႔နည္းေစရန္ ကာကြယ္မွဳေပးတဲ႔ အေနနဲ႔ beta blocker (e.g – propranolol), calcium channel blocker (eg. Verapamil) နဲ႔ tricyclic antidepressant ေဆးမ်ားကို ဆရာ၀န္ညြွန္ၾကားထားတဲ႔ အတိုင္းေသာက္သံုး ရပါမယ္ ။ ဒါ႔အျပင္ကိုယ္ခႏၶာကိုအႏိွပ္ခံျခင္း ၊ တရားထိုင္ျခင္း ၊ စိတ္ဖိစီးမွဳမ်ားေလ်ာ႔နည္းေအာင္ေနထိုင္ျခင္း ၊ သင္႔ေလ်ာ္ေသာ ကိုယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားျပဳလုပ္ေပးျခင္း ၊ အိပ္ေရး၀၀အိပ္ျခင္းနဲ႔ ဗီတာမင္ နဲ႔ သက္ေစာင္႔ဓာတ္မ်ားကို လိုအပ္တဲ႔ပမာဏျပည္မီေအာင္ စားသံုးေပးျခင္းတို႔ျဖင္႔ လည္းေခါင္းတျခမ္း ကိုက္ျခင္း ေ၀ဒနာကို မျဖစ္ပြားေအာင္ ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္ ။

ဒီပီ(ေဆး ၁)
Health Guide
https://www.facebook.com/healthguidemyanmar

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား