Low Blood pressure and Anemia ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ ေသြးဖိအားနည္းတာ


Low BP ေသြးဖိအားနည္းတာနဲ႔ Anemia ေသြးအားနည္းတာ မတူပါ။ ၂ မ်ိဳးလံုးကေန ေခါင္းမူးတာကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ျဖစ္ေနတာ တိက်မွ ေဆးနည္းညႊန္တာ သင့္ပါမယ္။ ဘာလို႔ ဖိအားက်ေနသလဲ။ ဘာလို႔ ေသြးအားနည္းလဲ ခြဲသိရပါမယ္။
ေသြးယိုရင္ ေသြးအားနည္းမယ္။ တိုင္းၾကည့္ရင္ BP က်ေနမယ္။ လူက ေနမေကာင္းျဖစ္မယ္။ ေသြးမယိုေတာ့၊ ကုလိုက္ရင္ ေသြးဖိအား ျပန္ေကာင္းမယ္။ ဒါေပမဲ့ လူက မေကာင္းေသးတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဲဒါ ေသြးအား ဆက္နည္းေနေသးတာပါ။

ဒါကို နားလည္ဘို႔ ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ ေသြးဖိအားဆက္စပ္တာေလး သိဘို႔လိုတယ္။ ေသြးဖိအားကို ေသြးေပါင္ခ်ိန္လို႔ ခပ္လြယ္လြယ္ေခၚတာ ႏုတ္က်ိဳးေနၾကတယ္။ ေသြးဖိအားဆိုမွ မွန္တယ္။ အေရအတြက္၊ ပမာဏ၊ အတိုင္းအတာေတြကို ေျပာရင္ ကိန္းဂဏန္းေတြရဲ႕ေနာက္မွာ ယူနစ္တခုခု ထည့္ေျပာရတယ္။ ယူနစ္ဆိုတာ အရပ္ ၅ ေပ ၂ လကၼရွိတဲ့ ေမြးလူနာ ေရာက္လာတယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ ၉၈႕၆ ဒီဂရီ F ဖါရင္ဟိုက္ နဲ႔ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း 80/min ရွိတယ္။ ေသြးဖိအား တိုင္းေတာ့ 100/70 mmHg ရွိတယ္။ ၾကာေနလို႔ 5% Dextrose 500 cc ထဲမွာ သားအိမ္ညွစ္အား ေကာင္းတဲ့ေဆး Oxytocin 2 ml တလံုးထည့္ျပီး သြင္းေပးတယ္။ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္၊ ဒီဇဘၤာ ၂၇ ရက္ ည ၁၁ နာရီ ၃ဝ မိနစ္မွာ သူေမြးလိုက္တဲ့ ကေလးက ၅ ေပါင္ ၈ ေအာင္စ ေလးတယ္။ ကေလးေခါင္းက ၃၂ စင္တီမီတာရွိတယ္။

ဒီမွတ္တမ္းထဲမွာ ယူနစ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးေတြ႔ရပါမယ္။ ေပ၊ လကၼ၊ ဖါရင္ဟိုက္၊ mmHg, ml စတာေတြ။ ေသြးဖိအားကို mmHg ဆိုတာနဲ႔ မွတ္သားပါတယ္။ mm ဆိုတာ မီလီမီတာ၊ Hg ဆိုတာ (မာက်ဴရီ)။ ေသြးဖိအားတိုင္း ကရိယာမွာ မာက်ဴရီ ေခၚတဲ့ ျပဒါးပါျပီး၊ ဖန္ျပြန္ေလးမွာ ေရးမွတ္ထားတာေတြက မီလီမီတာေတြမို႔ (မီလီမီတာ-မာက်ဴရီ) ဆိုျပီးေရးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေပါင္နဲ႔ မဟုတ္ပါ။

ေသြးဖိအား အနည္းအမ်ားကို BP နဲ႔ တိုင္းရေပမဲ့၊ ေသြးအားအနည္း-အမ်ားကိုေတာ့ လူကို ၾကည့္လိုက္ရင္ အသားအေရ ျဖဴေဖြးေနတာ ျမင္ရမယ္၊ ေခါင္းမူးတယ္၊ အလုပ္လုပ္ရင္ေမာတယ္၊ စသျဖင့္ ကြန္ပလိန္႔လုပ္မယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ေသြးစစ္မွ တိတိက်က်သိရလိမ့္မယ္။ အေျဖထြက္ရင္ Hb ဟီမိုဂလိုဘင္ ဘယ္ေလာက္ ရွိတယ္ဆိုတာပါလာမယ္။
• ေမြးစကေလး = 17-22 gm/dl
• ကေလး = 11-13 gm/dl
• လူၾကီး-ေယာက္်ား = 14-18 gm/dl
• လူၾကီး-မိန္းမ = 12-16 gm/dl

လူၾကီးတေယာက္မွာ ေသြးထုတည္ ၅ (၄႕၇) လီတာ ရွိတယ္။ Drip ပုလင္း ၁ဝ ပုလင္းေပါ့။ လူ႔ေသြးဆိုတာ ၾကည့္ရင္ေတာ့ အရည္၊ ေသေသျခာျခာစစ္ရင္ အရည္ထဲမွာ အခဲေတြလဲပါတယ္။ အခဲဆိုတာေတြက ေသြးနီဥ၊ ေသြးျဖဴဥနဲ႔ ေသြးမံႈေတြ ျဖစ္တယ္။ အခ်ိဳးအဆက အခဲ ၄၅% နဲ႔ အရည္ ၅၅%။ ေသြးရဲ႕အလုပ္က အာဟာရနဲ႔ ေအာက္စီဂ်င္ေတြကို သယ္ပို႔ေပးတာနဲ႔ မလိုတာေတြကို ျပန္စြန္႔တာလဲလုပ္ပါတယ္။ အပူခ်ိန္ကိုလဲ ထိန္းညွိေပးေသးတယ္။ ေနာက္ျပီး ေရာဂါဘယေတြကို တိုက္ထုတ္တာမွာလဲ သူပါေသးတယ္။

ေတာင္ေပၚေျမျပန္႔၊ တေျမထဲေန တေရထဲေသာက္၊ တေသြးတည္း တသားတည္းဆိုတာ အင္မတန္ေကာင္းလွတဲ့ ႏိုင္ငံေရး စလိုဂင္ျဖစ္ပါတယ္။ ကြာတာေလး ေထာက္ျပရင္ တမ်ိဳး မထင္ၾကပါနဲ႔။ အျမင့္ ေနရသူေတြမွာ ေသြးပိုၾကတယ္။ သူတို႔မွာ ေသြး ၁ လီတာကေန ၁႕၉ လီတာ ပိုရွိၾကတယ္။ ေျပာခဲ့သလို ေအာက္စီဂ်င္ သယ္ပို႔တာ လုပ္ရေတာ့ အထက္ ေရာက္ေလ ေလပါးေလမို႔၊ လိုတာလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ပိုတာျဖစ္လာေစပါတယ္။

ႏွလံုးကေန ေသြးေတြကို ညွစ္ထုတ္ေနတာက လက္ထဲမွာ စပရင္ထည့္ျပီး လက္ေမာင္းၾကြက္သား သန္မာေအာင္ လုပ္ေနသလိုဘဲ။ ညွစ္လိုက္၊ ေလွ်ာ့လုိက္။ မီးသတ္ပိုက္ကေန ေရပန္းသလိုမဟုတ္ပါ။ ညွစ္တဲ့အခါ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေတြ ဖြင့္တာ-ပိတ္တာနဲ႔ ႏွလံုးထဲက ေသြးေတြက လိႈင္းေတြလိုျဖစ္ေတာ့ ႏွလံုးခုန္သံဆိုတာ ျဖစ္လာေစတယ္။ ဗိုက္ထဲက ကေလး ႏွလံုးခုန္သံကို Doppler ကရိယာနဲ႔ နားေထာင္ေတာ့ ကိုယ္ဝန္ ၉-၁ဝ ပါတ္ ရွိမွသာ ၾကားႏိုင္ေပမဲ့၊ သေႏၶသား ၅ ပါတ္ ကတည္းကေန စခုန္တယ္။ ေသဆံုးတဲ့အထိ မရပ္မနား ခုန္ေနတယ္။

အဲလို ႏွလံုးက ညွစ္ထုတ္တဲ့အခါ ေသြးေတြကေန ေသြးလႊတ္ေၾကာနံရံအေပၚမွာ သက္ေရာက္ေနတဲ့အား ဘယ္ေလာက္ ရွိလဲ တိုင္းတာကို ေသြးဖိအားလို႔ ေခၚလိုက္တယ္။ ေသြးဖိအားဆိုတာ အျမဲေျပာင္းေနတာပါ။ ႏွလံုး တခါ ခုန္တာမွာ ႏွစ္ခါ ေျပာင္းတယ္ ေျပာရမွာဘဲ။ ႏွလံုးညွစ္ခ်ိန္မွာ ရွိတဲ့အားက မ်ားတာေပါ့။ မညွစ္တဲ့ခ်ိန္မွာလဲ နည္းေပမဲ့၊ ဖိအားက ရွိေနတာမို႔ သုညေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အေပၚဂဏန္းကို Systolic pressure ေအာက္ဂဏန္းကို Diastolic pressure လို႔ ေခၚတယ္။
ေသြးဖိအားကို သက္ေရာက္ေစတာေတြက အလြန္႔အလြန္မ်ားတယ္။ ၾကီးတာက စရရင္ ကမာၻ႔ဆြဲအား၊ က်ား-မ၊ အသက္၊ လႈတ္ရွားမႈ၊ စတာေတြ အားလံုးထဲမွာ ေသြးအားနည္းတာနဲ႔ တိုက္ရိုက္ဆိုင္တာေတြက ေသြးအပ်စ္အက်ဲနဲ႔ ေသြးထုတည္။
ေသြးအားနည္းတာဆိုရင္ အစာအာဟာရ ျပည့္ဝမွ်တေအာင္စားတာက ေဆးထက္ ပိုထိေရာက္တာလဲရွိပါတယ္။

ေသြးအားနည္းတာကို ေယဘုယ် သံဓါတ္ပါတဲ့ ေဆး-အစာလိုတယ္။ သံဓါတ္ပါတာမ်ိဳး၊ ဥပမာ Ferrous sulfate, Ferrous fumarate စားေဆး။ ေသြးဖိအားဆိုတာ တခ်ိဳ႕မွာ ပံုမွန္ကုိက နည္းေနတာရွိတတ္တယ္။ နည္းေနလို႔ ဘယ္လိုမွ မေနရင္ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ အတူေနျပီး ေခါင္းကိုက္တာဟာ Viagra လိုေဆးမ်ိဳးေသာက္ထားရင္ ျဖစ္ပါတယ္။

လူတေယာက္ ဘာလို႔ ေသြးအားနည္းရလဲ။ လြယ္လြယ္ေလးေျပာရရင္ ေသြးယိုေသြးသြန္လို႔ပါ။ သြားဖံုး၊ ႏွာေခါင္း၊ ဆီးထဲ-ဝမ္းထဲက ဘယ္ကပါပါ၊ အနာဒဏ္ရာ၊ မီးဖြါး၊ ကေလးပ်က္၊ ဘာေၾကာင့္ထြက္ထြက္၊ ေသြးအားနည္းမယ္။ အခု ထြက္ရင္ အခု ေသြးအားနည္းမယ္။ ျဖစ္ေနတာၾကာသူေတြမွာ နာတာရွည္ ေသြးအားနည္းတာျဖစ္မယ္။ ဒီလူႏွစ္ဦး မတူၾကဘူး။
ဆိုပါစို႔ လူတေယာက္ကေန ေသြး ၂ ပုလင္းစာ၊ ၁ လီတာေလာက္ ယိုထြက္ကုန္ခမ္းသြားမယ္။ သူ႔မွာ ေနေကာင္းတံုးက ၁ဝ ပုလင္း ရွိခဲ့ေတာ့ ၈ ပုလင္းဘဲ က်န္ေတာ့မွာေပါ့။ ခ်က္ခ်င္းေသြးဖိအားက်ေတာ့မယ္။ ေျပာခဲ့သလို ကြန္ျပဴတာထက္ ေကာင္းတဲ့ သမမွ်တေနေစေအာင္ စီမံမႈစနစ္ Homeostasis ကေန အရည္ထုထည္ကို ၁ဝ ပုလင္းစာ ျပန္ရွိလာေအာင္ အျပင္းအထန္ ၾကိဳးပမ္းေတာ့တယ္။

ေသြးထုထည္ကို သံုးမ်ိဳးကေန အဓိက လုပ္ေပးတယ္။ ႏွလံုးေသြးထုတ္ႏိုင္စြမ္း၊ ေသြးထုထည္နဲ႔ တစ္ရွဴးေတြရဲ႕ စိမ့္ထြက္ႏိုင္စြမ္းေတြက သံၾကိဳးကြင္းဆက္ေတြျဖစ္တယ္။ ေသြးပမာဏ က်သြားရင္ ႏွလံုးကထုတ္ႏိုင္တာ ေလွ်ာ့လို႔ ရင္းစားျပန္ရေအာင္ တစ္ရွဴးထဲက အရည္ေတြကို ထုတ္သံုးတယ္။ အရည္ေတြကို ေသြးထဲ စုပ္ယူလို႔ ထုထည္ေတာ့ ျပည့္ပါရဲ႕ ေသြးနီဥေတြကို အခ်ိန္မီထုတ္မေပးႏိုင္ေသးတာမို႔ အခဲကနည္း အရည္ကမ်ားလို႔ ေသြးက်ဲတယ္ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။ ေရေရာတဲ့ ယမကာေသာက္ရသလို အရက္သမားမမူးပါ။ ေသြးအား နည္းသူကေတာ့ မူးလိမ့္မယ္။ အလုပ္ ပံုမွန္မလုပ္ႏိုင္၊ လႈပ္ရွားရင္ ေမာလြယ္မယ္။

ေသြးထုထည္တိုးလာတာနဲ႔ ေသြးဖိအား လိုက္တက္လာမယ္။ ေသြးဖိအားကို ထိန္းညွိတဲ့ တျခား ရႈတ္ေထြးတဲ့ အစီအမံ ေတြကလည္း လိုက္လုပ္ေပးတယ္။ တခ်ိန္မွာေတာ့ လူနာဟာ BP တိုင္းၾကည့္ရင္ ေနာ္မယ္လ္ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ ခက္တာက သူ႔ကိုယ္က ပံုမွန္မေရာက္ေသးပါ။ ဘာေတြလိုေသးလဲ၊ ဘာေတြ ျဖစ္ကုန္တာလဲ။

ေသြးနီဥရဲ႕ ပင္မတာဝန္က ေသြးကို သန္႔ေအာင္လုပ္ေပးတာ ျဖစ္တယ္။ အသက္ရွဴတဲ့ထဲက ေအာက္စီဂ်င္ကို ေသြးနီဥမွာ ပါတဲ့ ဟီမိုဂလိုဘင္နဲ႔ သြားေပါင္းေပးရတယ္။ လူတေယာက္ရဲ႕ ေသြးတစက္ (၁ စီစီ) ထဲမွာ ေသြးနီဥေပါင္း ၅ သန္း၊ အျဖဴ ၅ ေထာင္ကေန ၁ ေသာင္း၊ ေသြးမံႈ ၂ သိန္းကေန ၃ သိန္းပါတယ္။ ေသြးအရည္ပိုင္း ပလာစမာထဲမွာ အာဟာရအျပင္ ဓါတ္ဆားေတြလဲ ပါေသးတယ္။ ေသြးအားနည္းေနသူဟာ လူပံုလူပမ္း မပိန္ရင္ေတာင္ ေလးခ်ိန္က ေလွ်ာ့ေနမယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁၁ ပံု ၁ ပံုက ေသြးေၾကာင့္ ေလးတာျဖစ္တယ္။ ေသြးနီဥထဲက ဟီမိုဂလိုဘင္ဆိုတာ သံဓါတ္နဲ႔ လုပ္တာမို႔ ေလးပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင္း ေသြးယိုလို႔ ေသြးအားနည္းေနသူကို ေသြးသြင္းတာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ Drip သြင္းတာဟာ အေရးေပၚသာ ေကာင္းျပီး၊ ေသြးထုထည္ကိုေတာ့ မ်ားလာမွာမို႔ ပရက္ရွာတက္လာေပမဲ့ ေသြးက်ဲေနမယ္။ ေဆး၊ အာဟာရေတြနဲ႔ ကုစားရင္ အခ်ိန္ယူရလိမ့္မယ္။ ၾကားထဲကာလမွာ လူမမာသာ ျဖစ္ေနအံုးမယ္။ ေျခလက္ ေအးစက္ေနမယ္။ မ်က္ႏွာေတြ၊ ႏႈတ္ခမ္းေတြ ျဖဴေရာ္ေနမယ္။ လက္ေကာက္ဝတ္ေသြးခုန္တာ ျမန္ေနမယ္။ လိုတာမီေအာင္ ႏွလံုးက ပိုလုပ္ေပးေနရလို႔ပါ။

ေနေကာင္းစဥ္ကလို ရွိသမွ်ေသြးက တကုိယ္လံုး အႏွံ႔ ညီတူ-မွ်တူ မေဝႏိုင္ဘူး။ စိတ္ဝင္စားဘို႔ ေကာင္းတာက ဗဟိုက်တာ အေရးပါတာေတြကိုသာ ဦးစားေပးရေတာ့တယ္။ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ား၊ နားရြက္နားေတြထက္ ႏွလံုး၊ ဦးေႏွာက္ ေက်ာက္ကပ္ေတြကို မ်က္ႏွာလိုက္တယ္။ အက်ိဳးစီးပြါး ဝိေရာဓိျဖစ္တယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး နဲ႔ စီးပြါးေရးမွာသာရွိတာ မဟုတ္ပါ။ ဇီဝကမၼေဗဒနဲ႔ ေရာဂါေဗဒမွာလည္းရွိတာဘဲ။

Dr. တင့္ေဆြ
https://www.facebook.com/drtintswe/

မွတ္ခ်က္ေရးသားလုိတဲ့ စာဖတ္ပရိတ္မ်ား ေတာင္းဆုိခ်က္အရ ဖြင့္ေပးလုိက္ပါျပီ။ မွတ္ခ်က္မ်ား ေရးသားႏုိင္ပါျပီ။

ေနာက္ဆုံးရ သတင္းမ်ားကုိ ေအာက္ပါ Tweets မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Tweets ရဲ ့ေဘးေဘာင္တန္းကုိ ဆဲြခ်ျပီ မိမိတုိ ့စိတ္၀င္စားတဲ့ သတင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္က Link ကုိ ႏွိပ္ျပီ အျပည့္အစုံဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။
 

Sponsors

အႏုပညာရွင္ႏွင့္ လူသိမ်ားသူမ်ား

အားကစား သတင္မ်ား

နည္းပညာ သတင္းမ်ား

Most Reading

အသစ္တင္သမွ် အခ်ိန္နဲ ့တေျပးညီဖတ္ရႈရန္ Like ႏွိပ္ေပးပါ

အသစ္ တင္သမွ် သတင္းမ်ား အလို အေလွ်ာက္ပုိ ့ ေပးပါမည္

သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ား